भवान्यष्टकम् Meaning — Line by Line
भवान्यष्टकम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of भवान्यष्टकम् with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Na tato na mata na bandhurna data na putro na putri na bhrityo na bharta
- Verse 2. Bhavabdhavapare mahaduhkhabhiru papata prakami pralobhi pramattah
- Verse 3. Na janami danam na cha dhyanayogam na janami tantram na cha stotramantram
- Verse 4. Na janami punyam na janami tirtham na janami muktim layam va kadachit
- Verse 5. Kukarmi kusangi kubuddhih kudasah kulacharahinah kadacharalinah
- Verse 6. Prajesham ramesham mahesham suresham dinesham nishitheshvaram va kadachit
- Verse 7. Vivade vishade pramade pravase jale chanale parvate shatrumadhye
- Verse 8. Anatho daridro jararogayukto mahakshinadinah sada jadyavaktrah
Na tato na mata na bandhurna data na putro na putri na bhrityo na bharta
न तातो न माता न बन्धुर्न दाता न पुत्रो न पुत्री न भृत्यो न भर्ता । न जाया न विद्या न वृत्तिर्ममैव गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Na tato na mata na bandhurna data na putro na putri na bhrityo na bharta Na jaya na vidya na vrittirmamaiva gatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningन पिता, न माता, न बन्धु, न दाता; न पुत्र, न पुत्री, न सेवक, न पति; न पत्नी, न विद्या, न जीविका मेरी है — तू ही मेरी गति है, तू ही मेरी गति है, केवल तू ही, हे भवानि।
Bhavabdhavapare mahaduhkhabhiru papata prakami pralobhi pramattah
भवाब्धावपारे महादुःखभीरु पपात प्रकामी प्रलोभी प्रमत्तः । कुसंसारपाशप्रबद्धः सदाहं गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Bhavabdhavapare mahaduhkhabhiru papata prakami pralobhi pramattah Kusamsarapashaprabaddhah sadaham gatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningसंसार के अपार सागर में, उसके महान दुःख से भयभीत, मैं गिरा हुआ हूँ, कामनाओं से भरा, लोभी और प्रमत्त, सदा इस कुसंसार के पाश में बँधा हुआ — तू ही मेरी एकमात्र गति है, हे भवानि।
Na janami danam na cha dhyanayogam na janami tantram na cha stotramantram
न जानामि दानं न च ध्यानयोगं न जानामि तन्त्रं न च स्तोत्रमन्त्रम् । न जानामि पूजां न च न्यासयोगं गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Na janami danam na cha dhyanayogam na janami tantram na cha stotramantram Na janami pujam na cha nyasayogam gatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningन मैं दान जानता हूँ, न ध्यानयोग; न मैं तन्त्र जानता हूँ, न स्तोत्र और मन्त्र; न मैं पूजा जानता हूँ, न न्यासयोग — तू ही मेरी एकमात्र गति है, हे भवानि।
Na janami punyam na janami tirtham na janami muktim layam va kadachit
न जानामि पुण्यं न जानामि तीर्थं न जानामि मुक्तिं लयं वा कदाचित् । न जानामि भक्तिं व्रतं वापि मातर्गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Na janami punyam na janami tirtham na janami muktim layam va kadachit Na janami bhaktim vratam vapi matargatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningन मैं पुण्य जानता हूँ, न तीर्थ जानता हूँ; न मैं मुक्ति जानता हूँ, न कभी आत्मा में लय; न मैं भक्ति जानता हूँ, न कोई व्रत, हे माता — तू ही मेरी एकमात्र गति है, हे भवानि।
Kukarmi kusangi kubuddhih kudasah kulacharahinah kadacharalinah
कुकर्मी कुसङ्गी कुबुद्धिः कुदासः कुलाचारहीनः कदाचारलीनः । कुदृष्टिः कुवाक्यप्रबन्धः सदाहं गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Kukarmi kusangi kubuddhih kudasah kulacharahinah kadacharalinah Kudrishtih kuvakyaprabandhah sadaham gatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningकुकर्मी, कुसंगी, कुबुद्धि, कुदास; सदाचार से रहित, कदाचार में लीन; कुदृष्टि, कुवाक्यों में उलझा हुआ सदा हूँ मैं — तू ही मेरी एकमात्र गति है, हे भवानि।
Prajesham ramesham mahesham suresham dinesham nishitheshvaram va kadachit
प्रजेशं रमेशं महेशं सुरेशं दिनेशं निशीथेश्वरं वा कदाचित् । न जानामि चान्यत् सदाहं शरण्ये गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Prajesham ramesham mahesham suresham dinesham nishitheshvaram va kadachit Na janami chanyat sadaham sharanye gatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningब्रह्मा, विष्णु, शिव, इन्द्र, सूर्य अथवा निशानाथ (चन्द्र) — किसी अन्य को मैंने कभी नहीं जाना, हे शरण देने वाली — तू ही मेरी एकमात्र गति है, हे भवानि।
Vivade vishade pramade pravase jale chanale parvate shatrumadhye
विवादे विषादे प्रमादे प्रवासे जले चानले पर्वते शत्रुमध्ये । अरण्ये शरण्ये सदा मां प्रपाहि गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Vivade vishade pramade pravase jale chanale parvate shatrumadhye Aranye sharanye sada mam prapahi gatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningविवाद में, विषाद में, प्रमाद में, परदेश में; जल में और अग्नि में, पर्वत पर, शत्रुओं के बीच; निर्जन वन में — हे शरण्ये, सदा मेरी रक्षा कर — तू ही मेरी एकमात्र गति है, हे भवानि।
Anatho daridro jararogayukto mahakshinadinah sada jadyavaktrah
अनाथो दरिद्रो जरारोगयुक्तो महाक्षीणदीनः सदा जाड्यवक्त्रः । विपत्तौ प्रविष्टः प्रनष्टः सदाहं गतिस्त्वं गतिस्त्वं त्वमेका भवानि ॥
Anatho daridro jararogayukto mahakshinadinah sada jadyavaktrah Vipattau pravishtah pranashtah sadaham gatistvam gatistvam tvameka bhavani
Meaningअनाथ, दरिद्र, जरा और रोग से ग्रस्त, अत्यन्त क्षीण और दीन, सदा जड़मुख; विपत्ति में पड़ा और पूर्णतः नष्ट हूँ मैं — तू ही मेरी एकमात्र गति है, हे भवानि।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Composed by Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: 8th century CE
भवान्यष्टकम् माता भवानी के प्रति आदि शंकराचार्य की पूर्ण शरणागति का स्तोत्र है। आठ श्लोकों में वे हर उस सहारे को गिनाते हैं जिस पर कोई मनुष्य टिक सकता है — पिता, माता, धन, विद्या, कर्मकांड, पुण्य, यहाँ तक कि अन्य देवता — और घोषित करते हैं कि उनके पास इनमें से कोई नहीं है और न ही वे इन्हें जानते हैं; केवल माता ही उनकी गति है। यह उन भक्तों के लिए सर्वाधिक प्रिय देवी स्तोत्रों में से एक है जो रिक्त हाथों और समर्पित हृदय से माता के पास आते हैं।
Frequently Asked Questions
भवान्यष्टकम् क्या है?▼
'गतिस्त्वं त्वमेका भवानि' का अर्थ क्या है?▼
भवान्यष्टकम् का पाठ कब करना चाहिए?▼
भवान्यष्टकम् किसने लिखा?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →