गंगालहरी Meaning — Line by Line
गंगालहरी
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of गंगालहरी with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Samriddham Saubhagyam Sakala-Vasudhayah Kimapi Tan
समृद्धं सौभाग्यं सकलवसुधायाः किमपि तन् महैश्वर्यं लीलाजनितजगतः खण्डपरशोः। श्रुतीनां सर्वस्वं सुकृतमथ मूर्तं सुमनसां सुधासोदर्यं ते सलिलमशिवं नः शमयतु॥
Samriddham Saubhagyam Sakala-Vasudhayah Kimapi Tan Mahaishvaryam Lila-Janita-Jagatah Khanda-Parashoh Shrutinam Sarvasvam Sukritam-Atha Murtam Sumanasam Sudha-Sodaryam Te Salilam-Ashivam Nah Shamayatu
Meaningजो आपका जल समस्त वसुधा का समृद्ध सौभाग्य है, लीला से जगत की रचना करने वाले शिव का कोई अनिर्वचनीय महैश्वर्य है, वेदों का सर्वस्व है, सुमनस्क सज्जनों का मूर्तिमान सुकृत है, और अमृत का सहोदर (बहन) है — वह हमारे समस्त अशिव (अमंगल) को शान्त करे।
Daridranam Dainyam Duritam-Atha Durvasana-Hridam
दरिद्राणां दैन्यं दुरितमथ दुर्वासनहृदां द्रुतं दूरीकुर्वन्सकृदपि गतो दृष्टिसरणिम्। अपि द्रागाविद्याद्रुमदलनदीक्षागुरुरिह प्रवाहस्ते वारां श्रियमयमपारां दिशतु नः॥
Daridranam Dainyam Duritam-Atha Durvasana-Hridam Drutam Durikurvan-Sakridapi Gato Drishti-Saranim Api Drag-Avidya-Druma-Dalana-Diksha-Gurur-Iha Pravahas-Te Varam Shriyam-Ayam-Aparam Dishatu Nah
Meaningजो एक बार भी दृष्टि-पथ में आते ही दरिद्रों की दीनता, पाप तथा दुर्वासना से युक्त हृदयों को शीघ्र दूर कर देता है, और यहाँ अविद्यारूपी वृक्ष को काटने की दीक्षा में गुरु के समान है — आपके जल का वह प्रवाह हमें अपार श्री (समृद्धि) प्रदान करे।
Udanchan-Martanda-Sphuta-Kapata-Heramba-Janani-
उदञ्चन्मार्तण्डस्फुटकपटहेरम्बजननी- कटाक्षव्याक्षेपक्षणजनितसङ्क्षोभनिवहाः। भवन्तु त्वङ्गन्तो हरशिरसि गङ्गातनुभुव- स्तरङ्गाः प्रोत्तुङ्गा दुरितभयभङ्गाय भवताम्॥
Udanchan-Martanda-Sphuta-Kapata-Heramba-Janani- Kataksha-Vyakshepa-Kshana-Janita-Sankshobha-Nivahah Bhavantu Tvanganto Hara-Shirasi Ganga-Tanubhuva- starangah Prottunga Durita-Bhaya-Bhangaya Bhavatam
Meaningउदित होते सूर्य के समान देदीप्यमान, हेरम्ब (गणेश) की माता पार्वती के कटाक्ष-विक्षेप से क्षण भर में उत्पन्न क्षोभ से युक्त, हर (शिव) के मस्तक पर उछलती हुई गंगा के शरीर से उद्भूत ऊँची तरंगें — आप सबके पाप-भय को नष्ट करने वाली हों।
Tavalambad-Amba Sphurad-Alaghu-Garvena Sahasa
तवालम्बादम्ब स्फुरदलघुगर्वेण सहसा मया सर्वेऽवज्ञासरणिमथ नीताः सुरगणाः। इदानीमौदास्यं भजसि यदि भागीरथि तदा निराधारो हा रोदिमि कथय केषामिह पुरः॥
Tavalambad-Amba Sphurad-Alaghu-Garvena Sahasa Maya Sarve-Avajna-Saranim-Atha Nitah Sura-Ganah Idanim-Audasyam Bhajasi Yadi Bhagirathi Tada Niradharo Ha Rodimi Kathaya Kesham-Iha Purah
Meaningहे माता! आपके अवलम्बन से, अकस्मात् उठे महान गर्व से मैंने समस्त देवगणों को अवज्ञा की दृष्टि से देखा। हे भागीरथि! यदि अब आप उदासीन हो जाएँ, तो निराधार होकर, हाय! मैं रोता हूँ — कहिए, यहाँ किसके आगे जाकर रोऊँ?
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Ganga Lahari (Piyusha Lahari), a stotra-kavya by Jagannatha Panditaraja
Author: Jagannatha Panditaraja (Panditaraja Jagannatha)
Period: 17th century CE
The Ganga Lahari was composed by Jagannatha Panditaraja, the great poet-laureate of his age. According to the well-loved tradition, the poet — sorrowful and rejected by orthodox society — came to the ghats of the Ganga at Varanasi and poured out his heart in these verses. With the recitation of each verse the sacred river rose by one step to meet him, and at the last verse Ganga surged up, embraced him, and bore him away to liberation — a testimony to the saving power of surrender to the Mother.
Frequently Asked Questions
What is the Ganga Lahari?▼
Who was Jagannatha Panditaraja?▼
What is the legend behind the Ganga Lahari?▼
Are these all the verses of the Ganga Lahari?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →