Mantra.Tips
gayatrivedicuniversalwisdom

ગાયત્રી મંત્ર

गायत्री मंत्र in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ Vedic·📿 108× જપ·🕐 સૂર્યોદય (પ્રાતઃ સંધ્યા) / બ્રહ્મ મુહૂર્ત; બપોર અને સાંજ પણ.·🎵 ઑડિયો સહિત·📜 Rigveda (Mandala 3, Hymn 62, Verse 10)
Share:

અર્થ

ગાયત્રી મંત્ર સૌથી પૂજનીય વૈદિક મંત્ર છે — સૂર્ય (સવિતા)ના દિવ્ય પ્રકાશને આપણી બુદ્ધિને જાગૃત અને પ્રકાશિત કરવાની પ્રાર્થના. તેને 'વેદ-માતા' કહેવાય છે; જ્ઞાન, સ્પષ્ટતા અને શાંતિ માટે તેનો જપ થાય છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Rigveda (Mandala 3, Hymn 62, Verse 10) · Rishi Vishwamitra · 1800-1500 BCE

ગાયત્રી મંત્ર ઋષિ વિશ્વામિત્રને ગાઢ તપસ્યા દરમિયાન પ્રાપ્ત થયો. તેઓ પહેલાં રાજા (ક્ષત્રિય) હતા; રાજ્ય ત્યજીને વર્ષો સુધી તપ કરી બ્રહ્મર્ષિ બન્યા. તેમની ગહન સમાધિમાં સવિતાનો દિવ્ય પ્રકાશ પ્રગટ્યો અને ગાયત્રીના 24 અક્ષર પ્રગટ થયા. તેમણે તેને ઋગ્વેદમાં સંકલિત કર્યો. સમસ્ત વૈદિક જ્ઞાનનો સાર તેમાં હોવાથી તેને 'વેદ-માતા' કહેવાય છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

ત્રણે લોકમાં ગાયત્રી જેવું પવિત્ર કરનાર કંઈ નથી એમ કહેવાય છે. છાંદોગ્ય ઉપનિષદ તેને સૌનો સાર કહે છે — શ્રદ્ધાથી જપ કરતાં તે અનેક જન્મોના પાપ ધોઈ નાખે છે.

સાંભળતાં સાંભળતાં જપો

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ તત્સવિતુર્વરેણ્યં ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્॥

Om Bhur Bhuvah Swah Tat Savitur Varenyam Bhargo Devasya Dhimahi Dhiyo Yo Nah Prachodayat

અર્થ:સૃષ્ટિના સમગ્ર સર્જનના મૂળ સ્રોત એવા તે પરમ તત્ત્વના દિવ્ય તેજનું આપણે ધ્યાન કરીએ છીએ. તે દિવ્ય પ્રકાશ આપણી બુદ્ધિને પ્રકાશિત કરે અને પ્રેરણા આપે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

🔊OmThe primordial sound — the universal divine vibration
ભૂઃ🔊BhuhThe physical world — the earth plane
ભુવઃ🔊BhuvahThe astral world — the vital life force (prana)
સ્વઃ🔊SwahThe celestial world — the realm of the gods
મહઃ🔊MahahThe world beyond the three — the realm of truth
જનઃ🔊JanahThe world of birth — the realm of creative will
તપઃ🔊TapahThe world of austerity — realm of divine love
સત્યમ્🔊SatyamThe world of truth — the realm of supreme Brahman
તત્🔊TatThat — pointing to the Supreme Reality (Brahman)
સવિતુઃ🔊SavituhOf Savitr — the divine sun, creator and source of life
વરેણ્યમ્🔊VarenyamMost worthy of adoration; the best, most adorable
ભર્ગો🔊BhargoThe divine radiance — the light that destroys sin and ignorance
દેવસ્ય🔊DevasyaOf the divine one — belonging to the supreme deity
ધીમહિ🔊DhimahiWe meditate — we contemplate deeply and reverentially
ધિયો🔊DhiyoThe intellect — our powers of reasoning and understanding
યો🔊YoWho — that divine being
નઃ🔊NahOur — belonging to us, ours
પ્રચોદયાત્🔊PrachodayatMay illuminate — may inspire and guide our intellect

गायत्री मंत्र પાઠના લાભ

બુદ્ધિને તીક્ષ્ણ કરે છે — મંત્રની મૂળ પ્રાર્થના 'ધી' એટલે બુદ્ધિના પ્રકાશ માટે છે; નિયમિત જપથી સ્પષ્ટતા અને એકાગ્રતા વધે છે.

મનને શાંત કરે છે — તેનો લયબદ્ધ ધ્વનિ તણાવ, ભય અને ચિંતા ઘટાડી ઊંડી શાંતિ આપે છે.

મનને શુદ્ધ કરે છે — તેના કંપન નકારાત્મકતા અને અજ્ઞાનને દૂર કરી મનને દિવ્ય પ્રકાશથી ભરે છે.

આધ્યાત્મિક સાધનાને ઊંડી કરે છે — તેને 'વેદ-માતા' (વેદોની માતા) કહેવાય છે; તે ઉચ્ચ જ્ઞાનનું દ્વાર ખોલે છે.

નિયમિત જપથી એકાગ્રતા, આત્મબળ અને આંતરિક શક્તિ મળે છે.

गायत्री मंत्र જપ વિધિ

જપ સંખ્યા108વાર
ઉત્તમ સમયસૂર્યોદય (પ્રાતઃ સંધ્યા) / બ્રહ્મ મુહૂર્ત; બપોર અને સાંજ પણ.
દિશાEast

સ્નાન કરી અથવા હાથ-મોં ધોઈ શુદ્ધ થાઓ. પૂર્વ તરફ મુખ રાખી કરોડરજ્જુ સીધી રાખીને બેસો. 108 મણકાની માળા સાથે દરેક જપ પહેલાં ઊંડો શ્વાસ લો અને કંપન અનુભવતાં 24 અક્ષર સ્પષ્ટ ઉચ્ચારો. 108 પછી થોડી મિનિટ મૌન બેસો. શરૂઆત કરનાર દરરોજ 11 કે 21થી શરૂ કરી શકે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ गायत्री मंत्र ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
તે સૌથી પૂજનીય વૈદિક મંત્ર છે, જે ઋગ્વેદ (3.62.10)માં આવે છે. તે સવિતા (દિવ્ય સૂર્ય)ને સંબોધિત છે અને આપણી બુદ્ધિના પ્રકાશ માટે પ્રાર્થના કરે છે. તેને 'વેદ-માતા' કહેવાય છે.
પરંપરામાં દરરોજ 108 વાર; શરૂઆત કરનાર 11 કે 21થી શરૂ કરી શકે. સવાર, બપોર, સાંજ — ત્રણ સંધ્યામાં જપ શ્રેષ્ઠ છે. સંખ્યા કરતાં નિયમિતતા મહત્ત્વની છે.
હા. આજે પુરુષ, સ્ત્રી અને બાળકો — સૌ શ્રદ્ધાથી ગાયત્રીનો જપ કરી શકે છે એમ સ્વીકારાય છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ गायत्री मंत्र શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ