subhashitawisdommarriageideal-wife

ਕਾਰ੍ਯੇਸ਼ੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕਰਣੇਸ਼ੁ ਦਾਸੀ

कार्येषु मन्त्री करणेषु दासी in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ hindu·📿 3× ਜਪ·🕐 During reflections on family life, marriage ceremonies, or grihastha teachings·📜 Subhashita

ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ

हिन्दी / देवनागरी తెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളം ગુજરાતી বাংলা ଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀEnglish සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Subhashita · Unknown (classical Sanskrit niti tradition) · Classical Sanskrit literature

Subhashitas are polished epigrams of worldly and ethical wisdom passed down through Sanskrit literature and gathered in anthologies across the centuries. This verse, much beloved in discussions of the householder's life, distils into a single elegant stanza the six virtues — counsel, diligence, nurture, love, righteousness and forbearance — that together make a partner the strength and honour of a family.

✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

Elders quote this verse at weddings to remind couples that a home flourishes not through any single virtue but through the harmony of many; it is said that where these qualities are nurtured mutually, the household becomes a place of lasting peace and prosperity.

0ਕੁੱਲ ਜਪ

ਮੰਤਰ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਕਾਰ੍ਯੇਸ਼ੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕਰਣੇਸ਼ੁ ਦਾਸੀ ਭੋਜ੍ਯੇਸ਼ੁ ਮਾਤਾ ਸ਼ਯਨੇਸ਼ੁ ਰਮ੍ਭਾ। ਧਰ੍ਮਾਨੁਕੂਲਾ ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਧਰਿਤ੍ਰੀ ਸ਼ਟ੍ਕਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾ ਕੁਲਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ॥

kāryeṣu mantrī karaṇeṣu dāsī bhojyeṣu mātā śayaneṣu rambhā। dharmānukūlā kṣamayā dharitrī ṣaṭ-karma-yuktā kula-dharma-patnī॥

ਅਰਥ:कार्य (परामर्श) में मन्त्री के समान, सेवा में दासी के समान तत्पर, भोजन कराने में माता के समान, प्रेम में रम्भा (अप्सरा) के समान, धर्म के अनुकूल चलने वाली, और क्षमा में पृथ्वी के समान सहनशील — इन छह गुणों से युक्त पत्नी ही कुल के धर्म की रक्षक श्रेष्ठ धर्मपत्नी है। यह श्लोक उन छह आदर्शों का काव्यमय वर्णन करता है जो किसी जीवनसंगिनी को परिवार का बल और गौरव बनाते हैं।

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਕਾਰ੍ਯੇਸ਼ੁ🔊kāryeṣuin matters of work, in counsel and decisions

ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ🔊mantrī(like) a minister, a wise advisor

ਕਰਣੇਸ਼ੁ🔊karaṇeṣuin performing tasks, in service of duties

ਦਾਸੀ🔊dāsī(diligent) like a devoted servant

ਭੋਜ੍ਯੇਸ਼ੁ🔊bhojyeṣuin matters of food and nourishment

ਮਾਤਾ🔊mātā(caring) like a mother

ਸ਼ਯਨੇਸ਼ੁ🔊śayaneṣuin the bedchamber, in intimacy

ਰਮ੍ਭਾ🔊rambhā(beautiful and loving) like the apsara Rambha

ਧਰ੍ਮਾਨੁਕੂਲਾ🔊dharmānukūlāfavourable to and supportive of righteousness (dharma)

ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ🔊kṣamayāin forbearance, in patient forgiveness

ਧਰਿਤ੍ਰੀ🔊dharitrī(enduring) like the Earth

ਸ਼ਟ੍ਕਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾ🔊ṣaṭ-karma-yuktāendowed with these six qualities (roles)

ਕੁਲਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ🔊kula-dharma-patnīthe righteous wife who upholds the honour of the family

कार्येषु मन्त्री करणेषु दासी ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

✦

Describes the timeless ideal of partnership and mutual support in family life

✦

Celebrates wisdom, diligence, care, love, righteousness and patience together

✦

Offers a poetic framework for the virtues that hold a household in harmony

✦

Frequently quoted at weddings and in teachings on the householder's dharma

✦

Inspires respect, appreciation and balance between life partners

✦

A short, memorable verse on the dignity and strength of the home

कार्येषु मन्त्री करणेषु दासी ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ3ਵਾਰ

ਉੱਤਮ ਸਮਾਂDuring reflections on family life, marriage ceremonies, or grihastha teachings

Recite the verse calmly, contemplating each of the six images — minister, devoted helper, mother, Rambha, supporter of dharma, and the patient Earth. Reflect on these as ideals of partnership and mutual respect rather than rigid rules. It is often quoted in marriage blessings and discourses on harmonious family living.

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ कार्येषु मन्त्री करणेषु दासी ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।

ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

The verse lists six ideal roles of a life-partner: a wise minister in counsel, a diligent helper in tasks, a caring mother in nourishment, a loving Rambha in intimacy, a supporter of righteousness (dharma), and one as forbearing as the Earth in patience.

It is a celebrated subhashita (wise saying) from the classical Sanskrit niti tradition, widely transmitted in collections of moral and worldly wisdom. It is one of the most quoted verses on the ideal of an honourable household.

The Earth (Dharitri) bears all burdens silently and forgives endlessly, so it is the classic Sanskrit symbol of patience and forbearance (kshama). The verse holds up this boundless patience as one of the six great virtues of a noble partner.

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

माता गुरुतरा भूमेःमाता गुरुतरा भूमेः एकेनापि सुवृक्षेणएकेनापि सुवृक्षेण सुखस्य मूलं धर्मःसुखस्य मूलं धर्मः सर्वधर्मान्परित्यज्यसर्वधर्मान्परित्यज्य यदा यदा हि धर्मस्ययदा यदा हि धर्मस्य गुरु वंदनागुरु वंदना

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

ॐ

ਪੂਰਾ कार्येषु मन्त्री करणेषु दासी ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ

ਪੂਰਾ कार्येषु मन्त्री करणेषु दासी (ਦੇਵਨਾਗਰੀ)ਸਾਰੇ ਮੰਤਰ ਮਕਸਦ ਅਨੁਸਾਰ ਖੋਜੋ