ଗୀତା ଧ୍ଯାନମ୍
गीता ध्यानम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଗୀତା ଧ୍ୟାନମ୍ ହେଉଛି ନଅଟି ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକ ଯାହା ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଭଗବଦ୍ଗୀତା ପାଠ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଗୀତାକୁ ଦିବ୍ୟ ମାତା ଭାବେ ଆବାହନ କରେ ଏବଂ ବ୍ୟାସ ଓ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମନ କରେ। ଏଥିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ବସୁଦେବସୁତଂ ଦେବମ୍' ଓ 'ମୂକଂ କରୋତି ବାଚାଲମ୍' ଶ୍ଲୋକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Gita Dhyanam — traditional invocation prefacing the Bhagavad Gita (attributed to Madhusudana Saraswati) · Attributed to Madhusudana Saraswati · Medieval
ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ସଂସ୍କରଣଗୁଡ଼ିକ ଏହି ନଅଟି ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଗୀତାକୁ କେବଳ ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅଦ୍ୱୈତର ଅମୃତ ବର୍ଷଣ କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ମାତା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ଏବଂ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ଯିଏ ଏହି ସଂଳାପକୁ ମହାଭାରତର ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ତଥା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦର ସାର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ କାନରେ 'ଦୁହିଲେ', ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରେ। ଅଧ୍ୟୟନ ପୂର୍ବରୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ପାଠ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଚିହ୍ନ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
'ମୂକଂ କରୋତି ବାଚାଲମ୍' ଶ୍ଲୋକ — 'ଯାହାଙ୍କ କୃପା ମୂକକୁ ବାଚାଳ ଏବଂ ଖଞ୍ଜକୁ ପର୍ବତ ଡେଇଁବା ଯୋଗ୍ୟ କରେ' — ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଯେତେବେଳେ ବି ଦିବ୍ୟ କୃପାରେ ଅସମ୍ଭବ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ସେତେବେଳେ ଉଦ୍ଧୃତ କରାଯାଏ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକରୁ ସେମାନଙ୍କ ଗୀତା ପାଠ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଶାସ୍ତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଉଠେ, ଏହାର ଅର୍ଥ ଶବ୍ଦଠାରୁ ବହୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ପାର୍ଥାଯ ପ୍ରତିବୋଧିତାଂ ଭଗଵତା ନାରାଯଣେନ ସ୍ଵଯଂ ଵ୍ଯାସେନ ଗ୍ରଥିତାଂ ପୁରାଣମୁନିନା ମଧ୍ଯେ ମହାଭାରତମ୍। ଅଦ୍ଵୈତାମୃତଵର୍ଷିଣୀଂ ଭଗଵତୀମଷ୍ଟାଦଶାଧ୍ଯାଯିନୀମ୍ ଅମ୍ବ ତ୍ଵାମନୁସନ୍ଦଧାମି ଭଗଵଦ୍ଗୀତେ ଭଵଦ୍ଵେଷିଣୀମ୍॥
Om Parthaya Pratibodhitam Bhagavata Narayanena Svayam Vyasena Grathitam Purana-Munina Madhye Mahabharatam Advaitamrita-Varshinim Bhagavatim Ashtadasha-Adhyayinim Amba Tvam Anusandadhami Bhagavad-Gite Bhava-Dveshinim
ଅର୍ଥ:ହେ ଭଗବଦ୍ଗୀତା! ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ (କୃଷ୍ଣ) ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ୟାସ ମହାଭାରତର ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରଥିତ କଲେ, ଯେ ଅଦ୍ୱୈତ-ଅମୃତ ବର୍ଷଣକାରିଣୀ, ଅଠର ଅଧ୍ୟାୟବିଶିଷ୍ଟା — ହେ ମାତା, ପୁନର୍ଜନ୍ମର ବିନାଶକାରିଣୀ, ମୁଁ ତୁମର ଧ୍ୟାନ କରେ।
ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଵ୍ଯାସ ଵିଶାଲବୁଦ୍ଧେ ଫୁଲ୍ଲାରଵିନ୍ଦାଯତପତ୍ରନେତ୍ର। ଯେନ ତ୍ଵଯା ଭାରତତୈଲପୂର୍ଣଃ ପ୍ରଜ୍ଵାଲିତୋ ଜ୍ଞାନମଯଃ ପ୍ରଦୀପଃ॥
Namostu Te Vyasa Vishala-Buddhe Phullaravinda-Yatapatra-Netra Yena Tvaya Bharata-Taila-Purnah Prajvalito Jnanamayah Pradipah
ଅର୍ଥ:ହେ ବିଶାଳ ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ, ପଦ୍ମ ସଦୃଶ ନେତ୍ରବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟାସ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାଭାରତ-ରୂପ ତୈଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲା।
ପ୍ରପନ୍ନପାରିଜାତାଯ ତୋତ୍ରଵେତ୍ରୈକପାଣଯେ। ଜ୍ଞାନମୁଦ୍ରାଯ କୃଷ୍ଣାଯ ଗୀତାମୃତଦୁହେ ନମଃ॥
Prapanna-Parijataya Totra-Vetraika-Panaye Jnana-Mudraya Krishnaya Gitamrita-Duhe Namah
ଅର୍ଥ:ଶରଣାଗତଙ୍କ ପାଇଁ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସ୍ୱରୂପ, ହାତରେ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣ କରି, ଜ୍ଞାନ-ମୁଦ୍ରାରେ ଶୋଭିତ, ଗୀତା-ରୂପ ଅମୃତ ଦୋହନକାରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ସର୍ଵୋପନିଷଦୋ ଗାଵୋ ଦୋଗ୍ଧା ଗୋପାଲନନ୍ଦନଃ। ପାର୍ଥୋ ଵତ୍ସଃ ସୁଧୀର୍ଭୋକ୍ତା ଦୁଗ୍ଧଂ ଗୀତାମୃତଂ ମହତ୍॥
Sarvopanishado Gavo Dogdha Gopala-Nandanah Partho Vatsah Sudhir Bhokta Dugdham Gitamritam Mahat
ଅର୍ଥ:ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦ ଗାଈ; କୃଷ୍ଣ ଗୋପାଳ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୋହନ କରନ୍ତି; ଅର୍ଜୁନ ବାଛୁରୀ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସେହି କ୍ଷୀର — ଗୀତାର ପରମ ଅମୃତ — ପାନ କରନ୍ତି।
ଵସୁଦେଵସୁତଂ ଦେଵଂ କଂସଚାଣୂରମର୍ଦନମ୍। ଦେଵକୀପରମାନନ୍ଦଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍॥
Vasudeva-Sutam Devam Kamsa-Chanura-Mardanam Devaki-Paramanandam Krishnam Vande Jagad-Gurum
ଅର୍ଥ:ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, କଂସ ଓ ଚାଣୂରଙ୍କ ମର୍ଦନକାରୀ, ଦେବକୀଙ୍କ ପରମାନନ୍ଦ, ଜଗଦ୍ଗୁରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣତଟା ଜଯଦ୍ରଥଜଲା ଗାନ୍ଧାରନୀଲୋତ୍ପଲା ଶଲ୍ଯଗ୍ରାହଵତୀ କୃପେଣ ଵହନୀ କର୍ଣେନ ଵେଲାକୁଲା। ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମଵିକର୍ଣଘୋରମକରା ଦୁର୍ଯୋଧନାଵର୍ତିନୀ ସୋତ୍ତୀର୍ଣା ଖଲୁ ପାଣ୍ଡଵୈ ରଣନଦୀ କୈଵର୍ତକଃ କେଶଵଃ॥
Bhishma-Drona-Tata Jayadratha-Jala Gandhara-Nilotpala Shalya-Grahavati Kripena Vahani Karnena Velakula Ashvatthama-Vikarna-Ghora-Makara Duryodhana-Avartini Sottirna Khalu Pandavai Rana-Nadi Kaivartakah Keshavah
ଅର୍ଥ:ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ-ରୂପ ନଦୀ ପାର ହେଲେ — ଯାହାର କୂଳ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ, ଜଳ ଜୟଦ୍ରଥ, ଓ କୁମ୍ଭୀର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଓ କର୍ଣ୍ଣ — କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କର୍ଣ୍ଣଧାର କରି।
ପାରାଶର୍ଯଵଚଃ ସରୋଜମମଲଂ ଗୀତାର୍ଥଗନ୍ଧୋତ୍କଟଂ ନାନାଖ୍ଯାନକକେସରଂ ହରିକଥାସଂବୋଧନାବୋଧିତମ୍। ଲୋକେ ସଜ୍ଜନଷଟ୍ପଦୈରହରହଃ ପେପୀଯମାନଂ ମୁଦା ଭୂଯାଦ୍ଭାରତପଙ୍କଜଂ କଲିମଲପ୍ରଧ୍ଵଂସି ନଃ ଶ୍ରେଯସେ॥
Parasharya-Vachah Sarojam Amalam Gitartha-Gandhotkatam Nana-Khyanaka-Kesaram Hari-Katha-Sambodhana-Abodhitam Loke Sajjana-Shatpadair Aharahah Pepiyamanam Muda Bhuyad Bharata-Pankajam Kali-Mala-Pradhvamsi Nah Shreyase
ଅର୍ଥ:ବ୍ୟାସଙ୍କ ବଚନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଗୀତାର ଅର୍ଥରେ ସୁଗନ୍ଧିତ, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ପାନ କରାଯାଉଥିବା ମହାଭାରତ-ରୂପ ପଦ୍ମ କଳିଯୁଗର ମଳିନତାକୁ ବିନାଶ କରି ଆମର କଲ୍ୟାଣ କରୁ।
ମୂକଂ କରୋତି ଵାଚାଲଂ ପଙ୍ଗୁଂ ଲଙ୍ଘଯତେ ଗିରିମ୍। ଯତ୍କୃପା ତମହଂ ଵନ୍ଦେ ପରମାନନ୍ଦମାଧଵମ୍॥
Mukam Karoti Vachalam Pangum Langhayate Girim Yat-Kripa Tam Aham Vande Paramananda-Madhavam
ଅର୍ଥ:ଯାହାଙ୍କ କୃପା ମୂକକୁ ବାଚାଳ ଓ ଖଞ୍ଜକୁ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମକାରୀ କରିଦିଏ — ସେହି ପରମାନନ୍ଦ ମାଧବଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵରୁଣେନ୍ଦ୍ରରୁଦ୍ରମରୁତଃ ସ୍ତୁନ୍ଵନ୍ତି ଦିଵ୍ଯୈଃ ସ୍ତଵୈଃ ଵେଦୈଃ ସାଙ୍ଗପଦକ୍ରମୋପନିଷଦୈର୍ଗାଯନ୍ତି ଯଂ ସାମଗାଃ। ଧ୍ଯାନାଵସ୍ଥିତତଦ୍ଗତେନ ମନସା ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯଂ ଯୋଗିନୋ ଯସ୍ଯାନ୍ତଂ ନ ଵିଦୁଃ ସୁରାସୁରଗଣା ଦେଵାଯ ତସ୍ମୈ ନମଃ॥
Yam Brahma Varunendra-Rudra-Marutah Stunvanti Divyaih Stavaih Vedaih Sanga-Pada-Kramopanishadair Gayanti Yam Samagah Dhyana-Avasthita-Tad-Gatena Manasa Pashyanti Yam Yogino Yasyantam Na Viduh Surasura-Gana Devaya Tasmai Namah
ଅର୍ଥ:ସେହି ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର ଓ ମରୁଦ୍ଗଣ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତୁତିରେ ସ୍ତବ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ସାମଗାୟକମାନେ ଗାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ଯୋଗୀମାନେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଅନ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
गीता ध्यानम् ପାଠର ଲାଭ
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ପାଠ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ପରମ୍ପରାଗତ ନଅଟି 'ଧ୍ୟାନ' (ଧ୍ୟାନ) ଶ୍ଲୋକ।
ଗୀତାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଦିବ୍ୟ ମାତା ଭାବେ ନମନ କରେ, ଏବଂ ବ୍ୟାସ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ।
ଗୀତା ପାରାୟଣ (କ୍ରମିକ ପାଠ) ଓ ଗୀତା ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପଠାଯାଏ।
ଏଥିରେ ପ୍ରିୟ ଶ୍ଲୋକ 'ବସୁଦେବସୁତଂ ଦେବମ୍' ଓ 'ମୂକଂ କରୋତି ବାଚାଲମ୍' ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଭଗବାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ମନକୁ ସ୍ଥିର ଓ ପବିତ୍ର କରେ।
गीता ध्यानम् ପାଠ ବିଧି
ଗୀତା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ନଅଟି ଶ୍ଲୋକକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗାନ କରନ୍ତୁ, ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତି, ତାହାକୁ ଲେଖିଥିବା ବ୍ୟାସଙ୍କ ପ୍ରତି, ଏବଂ ତାହାକୁ କହିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାବେ। ଅନେକ ଲୋକ ନିତ୍ୟ ଗୀତା ପାଠ ଅନ୍ତତଃ 'ବସୁଦେବସୁତଂ ଦେବମ୍' ଓ 'ମୂକଂ କରୋତି ବାଚାଲମ୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ गीता ध्यानम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ