ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧୧.୩୨ — କାଲୋଽସ୍ମି ଲୋକକ୍ଷଯକୃତ୍
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३२ — कालोऽस्मि लोकक्षयकृत् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି ଯେ ସେ ସ୍ୱୟଂ କାଳ — ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ପ୍ରବୃଦ୍ଧ ମହାକାଳ, ଯିଏ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ସଂହାରରେ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇ ସାରିଛନ୍ତି। ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ବିନା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିପକ୍ଷର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବିସ୍ମୟକର ଘୋଷଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାରର ପଶ୍ଚାତ ଥିବା ପରମ ଶକ୍ତି ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 32 · Sage Veda Vyasa (as part of the Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (traditionally Dvapara Yuga; text compiled c. 5th century BCE – 2nd century BCE)
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ଯୋଗରେ ଆସେ, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନିଜ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଅଭିଭୂତ ଓ ଭୟଭୀତ ଅର୍ଜୁନ ପଚାରନ୍ତି ଏହି ଉଗ୍ର ରୂପ କିଏ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି, ନିଜକୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା କାଳ ରୂପେ ଘୋଷଣା କରି, ଯିଏ ଏକତ୍ରିତ ସେନାମାନଙ୍କ ସଂହାରରେ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରବୃତ୍ତ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ କୌଣସି ସାଧାରଣ ନେତ୍ର ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରୁ ନ ଥିଲା; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ତାହା ଦେଖିବା ପାଇଁ 'ଦିବ୍ୟଚକ୍ଷୁ' ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁ କରୁ ସଞ୍ଜୟ କହନ୍ତି ଯେ ଏହି ଦର୍ଶନ ସ୍ମରଣ କରିବା ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କ ରୋମାଞ୍ଚ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ବାରମ୍ବାର ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଶ୍ରୀ ଭଗଵାନୁଵାଚ କାଲୋଽସ୍ମି ଲୋକକ୍ଷଯକୃତ୍ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋ ଲୋକାନ୍ସମାହର୍ତୁମିହ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ। ଋତେଽପି ତ୍ଵାଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ଯେଽଵସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରତ୍ଯନୀକେଷୁ ଯୋଧାଃ॥
śhrī-bhagavān uvācha kālo ’smi loka-kṣhaya-kṛit pravṛiddho lokān samāhartum iha pravṛittaḥ ṛite ’pi tvāṁ na bhaviṣhyanti sarve ye ’vasthitāḥ pratyanīkeṣhu yodhāḥ
ଅର୍ଥ:ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ପ୍ରବୃଦ୍ଧ (ବର୍ଦ୍ଧିତ) କାଳ; ଏହି ସମୟରେ ମୁଁ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ। ପ୍ରତିପକ୍ଷ ସେନାମାନଙ୍କରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯେଉଁ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ବିନା ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ ରହିବେ ନାହିଁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३२ — कालोऽस्मि लोकक्षयकृत् ପାଠର ଲାଭ
ପରମ ଭଗବାନ ହିଁ ସମସ୍ତ ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀଶ୍ୱର — ଏହା ସ୍ମରଣ କରାଇ ନିର୍ଭୟତା ଜଗାଏ
ଶରଣାଗତିର ଭାବ ଗଢ଼ିଥାଏ — ସମସ୍ତ ଘଟଣାର ପଶ୍ଚାତ ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ହିଁ, ଏହି ବୁଝାମଣା
କର୍ମର ଏକମାତ୍ର କର୍ତ୍ତା ମୁଁ ହିଁ, ଅହଂକାରର ଏହି ମିଥ୍ୟା ଭାବକୁ ତରଳାଇ ଦିଏ
ଫଳ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ନକରି ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବାର ସାହସ ପ୍ରଦାନ କରେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବୈଶ୍ୱିକ ମହିମା ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିସ୍ମୟ (ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଭକ୍ତି) ଗଭୀର କରେ
ସାଧକଙ୍କୁ ଭୌତିକ ଜଗତର ଅନିତ୍ୟତା ଓ ଦିବ୍ୟର ନିତ୍ୟତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३२ — कालोऽस्मि लोकक्षयकृत् ପାଠ ବିଧି
ଶାନ୍ତ ମୁଦ୍ରାରେ ପୂର୍ବାଭିମୁଖ ହୋଇ ବସନ୍ତୁ। ସଂସ୍କୃତକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ, ତା'ପରେ ତାହାର ଅର୍ଥ ଉପରେ ମନନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଶ୍ଲୋକର ପାଠ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ (ଗୀତା ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧)ର ଅଧ୍ୟୟନର ଅଂଶ ରୂପେ କରିବା ଉତ୍ତମ। ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବବ୍ୟାପକ କାଳ ରୂପେ ଦେଖନ୍ତୁ। ଭୌତିକ ଲାଭ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ; ଏହା ସାହସ ଓ ଶରଣାଗତି ପ୍ରେରଣା ଦେଉ। ଏହାକୁ ୩, ୯ କିମ୍ବା ୧୧ ଥର କୁହାଯାଇ ପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्रीमद्भगवद्गीता ११.३२ — कालोऽस्मि लोकक्षयकृत् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ