ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧୧.୫୫ — ମତ୍କର୍ମକୃନ୍ମତ୍ପରମୋ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.५५ — मत्कर्मकृन्मत्परमो in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ତିମ ଓ ପରାକାଷ୍ଠାସ୍ୱରୂପ ଶ୍ଳୋକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର ମାର୍ଗକୁ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକରେ ସାରରୂପେ କୁହନ୍ତି। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମ କରେ, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଏ, ଅନାସକ୍ତ ରହେ ଓ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ବୈର ରଖେ ନାହିଁ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଶ୍ଳୋକକୁ ସମଗ୍ର ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ସାର ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ଯାହା ନିଷ୍କାମ କର୍ମ, ଭକ୍ତି ଓ ସର୍ବଭୂତ-ମୈତ୍ରୀର ସମସ୍ତ ଉପଦେଶକୁ ଧାରଣ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 55 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଏହା ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଶ୍ୱରୂପଦର୍ଶନ ଯୋଗ, ର ସମାପନ ଶ୍ଳୋକ। ନିଜ ବିଶ୍ୱରୂପ ପ୍ରକଟ କରି ଓ ପରେ ତାହାକୁ ଗୁଡ଼ାଇ ନେଇ, ବିଚଳିତ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିବା ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକରେ ସାରରୂପେ କୁହନ୍ତି। ଭାଷ୍ୟକାରମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଏହାକୁ ସମଗ୍ର ଗୀତାର ସାରଭୂତ ନିର୍ଯ୍ୟାସ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଶ୍ରୀ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଶିଖାଇଛନ୍ତି — ଯେ ଏହି ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକକୁ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ଜିଅନ୍ତି ସେ ସମଗ୍ର ଗୀତାକୁ ଆତ୍ମସାତ୍ କରିଛନ୍ତି, ଓ ଏପରି ଭକ୍ତ — ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, ଅନାସକ୍ତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ମିତ୍ରବତ୍ — ନିଃସନ୍ଦେହ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ମତ୍କର୍ମକୃନ୍ମତ୍ପରମୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସଙ୍ଗଵର୍ଜିତଃ। ନିର୍ଵୈରଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯଃ ସ ମାମେତି ପାଣ୍ଡଵ॥
mat-karma-kṛin mat-paramo mad-bhaktaḥ saṅga-varjitaḥ nirvairaḥ sarva-bhūteṣhu yaḥ sa mām eti pāṇḍava
ଅର୍ଥ:ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେ ମୋ ପାଇଁ ହିଁ କର୍ମ କରେ, ମୋତେ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରେ, ଯେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ଆସକ୍ତିରହିତ, ଆଉ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ବୈରଭାବ ରଖେ ନାହିଁ — ସେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.५५ — मत्कर्मकृन्मत्परमो ପାଠର ଲାଭ
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ସାର ବୋଲି ବିବେଚିତ
ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବ୍ୟାବହାରିକ ସୂତ୍ର ଦିଏ
ନିଷ୍କାମ କର୍ମ, ଭକ୍ତି ଓ ଅନାସକ୍ତିକୁ ଏକା ମାର୍ଗରେ ଯୋଡ଼େ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱମୈତ୍ରୀ ଓ ବୈରରାହିତ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ
ନିଷ୍ଠାବାନ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ପରମପଦ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶ୍ୱାସନା ଦିଏ
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନରେ ନିତ୍ୟ ମନନ ଓ ସଙ୍କଳ୍ପ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ଳୋକ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.५५ — मत्कर्मकृन्मत्परमो ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଳୋକକୁ ନିତ୍ୟ ସଙ୍କଳ୍ପ ଭାବେ ଜପ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହା ଗୀତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗର ସାର। ଜପ କରୁକରୁ ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତଙ୍କ ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ମନନ କରନ୍ତୁ: ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମ କରିବା, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରିବା, ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇବା, ଅନାସକ୍ତ ରହିବା, ଓ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ବୈର ନ ରଖିବା। ଏହାକୁ ଦିନସାରା ଆପଣଙ୍କ ଆଚରଣର ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ସାଧାରଣ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ହୋଇଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्रीमद्भगवद्गीता ११.५५ — मत्कर्मकृन्मत्परमो ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ