Mantra.Tips

लक्ष्मी चालीसा Meaning — Line by Line

लक्ष्मी चालीसा

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of लक्ष्मी चालीसा with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Doha 1. Matu lakshmi kari kripa, karo hridaya mem vasa
  2. Doha 2. Yahi mora aradasa, hatha joड़ vinati karom
  3. Chaupai 1. Simdhu suta vishnupriye nata shira barambara
  4. Chaupai 2. Sindhu suta maim sumiraum tohi
  5. Chaupai 3. Tuma samana nahim koi upakari
  6. Chaupai 4. Jai jai jagata janani jagadamba
  7. Chaupai 5. Tuma hi ho ghata ghata ke vasi
  8. Chaupai 6. Jaga janani jaya sindhu kumari
  9. Chaupai 7. Vinavaum nitya tumahim maharani
  10. Chaupai 8. Kehi vidhi stuti karaum tihari
  11. Chaupai 9. Kripa drishti chitavo mama ori
  12. Chaupai 10. Jnana buddhi jaya sukha ki data
  13. Chaupai 11. Kshira simdhu jaba vishnu mathayo
  14. Chaupai 12. Chaudaha ratna mem tuma sukharasi
  15. Chaupai 13. Jaba jaba janma jaham prabhu linha
  16. Chaupai 14. Svayam vishnu jaba nara tanu dhara
  17. Chaupai 15. Taba tuma prakata janakapura mahim
  18. Chaupai 16. Apanayo tohi antaryami
  19. Chaupai 17. Tuma saba prabala shakti nahim ani
  20. Chaupai 18. Mana krama vachana karai sevakai
  21. Chaupai 19. Taji chhala kapata aura chaturai
  22. Chaupai 20. Aura hala maim kahaum bujhai
  23. Chaupai 21. Tako koi kashta na hoi
  24. Chaupai 22. Trahi-trahi jaya duhkha nivarini
  25. Chaupai 23. Jo yaha chalisa padha़e aura padha़ave
  26. Chaupai 24. Tako koi na roga satavai
  27. Chaupai 25. Putra hina aura sampatti hina
  28. Chaupai 26. Vipra bolaya kai patha karavai
  29. Chaupai 27. Patha karavai dina chalisa
  30. Chaupai 28. Sukha sampatti bahuta si pavai
  31. Chaupai 29. Baraha masa karai jo puja
  32. Chaupai 30. Pratidina patha karai mana mahim
  33. Chaupai 31. Bahu vidhi kya maim karaum bada़ai
  34. Chaupai 32. Kari vishvasa karaim vrata nema
  35. Chaupai 33. Jaya jaya jaya lakshmi maharani
  36. Chaupai 34. Tumharo teja prabala jaga mahim
  37. Chaupai 35. Mohi anatha ki sudhi aba lijai
  38. Chaupai 36. Bhula chuka kari kshama hamari
  39. Chaupai 37. Bina darashana vyakula adhikari
  40. Chaupai 38. Nahim mohim jnana buddhi hai tana mem
  41. Chaupai 39. Rupa chaturbhuja karake dharana
  42. Chaupai 40. Kahi prakara maim karaum bada़ai
  43. Chaupai 41. Ramadasa aba kahai pukari
  44. Chaupai 42. Trahi trahi duhkha harini haro begi saba trasa
  45. Closing Doha. Ramadasa dhari dhyana nita vinaya karata kara jora
Doha 1#

Matu lakshmi kari kripa, karo hridaya mem vasa

मातु लक्ष्मी करि कृपा, करो हृदय में वास। मनोकामना सिद्ध करि, परुवहु मेरी आस॥

Matu lakshmi kari kripa, karo hridaya mem vasa Manokamana siddha kari, paruvahu meri asa

Meaningहे माता लक्ष्मी, कृपा करो और मेरे हृदय में निवास करो; मेरे मन की इच्छाएँ पूर्ण करो और मेरी हर आशा पूरी करो।

Doha 2#

Yahi mora aradasa, hatha joड़ vinati karom

यही मोर अरदास, हाथ जोड़ विनती करों। सब विधि करहु सुवास, जय जननि जगदंबिका॥

Yahi mora aradasa, hatha joड़ vinati karom Saba vidhi karahu suvasa, jaya janani jagadambika

Meaningहाथ जोड़कर यही एक प्रार्थना है: हर प्रकार से मंगल करो, हे जगत की विजयिनी माता, जगदम्बिका।

Chaupai 1#

Simdhu suta vishnupriye nata shira barambara

सिंधु सुता विष्णुप्रिये नत शिर बारंबार ऋद्धि सिद्धि मंगलप्रदे नत शिर बारंबार

Simdhu suta vishnupriye nata shira barambara Riddhi siddhi mamgalaprade nata shira barambara

Meaningहे सिंधु-सुता, विष्णुप्रिया, बार-बार मैं शीश झुकाता हूँ; हे ऋद्धि, सिद्धि और हर वरदान देने वाली, बार-बार नमन।

Chaupai 2#

Sindhu suta maim sumiraum tohi

सिन्धु सुता मैं सुमिरौं तोही ज्ञान बुद्धि विद्या दो मोहि

Sindhu suta maim sumiraum tohi Jnana buddhi vidya do mohi

Meaningहे सिंधु-सुता, मैं तुम्हें स्मरण करता हूँ; मुझे ज्ञान, बुद्धि और विद्या प्रदान करो।

Chaupai 3#

Tuma samana nahim koi upakari

तुम समान नहिं कोई उपकारी सब विधि पुरबहु आस हमारी

Tuma samana nahim koi upakari Saba vidhi purabahu asa hamari

Meaningतुम्हारे समान कोई हितकारी नहीं; हर प्रकार से हमारी आशाएँ पूर्ण करो।

Chaupai 4#

Jai jai jagata janani jagadamba

जै जै जगत जननि जगदम्बा सबके तुमही हो स्वलम्बा

Jai jai jagata janani jagadamba Sabake tumahi ho svalamba

Meaningजय हो, जय हो, हे जगत की माता जगदम्बा; तुम सबका आधार हो।

Chaupai 5#

Tuma hi ho ghata ghata ke vasi

तुम ही हो घट घट के वासी विनती यही हमारी खासी

Tuma hi ho ghata ghata ke vasi Vinati yahi hamari khasi

Meaningतुम हर एक हृदय में निवास करती हो; यह हमारी हार्दिक प्रार्थना है।

Chaupai 6#

Jaga janani jaya sindhu kumari

जग जननी जय सिन्धु कुमारी दीनन की तुम हो हितकारी

Jaga janani jaya sindhu kumari Dinana ki tuma ho hitakari

Meaningहे जगत की माता, जय हो, हे सिंधु-सुता; तुम दीन-हीन की हितकारिणी हो।

Chaupai 7#

Vinavaum nitya tumahim maharani

विनवौं नित्य तुमहिं महारानी कृपा करौ जग जननि भवानी

Vinavaum nitya tumahim maharani Kripa karau jaga janani bhavani

Meaningमैं प्रतिदिन तुमसे प्रार्थना करता हूँ, हे महारानी; कृपा करो, हे जगत की माता भवानी।

Chaupai 8#

Kehi vidhi stuti karaum tihari

केहि विधि स्तुति करौं तिहारी सुधि लीजै अपराध बिसारी

Kehi vidhi stuti karaum tihari Sudhi lijai aparadha bisari

Meaningमैं किस प्रकार तुम्हारी स्तुति करूँ? मेरी सुध लो और मेरे दोषों को क्षमा करो।

Chaupai 9#

Kripa drishti chitavo mama ori

कृपा दृष्टि चितवो मम ओरी जगत जननि विनती सुन मोरी

Kripa drishti chitavo mama ori Jagata janani vinati suna mori

Meaningमुझ पर अपनी कृपादृष्टि डालो; हे जगत की माता, मेरी प्रार्थना सुनो।

Chaupai 10#

Jnana buddhi jaya sukha ki data

ज्ञान बुद्धि जय सुख की दाता संकट हरो हमारी माता

Jnana buddhi jaya sukha ki data Samkata haro hamari mata

Meaningहे ज्ञान, बुद्धि, विजय और आनंद देने वाली; हमारी पीड़ा हरो, हे माता।

Chaupai 11#

Kshira simdhu jaba vishnu mathayo

क्षीर सिंधु जब विष्णु मथायो चौदह रत्न सिंधु में पायो

Kshira simdhu jaba vishnu mathayo Chaudaha ratna simdhu mem payo

Meaningजब विष्णु ने क्षीरसागर का मंथन किया, तब समुद्र में चौदह रत्न मिले।

Chaupai 12#

Chaudaha ratna mem tuma sukharasi

चौदह रत्न में तुम सुखरासी सेवा कियो प्रभुहिं बनि दासी

Chaudaha ratna mem tuma sukharasi Seva kiyo prabhuhim bani dasi

Meaningचौदह रत्नों में तुम आनंद का सच्चा खजाना थीं; तुमने प्रभु की सेवा की और उनकी पत्नी बनीं।

Chaupai 13#

Jaba jaba janma jaham prabhu linha

जब जब जन्म जहां प्रभु लीन्हा रूप बदल तहं सेवा कीन्हा

Jaba jaba janma jaham prabhu linha Rupa badala taham seva kinha

Meaningजहाँ-जहाँ और जब-जब प्रभु ने जन्म लिया, रूप बदलकर तुमने वहाँ उनकी सेवा की।

Chaupai 14#

Svayam vishnu jaba nara tanu dhara

स्वयं विष्णु जब नर तनु धारा लीन्हेउ अवधपुरी अवतारा

Svayam vishnu jaba nara tanu dhara Linheu avadhapuri avatara

Meaningजब विष्णु ने स्वयं मनुष्य देह धारण की, तो अवधपुरी में (राम रूप में) अवतार लिया।

Chaupai 15#

Taba tuma prakata janakapura mahim

तब तुम प्रकट जनकपुर माहीं सेवा कियो हृदय पुलकाहीं

Taba tuma prakata janakapura mahim Seva kiyo hridaya pulakahim

Meaningतब तुम जनकपुर में (सीता रूप में) प्रकट हुईं और आनंदपूर्ण हृदय से उनकी सेवा की।

Chaupai 16#

Apanayo tohi antaryami

अपनायो तोहि अन्तर्यामी विश्व विदित त्रिभुवन की स्वामी

Apanayo tohi antaryami Vishva vidita tribhuvana ki svami

Meaningअंतर्यामी ने तुम्हें अपनाया; तुम तीनों लोकों की स्वामिनी के रूप में जगत में विख्यात हो।

Chaupai 17#

Tuma saba prabala shakti nahim ani

तुम सब प्रबल शक्ति नहिं आनी कहँ तक महिमा कहौं बखानी

Tuma saba prabala shakti nahim ani Kahan taka mahima kahaum bakhani

Meaningतुम्हारी महाशक्ति की कोई बराबरी नहीं कर सकता; मैं तुम्हारी महिमा कहाँ तक कहूँ और वर्णन करूँ?

Chaupai 18#

Mana krama vachana karai sevakai

मन क्रम वचन करै सेवकाई मन-इच्छित वांछित फल पाई

Mana krama vachana karai sevakai Mana-ichchhita vamchhita phala pai

Meaningजो मन, वचन और कर्म से तुम्हारी सेवा करता है, वह मनवांछित और इच्छित फल पाता है।

Chaupai 19#

Taji chhala kapata aura chaturai

तजि छल कपट और चतुराई पूजहिं विविध भाँति मन लाई

Taji chhala kapata aura chaturai Pujahim vividha bhanti mana lai

Meaningछल, कपट और चालाकी त्यागकर, वे भक्तिमय हृदय से अनेक प्रकार से तुम्हारी पूजा करते हैं।

Chaupai 20#

Aura hala maim kahaum bujhai

और हाल मैं कहौं बुझाई जो यह पाठ करे मन लाई

Aura hala maim kahaum bujhai Jo yaha patha kare mana lai

Meaningऔर मैं तुम्हें एक और सत्य कहता हूँ: जो भक्तिमय मन से इसका पाठ करता है —

Chaupai 21#

Tako koi kashta na hoi

ताको कोई कष्ट होई मन इच्छित फल पावै फल सोई

Tako koi kashta na hoi Mana ichchhita phala pavai phala soi

Meaning— उस पर कोई दुख नहीं आता; वह वही फल पाता है जिसकी उसका हृदय कामना करता है।

Chaupai 22#

Trahi-trahi jaya duhkha nivarini

त्राहि-त्राहि जय दुःख निवारिणी त्रिविध ताप भव बंधन हारिणि

Trahi-trahi jaya duhkha nivarini Trividha tapa bhava bamdhana harini

Meaning'रक्षा करो, रक्षा करो!' — जय हो, हे दुखहर्ता, त्रिविध तापों और भवबंधन की नाशिनी।

Chaupai 23#

Jo yaha chalisa padha़e aura padha़ave

जो यह चालीसा पढ़े और पढ़ावे इसे ध्यान लगाकर सुने सुनावै

Jo yaha chalisa padha़e aura padha़ave Ise dhyana lagakara sune sunavai

Meaningजो इस चालीसा को पढ़ता है और पढ़वाता है, और ध्यानपूर्वक सुनता और पढ़ता है —

Chaupai 24#

Tako koi na roga satavai

ताको कोई रोग सतावै पुत्र आदि धन सम्पत्ति पावै

Tako koi na roga satavai Putra adi dhana sampatti pavai

Meaning— उसे कोई रोग नहीं सताता; उसे संतान, धन और समृद्धि प्राप्त होती है।

Chaupai 25#

Putra hina aura sampatti hina

पुत्र हीन और सम्पत्ति हीना अन्धा बधिर कोढ़ी अति दीना

Putra hina aura sampatti hina Andha badhira kodha़i ati dina

Meaningजो पुत्रहीन और धनहीन है, अंधा, बहरा, कोढ़ी, अत्यंत दीन —

Chaupai 26#

Vipra bolaya kai patha karavai

विप्र बोलाय कै पाठ करावै शंका दिल में कभी लावै

Vipra bolaya kai patha karavai Shamka dila mem kabhi na lavai

Meaning— वह किसी ब्राह्मण को बुलाकर इसका पाठ करवाए, हृदय में कभी संदेह न रखे।

Chaupai 27#

Patha karavai dina chalisa

पाठ करावै दिन चालीसा ता पर कृपा करैं गौरीसा

Patha karavai dina chalisa Ta para kripa karaim gaurisa

Meaningचालीस दिन तक चालीसा का पाठ करवाओ, और गौरीश (शिव) तथा माता कृपा करेंगे।

Chaupai 28#

Sukha sampatti bahuta si pavai

सुख सम्पत्ति बहुत सी पावै कमी नहीं काहू की आवै

Sukha sampatti bahuta si pavai Kami nahim kahu ki avai

Meaningउन्हें प्रचुर सुख और धन प्राप्त होता है; उन्हें कभी किसी वस्तु की कमी नहीं होती।

Chaupai 29#

Baraha masa karai jo puja

बारह मास करै जो पूजा तेहि सम धन्य और नहिं दूजा

Baraha masa karai jo puja Tehi sama dhanya aura nahim duja

Meaningजो बारह माह तक यह पूजा करता है — उससे बढ़कर कोई भाग्यशाली नहीं।

Chaupai 30#

Pratidina patha karai mana mahim

प्रतिदिन पाठ करै मन माहीं उन सम कोई जग में नाहिं

Pratidina patha karai mana mahim Una sama koi jaga mem nahim

Meaningजो प्रतिदिन हृदय में इसका पाठ करता है — जगत में उसके समान कोई नहीं।

Chaupai 31#

Bahu vidhi kya maim karaum bada़ai

बहु विधि क्या मैं करौं बड़ाई लेय परीक्षा ध्यान लगाई

Bahu vidhi kya maim karaum bada़ai Leya pariksha dhyana lagai

Meaningमैं कितने प्रकार से तुम्हारी स्तुति गाऊँ? ध्यान में मन लगाकर इसे परखो।

Chaupai 32#

Kari vishvasa karaim vrata nema

करि विश्वास करैं व्रत नेमा होय सिद्ध उपजै उर प्रेमा

Kari vishvasa karaim vrata nema Hoya siddha upajai ura prema

Meaningजो श्रद्धा और नियम से व्रत रखता है, वह सिद्धि पाता है, और हृदय में प्रेम उमड़ता है।

Chaupai 33#

Jaya jaya jaya lakshmi maharani

जय जय जय लक्ष्मी महारानी सब में व्यापित जो गुण खानी

Jaya jaya jaya lakshmi maharani Saba mem vyapita jo guna khani

Meaningजय हो, जय हो, जय हो, हे लक्ष्मी रानी, सर्वगुणों की खान जो सर्वत्र व्याप्त हैं।

Chaupai 34#

Tumharo teja prabala jaga mahim

तुम्हरो तेज प्रबल जग माहीं तुम सम कोउ दयाल कहूँ नाहीं

Tumharo teja prabala jaga mahim Tuma sama kou dayala kahun nahim

Meaningजगत में तुम्हारा तेज महान है; तुम्हारे समान कहीं कोई करुणामय नहीं।

Chaupai 35#

Mohi anatha ki sudhi aba lijai

मोहि अनाथ की सुधि अब लीजै संकट काटि भक्ति मोहि दीजे

Mohi anatha ki sudhi aba lijai Samkata kati bhakti mohi dije

Meaningअब मुझ अनाथ की सुध लो; मेरी पीड़ा काटो और मुझे भक्ति प्रदान करो।

Chaupai 36#

Bhula chuka kari kshama hamari

भूल चूक करी क्षमा हमारी दर्शन दीजै दशा निहारी

Bhula chuka kari kshama hamari Darshana dijai dasha nihari

Meaningमेरी भूल-चूक क्षमा करो; मेरी दशा देखकर मुझे अपने दर्शन दो।

Chaupai 37#

Bina darashana vyakula adhikari

बिन दरशन व्याकुल अधिकारी तुमहिं अक्षत दुःख सहते भारी

Bina darashana vyakula adhikari Tumahim akshata duhkha sahate bhari

Meaningतुम्हारे दर्शन बिना भक्त व्याकुल है; तुम्हारे अभाव में मैं घोर दुख सहता हूँ।

Chaupai 38#

Nahim mohim jnana buddhi hai tana mem

नहिं मोहिं ज्ञान बुद्धि है तन में सब जानत हो अपने मन में

Nahim mohim jnana buddhi hai tana mem Saba janata ho apane mana mem

Meaningमुझमें कोई ज्ञान या बुद्धि नहीं; तुम अपने मन में सब कुछ जानती हो।

Chaupai 39#

Rupa chaturbhuja karake dharana

रूप चतुर्भुज करके धारण कष्ट मोर अब करहु निवारण

Rupa chaturbhuja karake dharana Kashta mora aba karahu nivarana

Meaningअपना चतुर्भुज रूप धारण कर, अब मेरी हर पीड़ा हरो।

Chaupai 40#

Kahi prakara maim karaum bada़ai

कहि प्रकार मैं करौं बड़ाई ज्ञान बुद्धि मोहिं नहिं अधिकाई

Kahi prakara maim karaum bada़ai Jnana buddhi mohim nahim adhikai

Meaningमैं किस प्रकार तुम्हारी महिमा गाऊँ? मुझमें न महान ज्ञान है, न बुद्धि।

Chaupai 41#

Ramadasa aba kahai pukari

रामदास अब कहै पुकारी करो दूर तुम विपति हमारी

Ramadasa aba kahai pukari Karo dura tuma vipati hamari

Meaningरामदास अब पुकारकर प्रार्थना करता है: हमारी हर विपत्ति दूर भगाओ, हे माता।

Chaupai 42#

Trahi trahi duhkha harini haro begi saba trasa

त्राहि त्राहि दुःख हारिणी हरो बेगि सब त्रास जयति जयति जय लक्ष्मी करो शत्रुन का नाश

Trahi trahi duhkha harini haro begi saba trasa Jayati jayati jaya lakshmi karo shatruna ka nasha

Meaningरक्षा करो, रक्षा करो, हे दुखहर्ता! हमारा सब भय शीघ्र दूर करो; जय हो, जय हो, हे लक्ष्मी, हमारे शत्रुओं का नाश करो।

Closing Doha#

Ramadasa dhari dhyana nita vinaya karata kara jora

रामदास धरि ध्यान नित विनय करत कर जोर मातु लक्ष्मी दास पर करहु दया की कोर

Ramadasa dhari dhyana nita vinaya karata kara jora Matu lakshmi dasa para karahu daya ki kora

Meaningरामदास सदा हाथ जोड़कर ध्यान और प्रार्थना करता है: हे माता लक्ष्मी, अपने सेवक पर थोड़ी-सी कृपा तो करो।

Word-by-Word Breakdown

सिन्धु सुता
Sindhu Suta
सिंधु की पुत्री (समुद्र मंथन से जन्मी)
विष्णुप्रिये
Vishnupriye
भगवान विष्णु की प्रिया
ऋद्धि सिद्धि
Riddhi Siddhi
ऋद्धि-सिद्धि (समृद्धि और आध्यात्मिक सिद्धि)
जगदम्बा
Jagadamba
जगत की माता
क्षीर सिंधु
Kshir Sindhu
क्षीरसागर जिसका मंथन हुआ
चौदह रत्न
Chaudah Ratna
मंथन के चौदह रत्न
चतुर्भुज
Chaturbhuj
चतुर्भुज (देवी का चार-भुजा रूप)
गौरीसा
Gaurisha
गौरी के स्वामी — शिव

Origin & History

Source: Traditional Hindi devotional hymn

Author: Traditional (signed 'Ramdas')

Period: Devotional era

लक्ष्मी चालीसा महालक्ष्मी—धन और सौभाग्य की देवी—की चालीस छंदों वाली हिंदी स्तुति है, जो क्षीरसागर मंथन से विष्णु की प्रिया रूप में प्रकट हुईं। यह स्मरण कराती है कि वे युग-युग में प्रत्येक अवतार में भगवान के साथ रहती हैं—राम के साथ सीता रूप में—और श्रद्धालु, संतुष्ट हृदय से उपासना करने वाले सभी को प्रचुरता, आरोग्य और आनंद का वचन देती है।

Frequently Asked Questions

लक्ष्मी चालीसा क्या है?
लक्ष्मी चालीसा धन और समृद्धि प्रदान करने वाली देवी लक्ष्मी की स्तुति में रची चालीस छंदों की हिंदी स्तुति है। यह 'मातु लक्ष्मी करि कृपा' से आरम्भ होती है और सागर से उनके प्रकट होने तथा भक्तों पर कृपा का स्मरण कराती है।
लक्ष्मी चालीसा किस दिन पढ़नी चाहिए?
शुक्रवार देवी लक्ष्मी का विशेष दिन है, और दीपावली (विशेषकर लक्ष्मी पूजा की रात्रि) सबसे शुभ अवसर है। अनेक भक्त इसे प्रतिदिन सायंकाल दीप जलाकर पढ़ते हैं।
लक्ष्मी चालीसा क्या वचन देती है?
यह वचन देती है कि जो श्रद्धापूर्वक इसका पाठ करे—चालीस दिन तक, या वर्ष भर पूजा में—उसे धन, संतान, आरोग्य और समृद्धि प्राप्त होती है, और उसे कभी किसी वस्तु का अभाव नहीं होता।
उत्तम फल हेतु लक्ष्मी चालीसा का पाठ कैसे करें?
स्नान के पश्चात लक्ष्मी की स्वच्छ प्रतिमा के सम्मुख दीप जलाएँ और लाल पुष्प तथा मिष्ठान्न अर्पित करें। शांत, कृतज्ञ हृदय से, यथासंभव शुक्रवार को तथा ग्रंथ में वर्णित चालीस-दिवसीय या बारह-मास अनुष्ठान के अनुसार पाठ करें।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →