Mantra.Tips

श्री यन्त्र मंत्र (षोडशी मंत्र) Meaning — Line by Line

श्री यन्त्र मंत्र (षोडशी मंत्र)

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of श्री यन्त्र मंत्र (षोडशी मंत्र) with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

Om Shreem Hreem Shreem

श्रीं ह्रीं श्रीं कमले कमलालये प्रसीद प्रसीद श्रीं ह्रीं श्रीं महालक्ष्म्यै नमः॥

Om Shreem Hreem Shreem Kamale Kamalalaye Praseeda Praseeda Shreem Hreem Shreem Om Mahalakshmyai Namah

Meaningॐ श्रीं ह्रीं श्रीं — हे कमल में निवास करने वाली कमला (लक्ष्मी)! प्रसन्न हों, प्रसन्न हों; मुझे धन-समृद्धि प्रदान करें।

Verse 2#

Om Aim Hreem Shreem

ऐं ह्रीं श्रीं त्रिपुर सुन्दरीयै नमः॥

Om Aim Hreem Shreem Tripura Sundaryai Namah

Meaningॐ ऐं ह्रीं श्रीं — त्रिपुरसुन्दरी देवी को नमस्कार।

Verse 3#

Ka E Ee La Hreem

का ह्रीं ह्रीं ह्रीं श्रीं॥

Ka E Ee La Hreem Ha Sa Ka Ha La Hreem Sa Ka La Hreem Shreem

Meaningक ए ई ल ह्रीं, ह स क ह ल ह्रीं, स क ल ह्रीं, श्रीं — (यह श्रीविद्या का पञ्चदशाक्षरी मन्त्र है, देवी ललिता त्रिपुरसुन्दरी का बीज-स्वरूप)।

Word-by-Word Breakdown

श्रीं
Shreem
श्रीं — लक्ष्मी का बीज मन्त्र; धन और समृद्धि को आकर्षित करता है
ह्रीं
Hreem
ह्रीं — माया शक्ति का बीज; ब्रह्माण्डीय सृजनात्मक ऊर्जा
ऐं
Aim
ऐं — सरस्वती का बीज; ज्ञान और बुद्धि
कमले
Kamale
कमले — हे कमल वाली (लक्ष्मी)
कमलालये
Kamalalaye
कमलालये — कमल में निवास करने वाली
प्रसीद
Praseeda
प्रसीद — प्रसन्न हों, कृपा करें
महालक्ष्म्यै
Mahalakshmyai
महालक्ष्म्यै — महालक्ष्मी को
त्रिपुर सुन्दरी
Tripura Sundari
त्रिपुर सुन्दरी — तीनों लोकों की सुन्दरी (परा शक्ति)
श्री यन्त्र
Shri Yantra
श्री यन्त्र — ब्रह्माण्ड का प्रतिनिधित्व करने वाली पवित्र ज्यामितीय आकृति
षोडशी
Shodashi
षोडशी — सोलह अक्षरों वाला मन्त्र (सर्वाधिक गुप्त शक्ति मन्त्र)

Origin & History

Source: Sri Vidya Tantric tradition

Author: Ancient Tantric sages (attributed to Adi Shankaracharya for popularization)

Period: Ancient (codified in medieval period)

श्री यन्त्र और उससे संबंधित मंत्र श्रीविद्या परंपरा से आते हैं, जो हिंदू तंत्र के सबसे परिष्कृत विद्यालयों में से एक है। श्री यन्त्र की ज्यामिति — 9 परस्पर गुँथे त्रिकोण जो 43 छोटे त्रिकोण बनाते हैं — गणितीय रूप से अत्यंत सटीक है और कहा जाता है कि यह ब्रह्मांडीय सृष्टि और प्रलय की संपूर्ण प्रक्रिया का प्रतिनिधित्व करती है। आदि शंकराचार्य को प्रमुख शंकराचार्य मठों में श्री यन्त्र पूजा की स्थापना का श्रेय दिया जाता है।

Frequently Asked Questions

श्री यन्त्र क्या है?
श्री यन्त्र हिंदू धर्म का सबसे पवित्र ज्यामितीय प्रतीक है — 9 परस्पर गुँथे हुए त्रिकोणों (4 ऊपर की ओर = शिव, 5 नीचे की ओर = शक्ति) का जटिल स्वरूप, जो कमल की पंखुड़ियों और चौकोर द्वार से घिरा होता है। यह संपूर्ण ब्रह्मांड और दिव्य पुरुष तथा स्त्री शक्ति के मिलन का प्रतिनिधित्व करता है।
षोडशी मंत्र क्या है?
षोडशी (16-अक्षरी) मंत्र श्रीविद्या परंपरा का सबसे गुप्त और शक्तिशाली मंत्र माना जाता है। यह पंचदशी (15-अक्षरी) मंत्र का विस्तार है, जिसमें अंत में एक अतिरिक्त 'श्रीं' जोड़ा जाता है। परंपरागत रूप से इसके लिए योग्य गुरु से दीक्षा आवश्यक है।
क्या मैं मुद्रित श्री यन्त्र का उपयोग कर सकता हूँ?
हाँ। यद्यपि तांबे या सोने का श्री यन्त्र आदर्श है, परंतु सही ढंग से मुद्रित चित्र भी ध्यान और मंत्र जप के लिए काम करता है। मुख्य बात ज्यामितीय सटीकता और आपकी भक्ति है, सामग्री नहीं।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →