श्री वेङ्कटेश्वर स्तोत्रम् (कमलाकुचचूचुक) Meaning — Line by Line
श्री वेङ्कटेश्वर स्तोत्रम् (कमलाकुचचूचुक)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of श्री वेङ्कटेश्वर स्तोत्रम् (कमलाकुचचूचुक) with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Kamalakucha choochuka kunkumato
- Verse 2. Sachaturmukha shanmukha panchamukha
- Verse 3. Ativelataya tava durvishahai-
- Verse 4. Adhivenkatashailamudaramate-
- Verse 5. Kalavenuravavashagopavadhu-
- Verse 6. Abhiramagunakara dasharathe
- Verse 7. Avanitanayakamaniyakaram
- Verse 8. Sumukham suhridam sulabham sukhadam
- Verse 9. Vina venkatesham na natho na nathah
- Verse 10. Aham durataste padambhojayugma-
- Verse 11. Ajnanina maya doshanasheshanvihitanhare |
Kamalakucha choochuka kunkumato
कमलाकुचचूचुक कुङ्कुमतो नियतारुणितातुल नीलतनो । कमलायतलोचन लोकपते विजयीभव वेङ्कटशैलपते ॥ १ ॥
Kamalakucha choochuka kunkumato Niyatarunitatula nilatano | Kamalayatalochana lokapate Vijayibhava venkatashailapate || 1 ||
Meaningहे प्रभु, जिनका अतुलनीय नील वर्ण शरीर कमला (लक्ष्मी) के वक्षस्थल के कुंकुम से सदा अरुणिमायुक्त है, जिनके नेत्र कमलदल के समान विशाल हैं, हे लोकपते — हे वेंकटाचलपति, आपकी जय हो!
Sachaturmukha shanmukha panchamukha
सचतुर्मुख षण्मुख पञ्चमुख प्रमुखाखिल दैवत मौलिमणे । शरणागतवत्सल सारनिधे परिपालय मां वृषशैलपते ॥ २ ॥
Sachaturmukha shanmukha panchamukha Pramukhakhila daivata maulimane | Sharanagatavatsala saranidhe Paripalaya mam vrishashailapate || 2 ||
Meaningब्रह्मा, षण्मुख (कार्तिकेय) और पंचमुख (शिव) आदि समस्त देवताओं के मुकुटों के शिरोमणि, शरणागतों पर वत्सल, समस्त सार के निधान — हे वृषाचलपति, मेरी रक्षा कीजिए!
Ativelataya tava durvishahai-
अतिवेलतया तव दुर्विषहै- रनुवेलकृतैरपराधशतैः । भरितं त्वरितं वृषशैलपते परया कृपया परिपाहि हरे ॥ ३ ॥
Ativelataya tava durvishahai- ranuvelakritairaparadhashataih | Bharitam tvaritam vrishashailapate Paraya kripaya paripahi hare || 3 ||
Meaningहे वृषाचलपति, मैं प्रतिक्षण किए गए असह्य सैकड़ों अपराधों से भरा हुआ हूँ; हे हरि, शीघ्र ही अपनी परम कृपा से मेरी रक्षा कीजिए!
Adhivenkatashailamudaramate-
अधिवेङ्कटशैलमुदारमते- र्जनताभिमताधिकदानरतात् । परदेवतया गदितान्निगमैः कमलादयितान्न परं कलये ॥ ४ ॥
Adhivenkatashailamudaramate- rjanatabhimatadhikadanaratat | Paradevataya gaditannigamaih Kamaladayitanna param kalaye || 4 ||
Meaningवेंकटाचल पर विराजमान, उदार हृदय, भक्तों की इच्छा से भी अधिक देने में रत, वेदों द्वारा परम देवता कहे गए — इस कमलापति से बढ़कर मैं किसी को नहीं मानता।
Kalavenuravavashagopavadhu-
कलवेणुरवावशगोपवधू- शतकोटिवृतात्स्मरकोटिसमात् । प्रतिवल्लविकाभिमतात्सुखदात् वसुदेवसुतान्न परं कलये ॥ ५ ॥
Kalavenuravavashagopavadhu- shatakotivritatsmarakotisamat | Prativallavikabhimatatsukhadat Vasudevasutanna param kalaye || 5 ||
Meaningवंशी की मधुर ध्वनि से वशीभूत करोड़ों गोपियों से घिरे, करोड़ों कामदेवों के समान, प्रत्येक गोपी के प्रिय एवं सुखदाता — उस वसुदेवनन्दन (कृष्ण) से बढ़कर मैं किसी को नहीं मानता।
Abhiramagunakara dasharathe
अभिरामगुणाकर दाशरथे जगदेकधनुर्धर धीरमते । रघुनायक राम रमेश विभो वरदो भव देव दयाजलधे ॥ ६ ॥
Abhiramagunakara dasharathe Jagadekadhanurdhara dhiramate | Raghunayaka rama ramesha vibho Varado bhava deva dayajaladhe || 6 ||
Meaningहे मनोहर गुणों के आकर, दशरथनन्दन, जगत् के एकमात्र श्रेष्ठ धनुर्धर, धीरबुद्धि; हे रघुनायक राम, हे रमेश, हे विभो — हे देव, हे दयासागर, वरदायी हूजिए!
Avanitanayakamaniyakaram
अवनीतनयाकमनीयकरं रजनीकरचारुमुखाम्बुरुहम् । रजनीचरराजतमोमिहिरं महनीयमहं रघुरामममुम् ॥ ७ ॥
Avanitanayakamaniyakaram Rajanikaracharumukhamburuham | Rajanichararajatamomihiram Mahaniyamaham raghuramamamum || 7 ||
Meaningसीता (पृथ्वीसुता) के लिए मनोहर हाथों वाले, चन्द्रमा के समान सुन्दर मुखकमल वाले, रात्रिचर राक्षसों के अन्धकार के लिए सूर्य के समान — उस महान् रघुराम का मैं ध्यान करता हूँ।
Sumukham suhridam sulabham sukhadam
सुमुखं सुहृदं सुलभं सुखदं स्वनुजं च सुकायममोघशरम् । अपहाय रघूद्वहमन्यमहं न कथञ्चन कञ्चन जातु भजे ॥ ८ ॥
Sumukham suhridam sulabham sukhadam Svanujam cha sukayamamoghasharam | Apahaya raghudvahamanyamaham Na kathanchana kanchana jatu bhaje || 8 ||
Meaningसुमुख, सुहृद्, सुलभ, सुखद, उत्तम अनुज (लक्ष्मण) वाले, सुन्दर शरीर एवं अमोघ बाण वाले — उन रघुश्रेष्ठ को छोड़कर मैं किसी अन्य का कभी भजन नहीं करूँगा।
Vina venkatesham na natho na nathah
विना वेङ्कटेशं न नाथो न नाथः सदा वेङ्कटेशं स्मरामि स्मरामि । हरे वेङ्कटेश प्रसीद प्रसीद प्रियं वेङ्कटेश प्रयच्छ प्रयच्छ ॥ ९ ॥
Vina venkatesham na natho na nathah Sada venkatesham smarami smarami | Hare venkatesha prasida prasida Priyam venkatesha prayachchha prayachchha || 9 ||
Meaningवेंकटेश के बिना मेरा कोई नाथ नहीं, कोई आश्रय नहीं; मैं सदा वेंकटेश का स्मरण करता हूँ, स्मरण करता हूँ। हे हरि वेंकटेश, प्रसन्न होइए, प्रसन्न होइए; हे प्रिय वेंकटेश, (अपनी कृपा) प्रदान कीजिए, प्रदान कीजिए।
Aham durataste padambhojayugma-
अहं दूरतस्ते पदाम्भोजयुग्म- प्रणामेच्छयागत्य सेवां करोमि । सकृत्सेवया नित्यसेवाफलं त्वं प्रयच्छ प्रयच्छ प्रभो वेङ्कटेश ॥ १० ॥
Aham durataste padambhojayugma- pranamechchhayagatya sevam karomi | Sakritsevaya nityasevaphalam tvam Prayachchha prayachchha prabho venkatesha || 10 ||
Meaningमैं दूर से ही आपके दोनों चरणकमलों को प्रणाम करने की इच्छा से आकर सेवा करता हूँ; इस एक बार की सेवा से ही नित्य सेवा का फल मुझे प्रदान कीजिए, हे प्रभु वेंकटेश।
Ajnanina maya doshanasheshanvihitanhare |
अज्ञानिना मया दोषानशेषान्विहितान्हरे । क्षमस्व त्वं क्षमस्व त्वं शेषशैलशिखामणे ॥ ११ ॥
Ajnanina maya doshanasheshanvihitanhare | Kshamasva tvam kshamasva tvam sheshashailashikhamane || 11 ||
Meaningहे हरि, अज्ञानवश मुझसे किए गए असंख्य दोषों को क्षमा कीजिए, क्षमा कीजिए, हे शेषाचल के शिखामणि।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Venkatesha Suprabhatam suite (Sri Vaishnava tradition)
Author: Prativadi Bhayankaram Annan (Annangaracharya)
Period: 15th century CE
Lord Venkateswara — also called Srinivasa, Balaji and the Lord of the Seven Hills — is the presiding deity of Tirumala, the most visited temple in the world. The 15th-century acharya Prativadi Bhayankaram Annan composed a fourfold suite for the Lord: the Suprabhatam (awakening verses), this Stotram (praise), the Prapatti (surrender) and the Mangalasasanam (auspicious benediction). The Stotram, opening 'Kamalakucha choochuka kunkumato', has become one of the most cherished prayers in South Indian Vaishnavism, recited at the temple each dawn and in homes across the world.
Frequently Asked Questions
What is the Sri Venkateswara Stotram?▼
Who composed the Venkateswara Stotram?▼
Why is Lord Venkateswara's body described as reddened?▼
When should the Venkateswara Stotram be recited?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →