ઇત્યુક્ત્વા સા ભગવતી ચણ્ડિકા
इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દેવી માહાત્મ્ય (દુર્ગા સપ્તશતી) ના બારમા અધ્યાયના આ શ્લોકો દેવીના મહાન કાર્યના શાંત સમાપનનું વર્ણન કરે છે. પોતાના માહાત્મ્યનું ફળ કહ્યા પછી પ્રચંડ પરાક્રમવાળી ચંડિકા દેવોની નજર સામે જ અંતર્ધાન થઈ જાય છે. નિર્ભય થયેલા દેવો પોતાના બ્રહ્માંડીય અધિકારોને ફરી ગ્રહણ કરે છે અને શત્રુઓ નાશ પામતાં ફરી યજ્ઞભાગના ભોક્તા બને છે. શુંભ અને બળવાન નિશુંભ દેવી દ્વારા રણમાં માર્યા જતાં શેષ દૈત્યો પાતાળ ભાગી જાય છે — માતા દ્વારા પુનઃસ્થાપિત બ્રહ્માંડીય વ્યવસ્થા ફરી પ્રવર્તે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Durga Saptashati Chapter 12 · Maharshi Markandeya (traditionally ascribed) · Puranic period (c. 5th–6th century CE for the Devi Mahatmya)
દેવી માહાત્મ્ય (દુર્ગા સપ્તશતી અથવા ચંડી), માર્કંડેય પુરાણનો અંશ, દિવ્ય માતાના ત્રણ મહાન વિજય-ચક્રોનું વર્ણન કરે છે, જેની પરાકાષ્ઠા શુંભ અને નિશુંભના વધમાં થાય છે. બારમા અધ્યાયમાં, પોતાના માહાત્મ્યનું ફળ ઘોષિત કર્યા પછી, પ્રચંડ પરાક્રમવાળી ચંડિકા દેવો સમક્ષ અંતર્ધાન થાય છે. ભયમુક્ત દેવો પોતાના બ્રહ્માંડીય અધિકારોને ફરી ગ્રહણ કરે છે અને શત્રુઓ નાશ પામતાં ફરી યજ્ઞભાગના ભોક્તા બને છે; શુંભ-નિશુંભ માર્યા જતાં શેષ દૈત્યો પાતાળ ભાગી જાય છે. આમ દેવીનું મહાન કાર્ય પૂર્ણ થાય છે, અને માતા દ્વારા પુનઃસ્થાપિત લોકોનું સામંજસ્ય ફરી પ્રવર્તે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
દેવી માહાત્મ્ય શીખવે છે કે જોકે દેવી દૃષ્ટિથી અલોપ થઈ જાય છે, તેમની રક્ષક ઉપસ્થિતિ ટકી રહે છે, અને જ્યારે-જ્યારે બૂરાઈ લોકોને સંકટમાં નાખે ત્યારે તે વ્યવસ્થા પુનઃસ્થાપિત કરે છે. ભક્તો આ શ્લોકોનો પાઠ એ શ્રદ્ધાથી કરે છે કે જેમ તેણે દેવોને ભયથી મુક્ત કર્યા અને દૈત્યોને વિખેરી નાખ્યા, તેમ તે પોતાની તરફ વળનારાઓના જીવનમાં અંધકાર દૂર કરી શાંતિ સ્થાપે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ઋષિરુવાચ ઇત્યુક્ત્વા સા ભગવતી ચણ્ડિકા ચણ્ડવિક્રમા । પશ્યતાં સર્વદેવાનાં તત્રૈવાન્તરધીયત ॥
ṛṣiruvāca ityuktvā sā bhagavatī caṇḍikā caṇḍavikramā paśyatāṃ sarvadevānāṃ tatraivāntaradhīyata
અર્થ:ઋષિ બોલ્યા — એમ કહીને પ્રચંડ પરાક્રમવાળી તે ભગવતી ચંડિકા સમસ્ત દેવોના દેખતાં-દેખતાં ત્યાં જ અંતર્ધાન થઈ ગયાં. અને તે દેવો પણ નિર્ભય થઈને પહેલાંની જેમ પોતાના અધિકારોને ફરી પ્રાપ્ત કરીને — શત્રુઓ માર્યા જતાં સૌ યજ્ઞભાગના ભોક્તા થયા.
તેઽપિ દેવા નિરાતઙ્કાઃ સ્વાધિકારાન્યથા પુરા । યજ્ઞભાગભુજઃ સર્વે ચક્રુર્વિનિહતારયઃ ॥
te'pi devā nirātaṅkāḥ svādhikārānyathā purā yajñabhāgabhujaḥ sarve cakrurvinihatārayaḥ
અર્થ:દેવશત્રુ શુંભ, અને જગતનો વિધ્વંસ કરનાર, અતુલ પરાક્રમી, અત્યંત ઉગ્ર, મહાવીર્ય નિશુંભ દેવી દ્વારા યુદ્ધમાં માર્યા જતાં — શેષ દૈત્યો પાતાળમાં ચાલ્યા ગયા.
દૈત્યાશ્ચ દેવ્યા નિહતે શુમ્ભે દેવરિપૌ યુધિ । જગદ્વિધ્વંસકે તસ્મિન્ મહોગ્રેઽતુલવિક્રમે ॥
daityāśca devyā nihate śumbhe devaripau yudhi jagadvidhvaṃsake tasmin mahogre'tulavikrame
નિશુમ્ભે ચ મહાવીર્યે શેષાઃ પાતાલમાયયુઃ ॥
niśumbhe ca mahāvīrye śeṣāḥ pātālamāyayuḥ
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका પાઠના લાભ
વિજય પછી દેવી દ્વારા બ્રહ્માંડીય વ્યવસ્થાની પુનઃસ્થાપનાનું વર્ણન કરે છે
શાંતિ, સુરક્ષા અને બૂરાઈ પર ભલાઈના વિજયના આવાહન માટે પઠાય છે
લોકોને ભયથી મુક્ત કરનારી તરીકે દેવીને પ્રતિષ્ઠિત કરે છે
દેવી માહાત્મ્યમાં દેવીના મહાન કાર્યની પૂર્ણતાનું સૂચક
પ્રત્યેક સંકટ દૂર કરી સામંજસ્ય પુનઃસ્થાપિત કરનારી માતા પર શ્રદ્ધા કેળવે છે
નિત્ય અને નવરાત્રિ પાઠ માટે દુર્ગા સપ્તશતીનો અર્થપૂર્ણ અંશ
इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका જપ વિધિ
આ શ્લોકોને દુર્ગા સપ્તશતી (ચંડી પાઠ) ના પાઠના ભાગ રૂપે ભક્તિપૂર્વક પઠો, વિજય પછી દેવીના અંતર્ધાન અને તેમના દ્વારા સ્થાપિત શાંતિ તથા વ્યવસ્થાનું ચિંતન કરો. લોકોને ભયથી મુક્ત કરનારી ચંડિકાને અંતરમનથી પ્રણામ કરો, અને કૃતજ્ઞતા તથા પ્રશાંતિના ભાવથી પ્રાર્થના અર્પણ કરો, એ શ્રદ્ધા સાથે કે માતા તમારા જીવનના પ્રત્યેક સંકટને દૂર કરશે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ