ਬ੍ਰਿਹਸ੍ਪਤਿਕਵਚਮ੍
बृहस्पतिकवचम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Brahma Yamala (Brihaspati Kavacha Stotram) · Traditional; rishi Ishvara · Tantric / Puranic
The Brihaspati Kavacham is preserved in the Brahma Yamala, with Ishvara named as its rishi and 'Gam' as its seed-syllable. It depicts Brihaspati — the serene, rosary-bearing son of the sage Angiras who is Guru and preceptor of the gods, master of the Vedas and lord of speech — and entreats this great benefic to shield the devotee limb by limb. As the armour-hymn of Jupiter it belongs to the Navagraha kavachas recited for graha shanti, and is turned to especially for wisdom, prosperity and the fulfilment of righteous desires.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
The kavacha's closing verse promises that the one who recites this divine armour at the three junctions of the day 'sarvan kaman avapnoti' — attains all his desires — and becomes victorious everywhere; students and seekers recite it on Thursdays to win the Devaguru's grace of wisdom, eloquence and good fortune.
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
॥ ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ ॥ ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਿਹਸ੍ਪਤਿਕਵਚਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਈਸ਼੍ਵਰ ਰਿਸ਼ਿਃ, ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ, ਗੁਰੁਰ੍ਦੇਵਤਾ, ਗਂ ਬੀਜਂ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਕ੍ਤਿਃ, ਕ੍ਲੀਂ ਕੀਲਕਂ, ਗੁਰੁਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ॥
|| śrīgaṇeśāya namaḥ || asya śrībṛhaspatikavacastotramantrasya īśvara ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, gururdevatā, gaṃ bījaṃ, śrīśaktiḥ, klīṃ kīlakaṃ, guruprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||
ਅਰਥ:श्रीगणेश को नमस्कार। इस बृहस्पतिकवच स्तोत्र मन्त्र के ऋषि ईश्वर हैं, छन्द अनुष्टुप् है, देवता गुरु (बृहस्पति) हैं, 'गं' बीज है, श्री शक्ति है, 'क्लीं' कीलक है; गुरु की प्रसन्नता के लिए इसका जप किया जाता है।
ਅਭੀਸ਼੍ਟਫਲਦਂ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਸੁਰਪੂਜਿਤਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਧਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਬ੍ਰਿਹਸ੍ਪਤਿਮ੍ ॥ ੧॥
abhīṣṭaphaladaṃ devaṃ sarvajñaṃ surapūjitam | akṣamālādharaṃ śāntaṃ praṇamāmi bṛhaspatim || 1||
ਅਰਥ:मैं बृहस्पति को प्रणाम करता हूँ — जो समस्त अभीष्ट फल देने वाले देव, सर्वज्ञ, देवों से पूजित, अक्षमालाधारी एवं शान्त हैं।
ਬ੍ਰਿਹਸ੍ਪਤਿਃ ਸ਼ਿਰਃ ਪਾਤੁ ਲਲਾਟਂ ਪਾਤੁ ਮੇ ਗੁਰੁਃ । ਕਰ੍ਣੌ ਸੁਰਗੁਰੁਃ ਪਾਤੁ ਨੇਤ੍ਰੇ ਮੇऽਭੀਸ਼੍ਟਦਾਯਕਃ ॥ ੨॥
bṛhaspatiḥ śiraḥ pātu lalāṭaṃ pātu me guruḥ | karṇau suraguruḥ pātu netre me'bhīṣṭadāyakaḥ || 2||
ਅਰਥ:बृहस्पति मेरे शिर की रक्षा करें, गुरु ललाट की; सुरगुरु मेरे कानों की रक्षा करें, अभीष्टदायक नेत्रों की।
ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਪਾਤੁ ਸੁਰਾਚਾਰ੍ਯੋ ਨਾਸਾਂ ਮੇ ਵੇਦਪਾਰਗਃ । ਮੁਖਂ ਮੇ ਪਾਤੁ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਕਣ੍ਠਂ ਮੇ ਦੇਵਤਾਗੁਰੁਃ ॥ ੩॥
jihvāṃ pātu surācāryo nāsāṃ me vedapāragaḥ | mukhaṃ me pātu sarvajñaḥ kaṇṭhaṃ me devatāguruḥ || 3||
ਅਰਥ:सुराचार्य मेरी जिह्वा की रक्षा करें, वेदपारग मेरी नासिका की; सर्वज्ञ मेरे मुख की रक्षा करें, देवतागुरु मेरे कण्ठ की।
ਭੁਜਾਵਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪਾਤੁ ਕਰੌ ਪਾਤੁ ਸ਼ੁਭਪ੍ਰਦਃ । ਸ੍ਤਨੌ ਮੇ ਪਾਤੁ ਵਾਗੀਸ਼ਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਮੇ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ ੪॥
bhujāvāṅgirasaḥ pātu karau pātu śubhapradaḥ | stanau me pātu vāgīśaḥ kukṣiṃ me śubhalakṣaṇaḥ || 4||
ਅਰਥ:आङ्गिरस मेरी भुजाओं की रक्षा करें, शुभप्रद हाथों की; वागीश मेरे वक्ष की रक्षा करें, शुभलक्षण मेरी कुक्षि की।
ਨਾਭਿਂ ਦੇਵਗੁਰੁਃ ਪਾਤੁ ਮਧ੍ਯਂ ਪਾਤੁ ਸੁਖਪ੍ਰਦਃ । ਕਟਿਂ ਪਾਤੁ ਜਗਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਯ ਊਰੂ ਮੇ ਪਾਤੁ ਵਾਕ੍ਪਤਿਃ ॥ ੫॥
nābhiṃ devaguruḥ pātu madhyaṃ pātu sukhapradaḥ | kaṭiṃ pātu jagadvandya ūrū me pātu vākpatiḥ || 5||
ਅਰਥ:देवगुरु मेरी नाभि की रक्षा करें, सुखप्रद मेरे मध्य की; जगद्वन्द्य मेरी कटि की रक्षा करें, वाक्पति मेरी ऊरुओं की।
ਜਾਨੁਜਙ੍ਘੇ ਸੁਰਾਚਾਰ੍ਯਃ ਪਾਦੌ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਕਸ੍ਤਥਾ । ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚਾਙ੍ਗਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ਗੁਰੁਃ ॥ ੬॥
jānujaṅghe surācāryaḥ pādau viśvātmakastathā | anyāni yāni cāṅgāni rakṣenme sarvato guruḥ || 6||
ਅਰਥ:सुराचार्य मेरे जानु एवं जङ्घाओं की रक्षा करें, विश्वात्मक मेरे पादों की; गुरु सब ओर से मेरे अन्य समस्त अङ्गों की रक्षा करें।
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਕਵਚਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੭॥
ityetatkavacaṃ divyaṃ trisandhyaṃ yaḥ paṭhennaraḥ | sarvānkāmānavāpnoti sarvatra vijayī bhavet || 7||
ਅਰਥ:जो मनुष्य इस दिव्य कवच का त्रिसन्ध्या (प्रातः, मध्याह्न एवं सायं) पाठ करता है, वह समस्त कामनाओं को प्राप्त करता है और सर्वत्र विजयी होता है।
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਯਾਮਲੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਿਹਸ੍ਪਤਿਕਵਚਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ॥
|| iti śrībrahmayāmaloktaṃ bṛhaspatikavacaṃ sampūrṇam ||
ਅਰਥ:इस प्रकार ब्रह्मयामल में कथित बृहस्पतिकवच सम्पूर्ण हुआ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
बृहस्पतिकवचम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
A limb-by-limb 'kavacha' (armour) invoking the protection of Brihaspati, the Devaguru, over the entire body from head to feet.
Recited to strengthen a weak or afflicted Jupiter — the great benefic that governs wisdom, knowledge, children, wealth and dharma.
Its phalashruti promises that one who recites it thrice daily (trisandhya) attains all his desires and becomes victorious everywhere.
Especially valued by students, teachers and seekers for learning, eloquence (Vagisha) and clarity of intellect.
Chanted for prosperity, progeny, married happiness and the blessings that Jupiter, the most auspicious of planets, bestows.
Recited on Thursdays (Guruvara), the weekday of Jupiter, and during Brihaspati or Navagraha puja.
बृहस्पतिकवचम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
Bathe and sit facing east or north before an image of Brihaspati (or the Navagraha), with yellow flowers, yellow sandal and a ghee lamp; offerings of chana dal, turmeric or bananas are appropriate to Jupiter. Recite the viniyoga with its bija 'Gam', then the dhyana verse, then the kavacha verses guarding each limb, and finally the phalashruti. The verse advises reciting it trisandhyam (thrice daily); it is most auspicious on Thursdays and to strengthen a weak Jupiter.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ बृहस्पतिकवचम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ