ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧.୩୧ — ନିମିତ୍ତାନି ଚ ପଶ୍ଯାମି
श्रीमद्भगवद्गीता १.३१ — निमित्तानि च पश्यामि in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଶୋକ ଓ ଭୟରେ ଅଭିଭୂତ ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଅପଶକୁନ ହିଁ ଦେଖାଯାଉଛି, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ମାରିବାରୁ କୌଣସି କଲ୍ୟାଣ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ତାଙ୍କ ଗଭୀର ହେଉଥିବା ନିରାଶା ଓ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ବ୍ୟକ୍ତ କରେ ଯେ ଏଭଳି ବିଜୟରୁ କୌଣସି ବାସ୍ତବ ହିତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ସେହି ବିଷାଦର ଗୋଟିଏ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯେଉଁଥିରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 31 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗରେ, ଦୁଇ ପଟେ ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ ଭାଙ୍ଗି ଯାଏ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କେଶବ କହି ସମ୍ବୋଧନ କରି ସେ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଅମଙ୍ଗଳ ଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି ଏବଂ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିବାରେ କୌଣସି କଲ୍ୟାଣ ନାହିଁ। ସଞ୍ଜୟ ଏହି ବଢ଼ୁଥିବା ନିରାଶାକୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶର ପ୍ରସ୍ତାବନା ଭାବେ ଶୁଣାନ୍ତି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଟୀକାକାରମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ବାସ୍ତବ କଲ୍ୟାଣ ବିହୀନ 'ବିଜୟ'କୁ ନ ଚାହିଁବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉଦାତ୍ତ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଏବଂ ବାସ୍ତବ ଶ୍ରେୟ ପ୍ରତି ଏହି ଲାଳସା ହିଁ ଥିଲା ଯାହାର ଉତ୍ତର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୀତାର ଅବିନାଶୀ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରକଟ କରି ଦେଲେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ନିମିତ୍ତାନି ଚ ପଶ୍ଯାମି ଵିପରୀତାନି କେଶଵ। ନ ଚ ଶ୍ରେଯୋଽନୁପଶ୍ଯାମି ହତ୍ଵା ସ୍ଵଜନମାହଵେ॥
nimittāni cha paśhyāmi viparītāni keśhava na cha śhreyo ’nupaśhyāmi hatvā sva-janam āhave
ଅର୍ଥ:ହେ କେଶବ! ମୁଁ ଅପଶକୁନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ବିପରୀତ ଭାବେ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ମାରି ମୋତେ କୌଣସି କଲ୍ୟାଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्रीमद्भगवद्गीता १.३१ — निमित्तानि च पश्यामि ପାଠର ଲାଭ
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସନ୍ଦେହ ଓ ଆଶଙ୍କାର ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ସ୍ୱୀକୃତିକୁ ପ୍ରକଟ କରେ
ସାଧକଙ୍କୁ ସେହି କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯାହା କୌଣସି ବାସ୍ତବ କଲ୍ୟାଣ (ଶ୍ରେୟ) ଦିଏ ନାହିଁ
ଦର୍ଶାଏ ଯେ କିପରି ଆସକ୍ତି ବିଜୟକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଖଲା କରିଦିଏ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରିୟ (ପ୍ରେୟ) ଓ ଶ୍ରେୟର ଭେଦର ଭୂମିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ
ସାଂସାରିକ ଲାଭ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ହିତ ମଧ୍ୟରେ ବିବେକକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ
ନିଜ ଭୟକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିବାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠତା ପ୍ରତି ପ୍ରଶଂସାକୁ ଗଭୀର କରେ
श्रीमद्भगवद्गीता १.३१ — निमित्तानि च पश्यामि ପାଠ ବିଧି
ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ସମୟରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ, ଅନୁଭବ କରୁକରୁ ଯେ ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କେଶବ କହି ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ସମୟରେ କେଉଁ ଆଶଙ୍କାରେ ଭରପୂର। ଆସକ୍ତି ଓ ଶୋକରେ ପ୍ରେରିତ କର୍ମରୁ କୌଣସି ବାସ୍ତବ ହିତ ('ଶ୍ରେୟ') ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ — ଏହି ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ଉପରେ ମନନ କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କ୍ଷଣିକ ସୁଖ ଓ ଆତ୍ମାର ସ୍ଥାୟୀ କଲ୍ୟାଣର ଭେଦ ଶିଖାନ୍ତି।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्रीमद्भगवद्गीता १.३१ — निमित्तानि च पश्यामि ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ