ಹಂಸಯುಕ್ತವಿಮಾನಸ್ಥೇ — ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ (ಮಾತೃಕಾ ರೂಪ)
हंसयुक्तविमानस्थे — नारायणि नमोऽस्तु ते (मातृका रूप) in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಇದು ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ನಾರಾಯಣೀ ಸ್ತುತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಭಾಗ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ದೇವಿಯನ್ನು ಅವಳ ಪ್ರತಿ ಮಾತೃಕಾ (ಮಾತೃಶಕ್ತಿ) ರೂಪದಲ್ಲಿ — ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ, ಮಾಹೇಶ್ವರೀ, ಕೌಮಾರೀ, ವೈಷ್ಣವೀ, ವಾರಾಹೀ, ನಾರಸಿಂಹೀ, ಐಂದ್ರೀ, ಶಿವದೂತೀ, ಚಾಮುಂಡಾ — ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ 'ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ' ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ರೂಪ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮಹಾದೇವತೆಯ ಆಯುಧ, ವಾಹನ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಮಸ್ತ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಂದೇ ದೇವಿಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Durga Saptashati Chapter 11 · Sage Markandeya (Markandeya Purana) · Ancient (part of the Markandeya Purana, c. 400–600 CE)
ದೇವಿಯು ಮಹಾ ಅಸುರ ಶುಂಭನನ್ನು ವಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು — ಅವರ ಕಮಲಮುಖಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ಅರಳಿರಲು — ಕಾತ್ಯಾಯನೀ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣೀ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇವಿಯನ್ನು ಅವಳ ಪ್ರತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಿಕ ಮಾತೃ-ರೂಪದಲ್ಲಿ (ಮಾತೃಕೆಯರು) ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ — ರಕ್ತಬೀಜ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯಸೇನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳೇ — ಒಂದೇ ದೇವಿ ನಾರಾಯಣೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ, ಮಾಹೇಶ್ವರೀ, ಕೌಮಾರೀ, ವೈಷ್ಣವೀ, ವಾರಾಹೀ, ನಾರಸಿಂಹೀ, ಐಂದ್ರೀ, ಶಿವದೂತೀ, ಚಾಮುಂಡಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಠಣದಿಂದ ತಾವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಮಾತೃ-ರೂಪಗಳ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತೇವೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ — ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀಯ ಶಾಂತಿ, ವೈಷ್ಣವೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಚಾಮುಂಡಾಳ ಅನಿಷ್ಟದ ಉಗ್ರ ಸಂಹಾರ — ಇದರಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯಸೇನೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಉಪಾಸಕನೂ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಹಂಸಯುಕ್ತವಿಮಾನಸ್ಥೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀರೂಪಧಾರಿಣಿ । ಕೌಶಾಮ್ಭಃಕ್ಷರಿಕೇ ದೇವಿ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
haṃsayuktavimānasthe brahmāṇīrūpadhāriṇi kauśāmbhaḥkṣarike devi nārāyaṇi namo'stu te
ಅರ್ಥ:ಓ ಹಂಸಗಳನ್ನು ಹೂಡಿದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಕುಶಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸುವ ದೇವೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ತ್ರಿಶೂಲ, ಚಂದ್ರ, ಸರ್ಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಮಹಾವೃಷಭವನ್ನೇರಿದ ಮಾಹೇಶ್ವರೀ ರೂಪದ ದೇವೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ನವಿಲು ಮತ್ತು ಕೋಳಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ನಿಷ್ಪಾಪ ಕೌಮಾರೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ದೇವೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ, ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸೆಂಬ ಪರಮಾಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ದೇವೀ! ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು, ಓ ವೈಷ್ಣವೀ ರೂಪದ ದೇವೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಉಗ್ರ ಮಹಾಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಕೋರೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನೆತ್ತಿದ, ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರಾಹ (ವಾರಾಹೀ) ರೂಪದ ದೇವೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಉಗ್ರ ನೃಸಿಂಹ ರೂಪದಿಂದ ದೈತ್ಯರ ವಧೆಗೆ ಉದ್ಯುಕ್ತಳಾದ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇವೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಮಹಾವಜ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಸಹಸ್ರ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ವೃತ್ರನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹರಿಸಿದ ಐಂದ್ರೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಶಿವದೂತೀ ರೂಪದಿಂದ ದೈತ್ಯರ ಮಹಾಬಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ, ಘೋರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಮಹಾನಾದವುಳ್ಳ ದೇವೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಕೋರೆಗಳಿಂದ ವಿಕರಾಳ ಮುಖವುಳ್ಳ, ಶಿರೋಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ, ಮುಂಡನನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿದ ಚಾಮುಂಡೀ! ಓ ನಾರಾಯಣೀ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ತ್ರಿಶೂಲಚನ್ದ್ರಾಹಿಧರೇ ಮಹಾವೃಷಭವಾಹಿನಿ । ಮಾಹೇಶ್ವರೀಸ್ವರೂಪೇಣ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
triśūlacandrāhidhare mahāvṛṣabhavāhini māheśvarīsvarūpeṇa nārāyaṇi namo'stu te
ಮಯೂರಕುಕ್ಕುಟವೃತೇ ಮಹಾಶಕ್ತಿಧರೇಽನಘೇ । ಕೌಮಾರೀರೂಪಸಂಸ್ಥಾನೇ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
mayūrakukkuṭavṛte mahāśaktidhare'naghe kaumārīrūpasaṃsthāne nārāyaṇi namo'stu te
ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಶಾರ್ಙ್ಗಗೃಹೀತಪರಮಾಯುಧೇ । ಪ್ರಸೀದ ವೈಷ್ಣವೀರೂಪೇ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
śaṅkhacakragadāśārṅgagṛhītaparamāyudhe prasīda vaiṣṇavīrūpe nārāyaṇi namo'stu te
ಗೃಹೀತೋಗ್ರಮಹಾಚಕ್ರೇ ದಂಷ್ಟ್ರೋದ್ಧೃತವಸುನ್ಧರೇ । ವರಾಹರೂಪಿಣಿ ಶಿವೇ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
gṛhītogramahācakre daṃṣṭroddhṛtavasundhare varāharūpiṇi śive nārāyaṇi namo'stu te
ನೃಸಿಂಹರೂಪೇಣೋಗ್ರೇಣ ಹನ್ತುಂ ದೈತ್ಯಾನ್ ಕೃತೋದ್ಯಮೇ । ತ್ರೈಲೋಕ್ಯತ್ರಾಣಸಹಿತೇ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
nṛsiṃharūpeṇogreṇa hantuṃ daityān kṛtodyame trailokyatrāṇasahite nārāyaṇi namo'stu te
ಕಿರೀಟಿನಿ ಮಹಾವಜ್ರೇ ಸಹಸ್ರನಯನೋಜ್ಜ್ವಲೇ । ವೃತ್ರಪ್ರಾಣಹರೇ ಚೈನ್ದ್ರಿ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
kirīṭini mahāvajre sahasranayanojjvale vṛtraprāṇahare caindri nārāyaṇi namo'stu te
ಶಿವದೂತೀಸ್ವರೂಪೇಣ ಹತದೈತ್ಯಮಹಾಬಲೇ । ಘೋರರೂಪೇ ಮಹಾರಾವೇ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
śivadūtīsvarūpeṇa hatadaityamahābale ghorarūpe mahārāve nārāyaṇi namo'stu te
ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲವದನೇ ಶಿರೋಮಾಲಾವಿಭೂಷಣೇ । ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಮುಣ್ಡಮಥನೇ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥
daṃṣṭrākarālavadane śiromālāvibhūṣaṇe cāmuṇḍe muṇḍamathane nārāyaṇi namo'stu te
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
हंसयुक्तविमानस्थे — नारायणि नमोऽस्तु ते (मातृका रूप) ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಸಮಸ್ತ ಸಪ್ತ-ಮಾತೃಕಾ (ಏಳು ಮಾತೆಯರ) ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದೇವಿ ನಾರಾಯಣೀಯಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ
ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ಭಕ್ತನನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ — ಸೃಷ್ಟಿ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ), ಸಂಹಾರ (ಮಾಹೇಶ್ವರೀ), ಶೌರ್ಯ (ಕೌಮಾರೀ, ಐಂದ್ರೀ), ರಕ್ಷಣೆ (ವೈಷ್ಣವೀ, ವಾರಾಹೀ, ನಾರಸಿಂಹೀ)
ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಆವಾಹನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಭಕ್ತನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಮಾತೃಕೆಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ
ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ 'ದೈತ್ಯ'ರ ಮೇಲೆ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಪದೇ ಪದೇ ಶರಣಾಗತಿ — 'ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ' — ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾತೃಕೆಯರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿದ ದೇವೀ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯುತ
हंसयुक्तविमानस्थे — नारायणि नमोऽस्तु ते (मातृका रूप) ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ದೀಪ ಮತ್ತು ಧೂಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಪಠಿಸಿ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾತೃಕಾ ರೂಪದ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ — ಅವಳ ಆಯುಧ, ವಾಹನ, ಭಂಗಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾ — ಓದಿ, ಪ್ರತಿ 'ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ' ಬಳಿ ಅಂತಃಕರಣದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ. ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ (ನಾರಾಯಣೀ ಸ್ತುತಿ) ಭಾಗ; ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾತೃ-ರೂಪಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಒಂಬತ್ತು-ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿಯೂ ಪಠಿಸಬಹುದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ हंसयुक्तविमानस्थे — नारायणि नमोऽस्तु ते (मातृका रूप)ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ