Mantra.Tips

लिंगाष्टकम् Meaning — Line by Line

लिंगाष्टकम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of लिंगाष्टकम् with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Brahma Murari Surarchita Lingam
  2. Verse 2. Deva Muni Pravararchita Lingam
  3. Verse 3. Sarva Sugandhi Sulepita Lingam
  4. Verse 4. Kanaka Mahamani Bhushita Lingam
  5. Verse 5. Kunkuma Chandana Lepita Lingam
  6. Verse 6. Deva Ganarchita Sevita Lingam
  7. Verse 7. Ashta Dalopari Veshtita Lingam
  8. Verse 8. Sura Guru Sura Vara Poojita Lingam
Verse 1#

Brahma Murari Surarchita Lingam

ब्रह्ममुरारिसुरार्चितलिङ्गं निर्मलभासितशोभितलिङ्गम्। जन्मजदुःखविनाशकलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Brahma Murari Surarchita Lingam Nirmala Bhasita Shobhita Lingam Janmaja Duhkha Vinashaka Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningब्रह्मा, मुरारि (विष्णु) और देवों से अर्चित, निर्मल कान्ति से सुशोभित, जन्म-जनित दुःखों का नाश करने वाले — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Verse 2#

Deva Muni Pravararchita Lingam

देवमुनिप्रवरार्चितलिङ्गं कामदहनकरुणाकरलिङ्गम्। रावणदर्पविनाशनलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Deva Muni Pravararchita Lingam Kama Dahana Karunakara Lingam Ravana Darpa Vinashana Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningदेवों और श्रेष्ठ मुनियों से अर्चित, कामदेव को भस्म करने वाले करुणाकर, रावण के दर्प का नाश करने वाले — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Verse 3#

Sarva Sugandhi Sulepita Lingam

सर्वसुगन्धिसुलेपितलिङ्गं बुद्धिविवर्धनकारणलिङ्गम्। सिद्धसुरासुरवन्दितलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Sarva Sugandhi Sulepita Lingam Buddhi Vivardhana Karana Lingam Siddha Surasura Vandita Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningसमस्त सुगन्धित द्रव्यों से लेपित, बुद्धि की वृद्धि के कारण, सिद्ध-सुर-असुरों से वन्दित — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Verse 4#

Kanaka Mahamani Bhushita Lingam

कनकमहामणिभूषितलिङ्गं फणिपतिवेष्टितशोभितलिङ्गम्। दक्षसुयज्ञविनाशनलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Kanaka Mahamani Bhushita Lingam Phanipati Veshtita Shobhita Lingam Daksha Suyajna Vinashana Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningस्वर्ण और महामणियों से भूषित, नागराज से वेष्टित एवं सुशोभित, दक्ष के यज्ञ का नाश करने वाले — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Verse 5#

Kunkuma Chandana Lepita Lingam

कुङ्कुमचन्दनलेपितलिङ्गं पङ्कजहारसुशोभितलिङ्गम्। सञ्चितपापविनाशनलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Kunkuma Chandana Lepita Lingam Pankaja Hara Sushobhita Lingam Sanchita Papa Vinashana Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningकुंकुम और चन्दन से लेपित, कमल की माला से सुशोभित, संचित पापों का नाश करने वाले — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Verse 6#

Deva Ganarchita Sevita Lingam

देवगणार्चितसेवितलिङ्गं भावैर्भक्तिभिरेव लिङ्गम्। दिनकरकोटिप्रभाकरलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Deva Ganarchita Sevita Lingam Bhavair Bhaktibhireva Cha Lingam Dinakara Koti Prabhakara Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningदेवगणों से अर्चित एवं सेवित, केवल भाव और भक्ति से प्राप्य, करोड़ों सूर्यों की प्रभा वाले — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Verse 7#

Ashta Dalopari Veshtita Lingam

अष्टदलोपरिवेष्टितलिङ्गं सर्वसमुद्भवकारणलिङ्गम्। अष्टदरिद्रविनाशितलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Ashta Dalopari Veshtita Lingam Sarva Samudbhava Karana Lingam Ashta Daridra Vinashita Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningआठ दलों से वेष्टित, समस्त सृष्टि के कारण, आठों प्रकार की दरिद्रता का नाश करने वाले — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Verse 8#

Sura Guru Sura Vara Poojita Lingam

सुरगुरुसुरवरपूजितलिङ्गं सुरवनपुष्पसदार्चितलिङ्गम्। परात्परं परमात्मकलिङ्गं तत् प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥

Sura Guru Sura Vara Poojita Lingam Suravana Pushpa Sadarchita Lingam Paratparam Paramatmaka Lingam Tat Pranamami Sadashiva Lingam

Meaningदेवगुरु (बृहस्पति) और श्रेष्ठ देवों से पूजित, देवोद्यान के पुष्पों से सदा अर्चित, परात्पर परमात्मस्वरूप — उस सदाशिव लिंग को मैं प्रणाम करता हूँ।

Word-by-Word Breakdown

ब्रह्ममुरारि
Brahma Murari
ब्रह्ममुरारि — ब्रह्मा और विष्णु (मुरारि = मुर का शत्रु)
सुरार्चित
Surarchita
सुरार्चित — देवों द्वारा पूजित
लिङ्गम्
Lingam
लिंगम् — शिव का पवित्र प्रतीक — निराकार दिव्य
निर्मल
Nirmala
निर्मल — शुद्ध, निर्मल
जन्मजदुःख
Janmaja Duhkha
जन्मजदुःख — जन्म/जीवन से उत्पन्न दुख
विनाशक
Vinashaka
विनाशक — नाशक
सदाशिव
Sadashiva
सदाशिव — सनातन शिव
कामदहन
Kama Dahana
कामदहन — जिसने कामदेव को भस्म किया
करुणाकर
Karunakara
करुणाकर — करुणा का सागर
रावणदर्प
Ravana Darpa
रावणदर्प — रावण का अहंकार
बुद्धिविवर्धन
Buddhi Vivardhana
बुद्धिविवर्धन — बुद्धि को बढ़ाने वाला
कनकमहामणि
Kanaka Mahamani
कनकमहामणि — स्वर्ण और महामणि
फणिपति
Phanipati
फणिपति — नागराज (वासुकि)
दक्षसुयज्ञ
Daksha Suyajna
दक्षसुयज्ञ — दक्ष का महायज्ञ (जिसे शिव ने नष्ट किया)
कुङ्कुम
Kunkuma
कुंकुम — कुंकुम/सिंदूर
चन्दन
Chandana
चंदन — चंदन
दिनकरकोटि
Dinakara Koti
दिनकरकोटि — करोड़ों सूर्यों का तेज
परात्परं
Paratparam
परात्परं — परे से भी परे, परम
परमात्मक
Paramatmaka
परमात्मक — स्वयं परमात्मा

Origin & History

Source: Traditional Sanskrit hymn (Shaiva tradition)

Author: Unknown (attributed to ancient Shaiva tradition)

Period: Ancient

लिंगाष्टकम् शिवलिंग का गुणगान करता है — जो शैव परंपरा का सबसे पवित्र प्रतीक है। शिवपुराण के अनुसार जब ब्रह्मा और विष्णु अपनी श्रेष्ठता पर विवाद कर रहे थे, तब उनके बीच एक अनंत अग्निस्तंभ (ज्योतिर्लिंग) प्रकट हुआ। दोनों उसका आदि-अंत न पा सके। शिव उस स्तंभ से प्रकट होकर अपनी सर्वोच्चता स्थापित की। लिंग इसी अनंत, निराकार दिव्य उपस्थिति का प्रतीक है, और लिंगाष्टकम् उसकी स्तुति का सबसे लोकप्रिय स्तोत्र है।

Frequently Asked Questions

लिंगाष्टकम् क्या है?
लिंगाष्टकम् (लिंग + अष्टकम्) का अर्थ है 'लिंग को समर्पित आठ श्लोक'। यह 8 श्लोकों का संस्कृत स्तोत्र है जो शिवलिंग की स्तुति करता है — वह पवित्र प्रतीक जो भगवान शिव के निराकार, अनंत स्वरूप को दर्शाता है।
शिवलिंग क्या है?
शिवलिंग भगवान शिव के निराकार (निर्गुण) स्वरूप — अनंत ज्योतिर्मय स्तंभ को दर्शाता है। यह सृष्टि, शिव-शक्ति के मिलन और समस्त रूपों के पीछे की निराकार सत्ता का प्रतीक है।
लिंगाष्टकम् कब पढ़ना चाहिए?
शिवलिंग की पूजा के समय, सोमवार को, महाशिवरात्रि, श्रावण मास या प्रदोष काल में। इसे महारुद्र अभिषेक के अनुष्ठान में भी पढ़ा जाता है।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →