ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯ ਅਸ਼੍ਟਕਮ੍
कार्तिकेय अष्टकम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Skanda Purana, Kashi Khanda (श्रीस्कान्दे काशीखण्डे) · Traditional (Skanda Purana) · Puranic
The Karthikeya Ashtakam appears in the Kashi Khanda of the Skanda Purana, the great Purana named after Skanda himself. In Kashi (Varanasi), Lord Kartikeya is worshipped as a guardian of the sacred city, and this hymn of eight salutations celebrates him as the six-faced son of Shiva and Gauri, born of fire and the Ganga and nursed by the Krittikas, the commander who slew the demons Taraka and Krauncha. Built entirely on the word 'namo'stu', it is a hymn of pure surrender, recited to remove suffering and to gain the Lord's all-fulfilling grace.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
The second verse hails Kartikeya as 'the destroyer of the suffering of all who bow to him' and 'the fulfiller of every heart's wish'; devotees of Kashi hold that sincere recitation of these eight salutations turns away grief and danger and brings the Lord's protecting grace.
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਵ੍ਰਿਨ੍ਦਾਰਕਵ੍ਰਿਨ੍ਦਵਨ੍ਦ੍ਯਪਾਦਾਰਵਿਨ੍ਦਾਯ ਸੁਧਾਕਰਾਯ। ਸ਼ਡਾਨਨਾਯਾਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਾਯ ਗੌਰੀਹ੍ਰਿਦਾਨਨ੍ਦਸਮੁਦ੍ਭਵਾਯ॥ ੧॥
namo'stu vṛndārakavṛndavandyapādāravindāya sudhākarāya। ṣaḍānanāyāmitavikramāya gaurīhṛdānandasamudbhavāya॥ 1॥
ਅਰਥ:उन्हें नमस्कार जिनके चरण-कमल देवताओं के समूह से वन्दित हैं, जो चन्द्रमा के समान शीतल एवं अनुग्रहकारी हैं, जो षण्मुख एवं अमित पराक्रमी हैं, जो गौरी (पार्वती) के हृदय के आनन्द रूप में प्रकट हुए।
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੁਭ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਤਾਰ੍ਤਿਹਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਸਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਨੋਰਥਾਨਾਮ੍। ਦਾਤ੍ਰੇ ਰਥਾਨਾਂ ਪਰਤਾਰਕਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਾਸੁਰਤਾਰਕਸ੍ਯ॥ ੨॥
namo'stu tubhyaṃ praṇatārtihantre kartre samastasya manorathānām। dātre rathānāṃ paratārakasya hantre pracaṇḍāsuratārakasya॥ 2॥
ਅਰਥ:आपको नमस्कार, जो प्रणत जनों के दुःख को हरने वाले, सबके मनोरथों को पूर्ण करने वाले, रथ-युद्ध में विजय देने वाले, तथा प्रचण्ड तारकासुर का नाश करने वाले हैं।
ਅਮੂਰ੍ਤਮੂਰ੍ਤਾਯ ਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਤਯੇ ਗੁਣਾਯ ਗਣ੍ਯਾਯ ਪਰਾਤ੍ਪਰਾਯ। ਅਪਾਰਪਾਰਾਯ ਪਰਾਪਰਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੁਭ੍ਯਂ ਸ਼ਿਖਿਵਾਹਨਾਯ॥ ੩॥
amūrtamūrtāya sahasramūrtaye guṇāya gaṇyāya parātparāya। apārapārāya parāparāya namo'stu tubhyaṃ śikhivāhanāya॥ 3॥
ਅਰਥ:उन्हें नमस्कार जो अमूर्त भी हैं और मूर्त भी, सहस्रों रूप वाले, गुणस्वरूप, अगण्य, परात्पर, अपार के पार, पर एवं अपर से परे हैं — आपको नमस्कार, हे मयूरवाहन।
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਾਯ ਦਿਗਮ੍ਬਰਾਯਾਮ੍ਬਰਸਂਸ੍ਥਿਤਾਯ। ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾਯ ਹਿਰਣ੍ਯਬਾਹਵੇ ਨਮੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਯ ਹਿਰਣ੍ਯਰੇਤਸੇ॥ ੪॥
namo'stu te brahmavidāṃ varāya digambarāyāmbarasaṃsthitāya। hiraṇyavarṇāya hiraṇyabāhave namo hiraṇyāya hiraṇyaretase॥ 4॥
ਅਰਥ:आपको नमस्कार, ब्रह्मवेत्ताओं में श्रेष्ठ, दिगम्बर होकर भी अम्बर (आकाश) में स्थित, स्वर्णवर्ण, स्वर्णबाहु; स्वर्णस्वरूप एवं स्वर्णरेता (अग्नि की स्वर्णिम तेजस् से उत्पन्न) को नमस्कार।
ਤਪਃਸ੍ਵਰੂਪਾਯ ਤਪੋਧਨਾਯ ਤਪਃਫਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕਾਯ। ਸਦਾ ਕੁਮਾਰਾਯ ਹਿ ਮਾਰਮਾਰਿਣੇ ਤ੍ਰਿਣੀਕ੍ਰਿਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਿਰਾਗਿਣੇ ਨਮਃ॥ ੫॥
tapaḥsvarūpāya tapodhanāya tapaḥphalānāṃ pratipādakāya। sadā kumārāya hi māramāriṇe tṛṇīkṛtaiśvaryavirāgiṇe namaḥ॥ 5॥
ਅਰਥ:जो तपःस्वरूप, तपोधन, समस्त तपों के फल प्रदान करने वाले, नित्य कुमार, मार (काम) के दर्प का नाश करने वाले, ऐश्वर्य को तृणवत् मानने वाले विरागी हैं — उन्हें नमस्कार।
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੁਭ੍ਯਂ ਸ਼ਰਜਨ੍ਮਨੇ ਵਿਭੋ ਪ੍ਰਭਾਤਸੂਰ੍ਯਾਰੁਣਦਨ੍ਤਪਙ੍ਕ੍ਤਯੇ। ਬਾਲਾਯ ਚਾਬਾਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਯ ਸ਼ਾਣ੍ਮਾਤੁਰਾਯਾਲਮਨਾਤੁਰਾਯ॥ ੬॥
namo'stu tubhyaṃ śarajanmane vibho prabhātasūryāruṇadantapaṅktaye। bālāya cābālaparākramāya ṣāṇmāturāyālamanāturāya॥ 6॥
ਅਰਥ:आपको नमस्कार, हे विभो, शर (सरकण्डों) में जन्म लेने वाले, जिनकी दन्तपंक्ति प्रातःकालीन सूर्य की भाँति अरुण है; जो बालक होकर भी अबाल (महान्) पराक्रमी, षण्मातुर (छह माताओं के पुत्र) एवं सर्वथा निराकुल हैं।
ਮੀਢੁਸ਼੍ਟਮਾਯੋਤ੍ਤਰਮੀਢੁਸ਼ੇ ਨਮੋ ਨਮੋ ਗਣਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਗਣਾਯ। ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਜਨ੍ਮਜਰਾਤਿਗਾਯ ਨਮੋ ਵਿਸ਼ਾਖਾਯ ਸੁਸ਼ਕ੍ਤਿਪਾਣਯੇ॥ ੭॥
mīḍhuṣṭamāyottaramīḍhuṣe namo namo gaṇānāṃ pataye gaṇāya। namo'stu te janmajarātigāya namo viśākhāya suśaktipāṇaye॥ 7॥
ਅਰਥ:अत्यन्त उदार से भी अधिक दानशील को नमस्कार; गणों के पति एवं स्वयं गणस्वरूप को बार-बार नमस्कार; जन्म एवं जरा से परे आपको नमस्कार; मंगलमयी शक्ति (वेल) धारण करने वाले विशाख को नमस्कार।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਨਾਥਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰਕਾਯ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਰਯੇ ਤਾਰਕਮਾਰਕਾਯ। ਸ੍ਵਾਹੇਯ ਗਾਙ੍ਗੇਯ ਚ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯ ਸ਼ੈਵੇਯ ਤੁਭ੍ਯਂ ਸਤਤਂ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ॥ ੮॥
sarvasya nāthasya kumārakāya krauñcāraye tārakamārakāya। svāheya gāṅgeya ca kārtikeya śaiveya tubhyaṃ satataṃ namo'stu॥ 8॥
ਅਰਥ:सर्वनाथ (शिव) के कुमार, क्रौञ्च के शत्रु, तारक के नाशक — हे स्वाहापुत्र, हे गंगापुत्र, हे कार्तिकेय, हे शिवपुत्र — आपको सदा नमस्कार हो।
ਇਤਿ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਕਾਸ਼ੀਖਣ੍ਡਤਃ ਸ਼੍ਰੀਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਾਸ਼੍ਟਕਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍॥
iti skānde kāśīkhaṇḍataḥ śrīkārtikeyāṣṭakaṃ sampūrṇam॥
ਅਰਥ:इस प्रकार स्कन्द पुराण के काशीखण्ड से श्रीकार्तिकेय अष्टकम् सम्पूर्ण हुआ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
कार्तिकेय अष्टकम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
An eight-verse hymn (ashtakam) from the Skanda Purana (Kashi Khanda) gathering the great names of Lord Kartikeya
Each verse is built on 'namo'stu' (salutation), making it a powerful prayer of surrender and adoration
Praised as the destroyer of the suffering of those who bow (pranata-arti-hantr) — recited to remove distress
Invokes the slayer of Taraka and Krauncha — a prayer for victory over obstacles and inner enemies
Held to fulfil every wish (kartre samastasya manorathanam) by Murugan's grace
Suited to recitation on Tuesdays, Krittika nakshatra, Skanda Shashthi and at Kashi and Murugan shrines
कार्तिकेय अष्टकम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
Bathe and sit before an image of Lord Kartikeya with his peacock and Vel. Recite all eight verses with devotion, feeling each 'namo'stu' as a bow at his feet, and close with the colophon naming its source in the Skanda Purana. It may be chanted daily; many recite it for relief from suffering and for the fulfilment of cherished wishes.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ कार्तिकेय अष्टकम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ