श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् Meaning — Line by Line
श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of श्री वेङ्कटेश मङ्गलाशासनम् with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. śriyaḥ kāntāya kalyāṇanidhaye nidhaye'rthinām |
- Verse 2. lakṣmīsavibhramālokasubhrūvibhramacakṣuṣe |
- Verse 3. śrīveṅkaṭādriśṛṅgāgramaṅgalābharaṇāṅghraye |
- Verse 4. sarvāvayavasaundaryasampadā sarvacetasām |
- Verse 5. nityāya niravadyāya satyānandacidātmane |
- Verse 6. svataḥ sarvavide sarvaśaktaye sarvaśeṣiṇe |
- Verse 7. parasmai brahmaṇe pūrṇakāmāya paramātmane |
- Verse 8. ākālatattvamaśrāntamātmanāmanupaśyatām |
- Verse 9. prāyaḥ svacaraṇau puṃsāṃ śaraṇyatvena pāṇinā |
- Verse 10. dayāmṛtataraṅgiṇyāstaraṅgairiva śītalaiḥ |
- Verse 11. sragbhūṣāmbarahetīnāṃ suṣamāvahamūrtaye |
- Verse 12. śrīvaikuṇṭhaviraktāya svāmipuṣkariṇītaṭe |
- Verse 13. śrīmatsundarajāmātṛmunimānasavāsine |
- Verse 14. maṅgalāśāsanaparairmadācāryapurogamaiḥ |
śriyaḥ kāntāya kalyāṇanidhaye nidhaye'rthinām |
श्रियः कान्ताय कल्याणनिधये निधयेऽर्थिनाम् । श्रीवेङ्कटनिवासाय श्रीनिवासाय मङ्गलम् ॥ १ ॥
śriyaḥ kāntāya kalyāṇanidhaye nidhaye'rthinām | śrīveṅkaṭanivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 1 ||
Meaningश्री (लक्ष्मी) के प्रियतम, कल्याण के भण्डार, याचकों के आश्रय, श्रीवेङ्कट पर्वत पर निवास करने वाले श्रीनिवास का मङ्गल हो। (1)
lakṣmīsavibhramālokasubhrūvibhramacakṣuṣe |
लक्ष्मीसविभ्रमालोकसुभ्रूविभ्रमचक्षुषे । चक्षुषे सर्वलोकानां वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ २ ॥
lakṣmīsavibhramālokasubhrūvibhramacakṣuṣe | cakṣuṣe sarvalokānāṃ veṅkaṭeśāya maṅgalam || 2 ||
Meaningलक्ष्मी की चपल भौंहों के विलासमय दृष्टि-समान नेत्रों वाले, तथा समस्त लोकों के नेत्र-स्वरूप वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (2)
śrīveṅkaṭādriśṛṅgāgramaṅgalābharaṇāṅghraye |
श्रीवेङ्कटाद्रिशृङ्गाग्रमङ्गलाभरणाङ्घ्रये । मङ्गलानां निवासाय श्रीनिवासाय मङ्गलम् ॥ ३ ॥
śrīveṅkaṭādriśṛṅgāgramaṅgalābharaṇāṅghraye | maṅgalānāṃ nivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 3 ||
Meaningजिनके चरण वेङ्कटाद्रि के शिखर पर मङ्गलमय आभूषण हैं, समस्त मङ्गलों के निवास उन श्रीनिवास का मङ्गल हो। (3)
sarvāvayavasaundaryasampadā sarvacetasām |
सर्वावयवसौन्दर्यसम्पदा सर्वचेतसाम् । सदा सम्मोहनायास्तु वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ४ ॥
sarvāvayavasaundaryasampadā sarvacetasām | sadā sammohanāyāstu veṅkaṭeśāya maṅgalam || 4 ||
Meaningअपने प्रत्येक अङ्ग की सौन्दर्य-सम्पदा से समस्त प्राणियों के चित्त को सदा मोहित करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (4)
nityāya niravadyāya satyānandacidātmane |
नित्याय निरवद्याय सत्यानन्दचिदात्मने । सर्वान्तरात्मने श्रीमद्वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ५ ॥
nityāya niravadyāya satyānandacidātmane | sarvāntarātmane śrīmadveṅkaṭeśāya maṅgalam || 5 ||
Meaningनित्य, निर्दोष, सत्य-आनन्द-चित्स्वरूप तथा सबके अन्तरात्मा श्रीमान् वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (5)
svataḥ sarvavide sarvaśaktaye sarvaśeṣiṇe |
स्वतः सर्वविदे सर्वशक्तये सर्वशेषिणे । सुलभाय सुशीलाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ६ ॥
svataḥ sarvavide sarvaśaktaye sarvaśeṣiṇe | sulabhāya suśīlāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 6 ||
Meaningस्वतः सर्वज्ञ, सर्वशक्तिमान्, सबके स्वामी, फिर भी सुलभ एवं सुशील वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (6)
parasmai brahmaṇe pūrṇakāmāya paramātmane |
परस्मै ब्रह्मणे पूर्णकामाय परमात्मने । प्रयुञ्जे परतत्त्वाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ७ ॥
parasmai brahmaṇe pūrṇakāmāya paramātmane | prayuñje paratattvāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 7 ||
Meaningपरब्रह्म, पूर्णकाम, परमात्मा एवं परम तत्त्व वेङ्कटेश की मैं उपासना करता हूँ; उनका मङ्गल हो। (7)
ākālatattvamaśrāntamātmanāmanupaśyatām |
आकालतत्त्वमश्रान्तमात्मनामनुपश्यताम् । अतृप्त्यमृतरूपाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ८ ॥
ākālatattvamaśrāntamātmanāmanupaśyatām | atṛptyamṛtarūpāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 8 ||
Meaningसमस्त काल तक निरन्तर दर्शन करने वाले योगियों के लिए जो अतृप्त किए जाने वाले अमृतस्वरूप हैं, उन वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (8)
prāyaḥ svacaraṇau puṃsāṃ śaraṇyatvena pāṇinā |
प्रायः स्वचरणौ पुंसां शरण्यत्वेन पाणिना । कृपयाऽऽदिशते श्रीमद्वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ९ ॥
prāyaḥ svacaraṇau puṃsāṃ śaraṇyatvena pāṇinā | kṛpayā''diśate śrīmadveṅkaṭeśāya maṅgalam || 9 ||
Meaningजो अपने हाथ से कृपापूर्वक अपने ही चरणों को जीवों के शरण-रूप में दर्शाते हैं, उन श्रीमान् वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (9)
dayāmṛtataraṅgiṇyāstaraṅgairiva śītalaiḥ |
दयामृततरङ्गिण्यास्तरङ्गैरिव शीतलैः । अपाङ्गैः सिञ्चते विश्वं वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ १० ॥
dayāmṛtataraṅgiṇyāstaraṅgairiva śītalaiḥ | apāṅgaiḥ siñcate viśvaṃ veṅkaṭeśāya maṅgalam || 10 ||
Meaningदया-अमृत की नदी की शीतल तरङ्गों के समान अपने कटाक्षों से समस्त विश्व को सींचने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (10)
sragbhūṣāmbarahetīnāṃ suṣamāvahamūrtaye |
स्रग्भूषाम्बरहेतीनां सुषमावहमूर्तये । सर्वार्तिशमनायास्तु वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ११ ॥
sragbhūṣāmbarahetīnāṃ suṣamāvahamūrtaye | sarvārtiśamanāyāstu veṅkaṭeśāya maṅgalam || 11 ||
Meaningमाला, आभूषण, वस्त्र एवं आयुधों से शोभायमान विग्रह वाले, समस्त पीड़ाओं का शमन करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (11)
śrīvaikuṇṭhaviraktāya svāmipuṣkariṇītaṭe |
श्रीवैकुण्ठविरक्ताय स्वामिपुष्करिणीतटे । रमया रममाणाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ १२ ॥
śrīvaikuṇṭhaviraktāya svāmipuṣkariṇītaṭe | ramayā ramamāṇāya veṅkaṭeśāya maṅgalam || 12 ||
Meaningश्रीवैकुण्ठ से भी विरक्त होकर स्वामिपुष्करिणी के तट पर रमा (लक्ष्मी) के साथ रमण करने वाले वेङ्कटेश का मङ्गल हो। (12)
śrīmatsundarajāmātṛmunimānasavāsine |
श्रीमत्सुन्दरजामातृमुनिमानसवासिने । सर्वलोकनिवासाय श्रीनिवासाय मङ्गलम् ॥ १३ ॥
śrīmatsundarajāmātṛmunimānasavāsine | sarvalokanivāsāya śrīnivāsāya maṅgalam || 13 ||
Meaningश्रीसुन्दरजामातृ मुनि (मणवाल मामुनि) के मानस में निवास करने वाले, समस्त लोकों के आश्रय श्रीनिवास का मङ्गल हो। (13)
maṅgalāśāsanaparairmadācāryapurogamaiḥ |
मङ्गलाशासनपरैर्मदाचार्यपुरोगमैः । सर्वैश्च पूर्वैराचार्यैः सत्कृतायास्तु मङ्गलम् ॥ १४ ॥
maṅgalāśāsanaparairmadācāryapurogamaiḥ | sarvaiśca pūrvairācāryaiḥ satkṛtāyāstu maṅgalam || 14 ||
Meaningमङ्गलाशासन में तत्पर हमारे आचार्यों एवं समस्त पूर्वाचार्यों द्वारा सत्कृत (भगवान्) का मङ्गल हो। (14)
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Sri Venkatesa Suprabhatam corpus (recited daily at Tirumala); part of the traditional Suprabhatam–Stotram–Prapatti–Mangalasasanam sequence
Author: Traditional; the concluding verse honours Sri Manavala Mamunigal and the earlier acharyas (the Suprabhatam corpus is attributed to Prativadi Bhayankaram Annangaracharya/Anantacharya)
Period: Medieval (Sri Vaishnava tradition)
The Mangalasasanam forms the closing portion of the daily liturgy at the Tirumala temple of Lord Venkateswara. After the Lord is awakened with the Suprabhatam, praised with the Stotram, and surrendered to with the Prapatti, the worship concludes with this Mangalasasanam in which the devotee, brimming with love, wishes long auspiciousness upon the Lord and upon the lineage of acharyas who have ever sung His glory. The Sri Vaishnava idea of mangalasasanam — blessing the Lord out of pure affection rather than asking anything for oneself — is its heart.
Frequently Asked Questions
What does 'Mangalasasanam' mean?▼
When is Venkateswara Mangalasasanam recited?▼
Who is mentioned in the final verses of the hymn?▼
Is this the same as the Venkateswara Suprabhatam?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →