દુર્ગા કવચ
दुर्गा कवच in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દુર્ગા કવચ (દેવી કવચ) માર્કંડેય પુરાણમાંથી લેવાયેલું રક્ષાત્મક સ્તોત્ર છે, જેમાં દેવી દુર્ગાનાં વિવિધ રૂપો ભક્તના શરીરના દરેક અંગની રક્ષા કરે છે. તે 'દુર્ગાનું કવચ' છે જે એક અભેદ્ય દિવ્ય આવરણ રચે છે. નવરાત્રિમાં દુર્ગા સપ્તશતીના અંગ રૂપે તેનો વિશેષ પાઠ થાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Markandeya Purana, Devi Mahatmyam (Durga Saptashati) · Sage Markandeya · Ancient (c. 400-500 CE for the text; story set in mythological time)
દુર્ગા કવચ માર્કંડેય પુરાણમાં માર્કંડેય ઋષિ અને બ્રહ્માના સંવાદ રૂપે આવે છે. જ્યારે માર્કંડેયે બ્રહ્માને સમસ્ત મનુષ્યોની રક્ષા કરનાર પરમ રહસ્ય વિશે પૂછ્યું, ત્યારે બ્રહ્માએ દેવી કવચ — દેવીનું દિવ્ય કવચ — પ્રગટ કર્યું. તેમણે જણાવ્યું કે આ સ્તોત્ર પહેલાં ક્યારેય કોઈને પ્રગટ કરાયું ન હતું, અને જે તેનો પાઠ કરે છે તે દિવ્ય ઊર્જાના એક અભેદ્ય આવરણમાં ઢંકાઈ જાય છે, જ્યાં દરેક દેવી શરીરના એક વિશિષ્ટ અંગ પર સ્થિત થઈ સર્વ હાનિથી રક્ષા કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
દુર્ગા કવચ જીવન-સંકટની સ્થિતિઓમાં ભક્તોની ચમત્કારિક રક્ષા સાથે જોડાયેલું છે. દેવી માહાત્મ્યમાં સ્વયં આ દિવ્ય કવચે મહિષાસુરની દાનવ-સેનાઓના આક્રમણથી દેવતાઓની રક્ષા કરી હતી. એક પ્રસિદ્ધ પરંપરા અનુસાર એક ભક્ત જે દરરોજ કવચ પાઠ કરતો, ભયંકર પૂરમાં ફસાયો. જ્યારે અન્ય લોકો વહી ગયા, તે સૂકી ભૂમિના નાના ટુકડા પર સુરક્ષિત મળ્યો — સાક્ષીઓએ કહ્યું કે સમગ્ર સંકટ દરમિયાન તેની આસપાસ પ્રકાશનું એક વર્તુળ હતું, જાણે અદૃશ્ય હાથોએ પાણીને તેના શરીરથી દૂર રોકી રાખ્યું હોય, બરાબર જેમ કવચ દરેક અંગની રક્ષાનું વચન આપે છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ અસ્ય શ્રી ચણ્ડી કવચસ્ય બ્રહ્મા ઋષિઃ। અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ। ચામુણ્ડા દેવતા। અંગન્યાસોક્તમાતરો બીજમ્। દિગ્બન્ધદેવતાસ્તત્ત્વમ્। શ્રી જગદમ્બાપ્રીત્યર્થે સપ્તશતીપાઠાઙ્ગત્વેન જપે વિનિયોગઃ॥
Om Asya Shri Chandi Kavachasya Brahma Rishiph Anushtup Chhandah Chamunda Devata Anganyasokta Mataro Bijam Digbandha Devatas Tattvam Shri Jagadamba Prityarthe Saptashati Pathangtvena Jape Viniyogah
અર્થ:ૐ. આ શ્રીચંડી કવચના ઋષિ બ્રહ્મા છે, છંદ અનુષ્ટુપ છે, દેવતા ચામુંડા છે; બીજ અંગન્યાસમાં કહેલી માતૃકાઓ છે, તત્ત્વ દિગ્બંધની દેવતાઓ છે; શ્રી જગદંબાની પ્રસન્નતા માટે સપ્તશતી-પાઠના અંગ રૂપે આનો જપમાં વિનિયોગ છે.
ૐ નમશ્ચણ્ડિકાયૈ માર્કણ્ડેય ઉવાચ — યદ્ગુહ્યં પરમં લોકે સર્વરક્ષાકરં નૃણામ્। યન્ન કસ્યચિદાખ્યાતં તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ॥
Om Namash Chandikayai Markandeya Uvacha — Yad Guhyam Paramam Loke Sarva Raksha Karam Nrinam Yanna Kasyachid Akhyatam Tanme Bruhi Pitamaha
અર્થ:ૐ, ચંડિકાને નમસ્કાર. માર્કંડેય બોલ્યા: આ લોકમાં એ પરમ ગુહ્ય શું છે જે સમસ્ત મનુષ્યોની રક્ષા કરે છે, જે અત્યાર સુધી કોઈને કહેવાયું નથી — હે પિતામહ (બ્રહ્મા), એ મને કહો.
બ્રહ્મોવાચ — અસ્તિ ગુહ્યતમં વિપ્ર સર્વભૂતોપકારકમ્। દેવ્યાસ્તુ કવચં પુણ્યં તચ્છૃણુષ્વ મહામુને॥
Brahma Uvacha — Asti Guhyatamam Vipra Sarva Bhutopakaarakam Devyas Tu Kavacham Punyam Tat Shrinushva Mahamune
અર્થ:બ્રહ્મા બોલ્યા: હે વિપ્ર! દેવીનું એક અતિ ગુહ્ય અને સમસ્ત પ્રાણીઓનું ઉપકાર કરનારું પુણ્ય કવચ છે. હે મહામુનિ, એ સાંભળો.
પ્રથમં શૈલપુત્રી ચ દ્વિતીયં બ્રહ્મચારિણી। તૃતીયં ચન્દ્રઘણ્ટેતિ કૂષ્માણ્ડેતિ ચતુર્થકમ્॥
Prathamam Shailaputri Cha Dvitiyam Brahmacharini Tritiyam Chandraghanteti Kushmandeti Chaturthakam
અર્થ:પહેલી શૈલપુત્રી, બીજી બ્રહ્મચારિણી; ત્રીજી ચંદ્રઘંટા, ચોથી કૂષ્માંડા.
પઞ્ચમં સ્કન્દમાતેતિ ષષ્ઠં કાત્યાયનીતિ ચ। સપ્તમં કાલરાત્રીતિ મહાગૌરીતિ ચાષ્ટમમ્॥
Panchamam Skanda Mateti Shashtham Katyayani Ti Cha Saptamam Kalaratri Ti Mahagauri Ti Chashtamam
અર્થ:પાંચમી સ્કંદમાતા, છઠ્ઠી કાત્યાયની; સાતમી કાલરાત્રિ, આઠમી મહાગૌરી.
નવમં સિદ્ધિદાત્રી ચ નવદુર્ગાઃ પ્રકીર્તિતાઃ। ઉક્તાન્યેતાનિ નામાનિ બ્રહ્મણૈવ મહાત્મના॥
Navamam Siddhidatri Cha Nava Durgah Prakirtitah Uktanyetani Namani Brahmanaiva Mahatmana
અર્થ:નવમી સિદ્ધિદાત્રી — આ નવ દુર્ગાઓ કહેવાઈ છે. આ નામો મહાત્મા બ્રહ્માએ સ્વયં કહ્યાં છે.
શૂલેન પાહિ નો દેવિ પાહિ ખડ્ગેન ચામ્બિકે। ઘણ્ટાસ્વનેન નઃ પાહિ ચાપજ્યાનિઃસ્વનેન ચ॥
Shulena Pahi No Devi Pahi Khadgena Chambike Ghanta Swanena Nah Pahi Chapajya Nihswanena Cha
અર્થ:હે દેવી, શૂલથી અમારી રક્ષા કરો! હે અંબિકે, ખડ્ગથી રક્ષા કરો! ઘંટના નાદથી અને ધનુષની ટંકારથી અમારી રક્ષા કરો!
પ્રાચ્યાં રક્ષતુ મામૈન્દ્રી આગ્નેય્યામગ્નિદેવતા। દક્ષિણે ચાવતુ વારાહી નૈઋત્યામસિધારિણી॥
Prachyam Rakshatu Mam Aindri Agneyam Agni Devata Dakshine Chavatu Varahi Nairityam Asi Dharini
અર્થ:પૂર્વમાં ઐન્દ્રી મારી રક્ષા કરે, અગ્નિ ખૂણામાં અગ્નિદેવતા. દક્ષિણમાં વારાહી રક્ષા કરે, નૈઋત્ય ખૂણામાં ખડ્ગધારિણી.
પ્રતીચ્યાં વારુણી રક્ષેદ્વાયવ્યાં મૃગવાહિની। ઉદીચ્યાં પાતુ કૌમારી ઐશાન્યાં શૂલધારિણી॥
Pratichyam Varuni Rakshed Vayavyam Mrigavahini Udichyam Patu Kaumari Aishanyam Shuladharini
અર્થ:પશ્ચિમમાં વારુણી રક્ષા કરે, વાયવ્ય ખૂણામાં મૃગવાહિની. ઉત્તરમાં કૌમારી રક્ષા કરે, ઈશાન ખૂણામાં શૂલધારિણી.
ઊર્ધ્વં બ્રહ્માણી મે રક્ષેદધસ્તાદ્વૈષ્ણવી તથા। એવં દશ દિશો રક્ષેચ્ચામુણ્ડા શવવાહના॥
Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Tatha Evam Dasha Disho Rakshet Chamunda Shava Vahana
અર્થ:ઉપર બ્રહ્માણી મારી રક્ષા કરે, નીચે વૈષ્ણવી. આ રીતે શવ પર સવાર ચામુંડા દસે દિશાઓની રક્ષા કરે.
જયા મે ચાગ્રતઃ પાતુ વિજયા પાતુ પૃષ્ઠતઃ। અજિતા વામપાર્શ્વે તુ દક્ષિણે ચાપરાજિતા॥
Jaya Me Chagratah Patu Vijaya Patu Prishthatah Ajita Vama Parshve Tu Dakshine Cha Aparajita
અર્થ:આગળથી જયા મારી રક્ષા કરે, પાછળથી વિજયા. ડાબી બાજુ અજિતા અને જમણી બાજુ અપરાજિતા રક્ષા કરે.
શિખામુદ્યોતિની રક્ષેદુમા મૂર્ધ્નિ વ્યવસ્થિતા। માલાધરી લલાટે ચ ભ્રુવૌ રક્ષેદ્યશસ્વિની॥
Shikham Udyotini Rakshed Uma Murdhni Vyavasthita Maladhari Lalate Cha Bhruvau Rakshed Yashaswini
અર્થ:શિખા (ચોટલી) ની રક્ષા ઉદ્યોતિની કરે. મસ્તક પર સ્થિત ઉમા શિરની રક્ષા કરે. લલાટની માલાધરી અને ભમરોની યશસ્વિની રક્ષા કરે.
ત્રિનેત્રા ચ ભ્રુવોર્મધ્યે યમઘણ્ટા ચ નાસિકે। શંખિની ચક્ષુષોર્મધ્યે શ્રોત્રયોર્દ્વારવાસિની॥
Trinetra Cha Bhruvor Madhye Yamaghanta Cha Nasike Shankhini Chakshushor Madhye Shrotrayor Dvaravasini
અર્થ:ભમરોની વચ્ચે ત્રિનેત્રા (ત્રણ નેત્રોવાળી) રક્ષા કરે. નાકની યમઘંટા રક્ષા કરે. નેત્રોની વચ્ચે શંખિની અને કાનની દ્વારવાસિની રક્ષા કરે.
કપોલૌ કાલિકા રક્ષેત્કર્ણમૂલે તુ શાંકરી। નાસિકાયાં સુગન્ધા ચ ઉત્તરોષ્ઠે ચ ચર્ચિકા॥
Kapolau Kalika Rakshet Karnamule Tu Shankari Nasikayam Sugandha Cha Uttaroshthe Cha Charchika
અર્થ:ગાલની કાલિકા અને કાનના મૂળની શાંકરી રક્ષા કરે. નાકના છિદ્રોની સુગંધા અને ઉપલા હોઠની ચર્ચિકા રક્ષા કરે.
અધરે ચામૃતકલા જિહ્વાયાં ચ સરસ્વતી। દન્તાન્ રક્ષતુ કૌમારી કણ્ઠદેશે તુ ચણ્ડિકા॥
Adhare Chamrita Kala Jihvayam Cha Saraswati Dantan Rakshatu Kaumari Kantha Deshe Tu Chandika
અર્થ:નીચલા હોઠની અમૃતકલા અને જીભની સરસ્વતી રક્ષા કરે. દાંતની કૌમારી અને કંઠપ્રદેશની ચંડિકા રક્ષા કરે.
ઘણ્ટિકાં ચિત્રઘણ્ટા ચ મહામાયા ચ તાલુકે। કામાક્ષી ચિબુકં રક્ષેદ્વાચં મે સર્વમંગલા॥
Ghantikam Chitraghanta Cha Mahamaya Cha Taluke Kamakshi Chibukam Rakshed Vacham Me Sarvamangala
અર્થ:કંઠનળીની ચિત્રઘંટા અને તાળવાની મહામાયા રક્ષા કરે. હડપચીની કામાક્ષી અને મારી વાણીની સર્વમંગલા રક્ષા કરે.
ગ્રીવાયાં ભદ્રકાલી ચ પૃષ્ઠવંશે ધનુર્ધરી। નીલગ્રીવા બહિઃકણ્ઠે નલિકાં નલકૂબરી॥
Grivayam Bhadrakali cha prishthavamshe Dhanurdhari; Nilagriva bahihkanthe nalikam Nalakubari.
અર્થ:ગરદનની ભદ્રકાળી અને કરોડરજ્જુની ધનુર્ધરી; બહારના કંઠની નીલગ્રીવા અને શ્વાસનળીની નલકૂબરી રક્ષા કરે.
સ્કન્ધયોઃ ખડ્ગિની રક્ષેદ્ બાહૂ મે વજ્રધારિણી। હસ્તયોર્દણ્ડિની રક્ષેદમ્બિકા ચાઙ્ગુલીસ્તથા॥
Skandhayoh Khadgini rakshed bahu me Vajradharini; Hastayor Dandini rakshed Ambika changulistatha.
અર્થ:ખભાની ખડ્ગિની અને ભુજાઓની વજ્રધારિણી; હાથની દંડિની અને આંગળીઓની અંબિકા રક્ષા કરે.
નખાઞ્છૂલેશ્વરી રક્ષેત્ કુક્ષૌ રક્ષેન્નલેશ્વરી। સ્તનૌ રક્ષેન્મહાલક્ષ્મીર્મનઃશોકવિનાશિની॥
Nakhanchhuleshwari rakshet kukshau rakshen Naleshwari; Stanau rakshen Mahalakshmir manahshokavinashini.
અર્થ:નખની શૂલેશ્વરી અને ઉદરની નલેશ્વરી; સ્તનની મહાલક્ષ્મી અને હૃદયની મનઃશોકવિનાશિની રક્ષા કરે.
હૃદયે લલિતા દેવી ઉદરે શૂલધારિણી। નાભૌ ચ કામિની રક્ષેદ્ગુહ્યં ગુહ્યેશ્વરી તથા॥
Hridaye Lalita Devi udare Shuladharini; Nabhau cha Kamini rakshed guhyam Guhyeshwari tatha.
અર્થ:હૃદયમાં લલિતા દેવી અને ઉદરમાં શૂલધારિણી નિવાસ કરે; નાભિની કામિની અને ગુહ્ય અંગોની ગુહ્યેશ્વરી રક્ષા કરે.
પૂતના કામિકા મેઢ્રં ગુદે મહિષવાહિની। કટ્યાં ભગવતી રક્ષેજ્જાનુની વિન્ધ્યવાસિની॥
Putana Kamika medhram gude Mahishavahini; Katyam Bhagavati rakshej januni Vindhyavasini.
અર્થ:જનનેન્દ્રિયની કામિકા અને ગુદાની મહિષવાહિની; કટિની ભગવતી અને ઘૂંટણની વિંધ્યવાસિની રક્ષા કરે.
જઙ્ઘે મહાબલા પ્રોક્તા સર્વકામપ્રદાયિની। ગુલ્ફયોર્નારસિંહી ચ પાદૌ ચામિતતેજસી॥
Janghe Mahabala prokta sarvakamapradayini; Gulphayor Narasimhi cha padau chamitatejasi.
અર્થ:પિંડીઓની સર્વકામપ્રદાયિની મહાબલા રક્ષા કરે; પગની ઘૂંટીની નારસિંહી અને પગની અમિતતેજસી રક્ષા કરે.
પાદાઙ્ગુલીઃ શ્રીર્મે રક્ષેત્પાદાધસ્તલવાસિની। નખાન્દંષ્ટ્રાકરાલી ચ કેશાંશ્ચૈવોર્ધ્વકેશિની॥
Padangulih Shrir me rakshet padadhastalavasini; Nakhan Damshtrakarali cha keshanshchaivordhvakeshini.
અર્થ:પગની આંગળીઓની શ્રી અને તળિયાંની તલવાસિની; નખની દંષ્ટ્રાકરાળી અને કેશની ઊર્ધ્વકેશિની રક્ષા કરે.
રોમકૂપેષુ કૌબેરી ત્વચં વાગીશ્વરી તથા। રક્તમજ્જાવસામાંસાન્યસ્થિમેદાંસિ પાર્વતી॥
Romakupeshu Kauberi tvacham Vagishwari tatha; Raktamajjavasamamsanyasthimedamsi Parvati.
અર્થ:રોમકૂપોની કૌબેરી અને ત્વચાની વાગીશ્વરી; રક્ત, મજ્જા, વસા, માંસ, અસ્થિ અને મેદની પાર્વતી રક્ષા કરે.
અન્ત્રાણિ કાલરાત્રિશ્ચ પિત્તં ચ મુકુટેશ્વરી। પદ્માવતી પદ્મકોશે કફે ચૂડામણિસ્તથા॥
Antrani Kalaratrishcha pittam cha Mukuteshwari; Padmavati padmakoshe kaphe Chudamanistatha.
અર્થ:આંતરડાંની કાલરાત્રિ અને પિત્તની મુકુટેશ્વરી; પદ્મકોશમાં પદ્માવતી અને કફમાં ચૂડામણિ નિવાસ કરે.
જ્વાલામુખી નખજ્વાલા અભેદ્યા સર્વસન્ધિષુ। શુક્રં બ્રહ્માણી મે રક્ષેચ્છાયાં છત્રેશ્વરી તથા॥
Jvalamukhi nakhajvala Abhedya sarvasandhishu; Shukram Brahmani me rakshech chhayam Chhatreshwari tatha.
અર્થ:નખની જ્વાળા (કાંતિ) ની જ્વાલામુખી અને સમસ્ત સાંધાઓની અભેદ્યા; વીર્યની બ્રહ્માણી અને છાયાની છત્રેશ્વરી રક્ષા કરે.
અહઙ્કારં મનો બુદ્ધિં રક્ષ મે ધર્મચારિણિ। પ્રાણાપાનૌ તથા વ્યાનં સમાનોદાનમેવ ચ॥
Ahankaram mano buddhim raksha me Dharmacharini; Pranapanau tatha vyanam samanodanameva cha.
અર્થ:હે ધર્મચારિણી, મારા અહંકાર, મન અને બુદ્ધિની રક્ષા કરો; અને પ્રાણ, અપાન, વ્યાન, સમાન તથા ઉદાન (પંચપ્રાણો) ની રક્ષા કરો.
વજ્રહસ્તા ચ મે રક્ષેત્પ્રાણં કલ્યાણશોભના। રસે રૂપે ચ ગન્ધે ચ શબ્દે સ્પર્શે ચ યોગિની॥
Vajrahasta cha me rakshet pranam Kalyanashobhana; Rase rupe cha gandhe cha shabde sparshe cha Yogini.
અર્થ:કલ્યાણમયી, શોભના વજ્રહસ્તા મારા પ્રાણની રક્ષા કરે; યોગિની મારા રસ, રૂપ, ગંધ, શબ્દ અને સ્પર્શ (ઇન્દ્રિયો) ની રક્ષા કરે.
સત્ત્વં રજસ્તમશ્ચૈવ રક્ષેન્નારાયણી સદા। આયૂ રક્ષતુ વારાહી ધર્મં રક્ષતુ વૈષ્ણવી॥
Sattvam rajastamashchaiva rakshen Narayani sada; Ayu rakshatu Varahi dharmam rakshatu Vaishnavi.
અર્થ:સત્ત્વ, રજસ્ અને તમસ્ની સદા નારાયણી રક્ષા કરે; આયુની વારાહી અને ધર્મની વૈષ્ણવી રક્ષા કરે.
યશઃ કીર્તિં ચ લક્ષ્મીં ચ ધનં વિદ્યાં ચ ચક્રિણી। ગોત્રમિન્દ્રાણી મે રક્ષેત્પશૂન્મે રક્ષ ચણ્ડિકે॥
Yashah kirtim cha Lakshmim cha dhanam vidyam cha Chakrini; Gotram Indrani me rakshet pashun me raksha Chandike.
અર્થ:યશ, કીર્તિ, લક્ષ્મી, ધન અને વિદ્યાની ચક્રિણી રક્ષા કરે; ગોત્રની ઇન્દ્રાણી રક્ષા કરે, અને હે ચંડિકે, મારા પશુઓની રક્ષા કરો.
પુત્રાન્ રક્ષેન્મહાલક્ષ્મીર્ભાર્યાં રક્ષતુ ભૈરવી। પન્થાનં સુપથા રક્ષેન્માર્ગં ક્ષેમકરી તથા॥
Putran rakshen Mahalakshmir bharyam rakshatu Bhairavi; Panthanam Supatha rakshen margam Kshemakari tatha.
અર્થ:પુત્રોની મહાલક્ષ્મી અને પત્નીની ભૈરવી; માર્ગની સુપથા અને રસ્તાની ક્ષેમકરી રક્ષા કરે.
રાજદ્વારે મહાલક્ષ્મીર્વિજયા સર્વતઃ સ્થિતા। રક્ષાહીનં તુ યત્સ્થાનં વર્જિતં કવચેન તુ॥
Rajadvare Mahalakshmir Vijaya sarvatah sthita; Rakshahinam tu yatsthanam varjitam kavachena tu.
અર્થ:રાજદ્વારે મહાલક્ષ્મી મારી રક્ષા કરે, અને સર્વત્ર વિદ્યમાન વિજયા — અને જે સ્થાન આ કવચમાં છૂટી ગયું, અસુરક્ષિત રહ્યું,
તત્સર્વં રક્ષ મે દેવિ જયન્તી પાપનાશિની। પદમેકં ન ગચ્છેત્તુ યદીચ્છેચ્છુભમાત્મનઃ॥
Tatsarvam raksha me Devi Jayanti papanashini; Padamekam na gachchhet tu yadichchhech chubhamatmanah.
અર્થ:— હે પાપનાશિની દેવી જયંતી, એ સૌની રક્ષા કરો. જે પોતાનું કલ્યાણ ઇચ્છે છે, તે એક પગલું પણ ન જાય
કવચેનાવૃતો નિત્યં યત્ર યત્રાધિગચ્છતિ। તત્ર તત્રાર્થલાભશ્ચ વિજયઃ સાર્વકામિકઃ॥
Kavachenavrito nityam yatra yatradhigachchhati; Tatra tatrarthalabhashcha vijayah sarvakamikah.
અર્થ:આ કવચથી સદા આવૃત થયા વિના; ત્યારે તે જ્યાં જ્યાં જાય છે, ત્યાં ત્યાં ધન અને વિજય તથા સમસ્ત કામનાઓની પૂર્તિ પામે છે.
યં યં કામયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્। પરમૈશ્વર્યમતુલં પ્રાપ્સ્યતે ભૂતલે પુમાન્॥
Yam yam kamayate kamam tam tam prapnoti nishchitam; Paramaishvaryamatulam prapsyate bhutale puman.
અર્થ:તે જે જે કામનાની ઇચ્છા કરે છે, તેને નિશ્ચય જ પામે છે; એવો મનુષ્ય પૃથ્વી પર અતુલનીય, પરમ ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત કરે છે.
નિર્ભયો જાયતે મર્ત્યઃ સઙ્ગ્રામેષ્વપરાજિતઃ। ત્રૈલોક્યે તુ ભવેત્પૂજ્યઃ કવચેનાવૃતઃ પુમાન્॥
Nirbhayo jayate martyah sangrameshvaparajitah; Trailokye tu bhavet pujyah kavachenavritah puman.
અર્થ:એ મર્ત્ય નિર્ભય થઈ જાય છે અને સંગ્રામમાં અપરાજિત; આ કવચથી આવૃત પુરુષ ત્રણે લોકમાં પૂજ્ય થઈ જાય છે.
ઇદં તુ દેવ્યાઃ કવચં દેવાનામપિ દુર્લભમ્। યઃ પઠેત્પ્રયતો નિત્યં ત્રિસન્ધ્યં શ્રદ્ધયાન્વિતઃ॥
Idam tu Devyah kavacham devanamapi durlabham; Yah pathet prayato nityam trisandhyam shraddhayanvitah.
અર્થ:દેવીનું આ કવચ દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે. જે સંયમી થઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રતિદિન ત્રણે સંધ્યાઓમાં આનો પાઠ કરે છે,
દૈવી કલા ભવેત્તસ્ય ત્રૈલોક્યેષ્વપરાજિતઃ। જીવેદ્વર્ષશતં સાગ્રમપમૃત્યુવિવર્જિતઃ॥
Daivi kala bhavet tasya trailokyeshvaparajitah; Jived varshashatam sagram apamrityuvivarjitah.
અર્થ:તેને દિવ્ય કાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે, તે ત્રણે લોકમાં અપરાજિત થાય છે, અને અપમૃત્યુ રહિત થઈ પૂરા સો વર્ષથી અધિક જીવે છે.
નશ્યન્તિ વ્યાધયઃ સર્વે લૂતાવિસ્ફોટકાદયઃ। સ્થાવરં જઙ્ગમં વાપિ કૃત્રિમં ચાપિ યદ્વિષમ્॥
Nashyanti vyadhayah sarve lutavisphotakadayah; Sthavaram jangamam vapi kritrimam chapi yadvisham.
અર્થ:ગૂમડાં, ફોલ્લા આદિ સમસ્ત રોગ નષ્ટ થઈ જાય છે; અને સ્થાવર, જંગમ અથવા કૃત્રિમ જે પણ વિષ હોય,
અભિચારાણિ સર્વાણિ મન્ત્રયન્ત્રાણિ ભૂતલે। ભૂચરાઃ ખેચરાશ્ચૈવ જલજાશ્ચોપદેશિકાઃ॥
Abhicharani sarvani mantrayantrani bhutale; Bhucharah khecharashchaiva jalajashchopadeshikah.
અર્થ:પૃથ્વી પર સમસ્ત અભિચાર (ટુચકા), મંત્ર-યંત્ર, ભૂચર, ખેચર, જલચર અને ઉપદેશથી ઉત્પન્ન કરેલા (પ્રાણી),
સહજાઃ કુલજા માલાઃ શાકિની ડાકિની તથા। અન્તરિક્ષચરા ઘોરા ડાકિન્યશ્ચ મહાબલાઃ॥
Sahajah kulaja malah Shakini Dakini tatha; Antarikshachara ghora Dakinyashcha mahabalah.
અર્થ:સહજ અને કુળમાં ઉત્પન્ન દુષ્ટ આત્માઓ, શાકિની અને ડાકિની, તથા અંતરિક્ષમાં વિચરનારી ઘોર, મહાબલી ડાકિનીઓ —
ગ્રહભૂતપિશાચાશ્ચ યક્ષગન્ધર્વરાક્ષસાઃ। બ્રહ્મરાક્ષસવેતાલાઃ કૂષ્માણ્ડા ભૈરવાદયઃ॥
Grahabhutapishachashcha yakshagandharvarakshasah; Brahmarakshasavetalah kushmanda Bhairavadayah.
અર્થ:ગ્રહ, ભૂત, પિશાચ, યક્ષ, ગંધર્વ, રાક્ષસ, બ્રહ્મરાક્ષસ, વેતાલ, કૂષ્માંડ, ભૈરવ આદિ —
નશ્યન્તિ દર્શનાત્તસ્ય કવચે હૃદિ સંસ્થિતે। માનોન્નતિર્ભવેદ્રાજ્ઞસ્તેજોવૃદ્ધિકરં પરમ્॥
Nashyanti darshanat tasya kavache hridi samsthite; Manonnatirbhaved rajnastejovriddhikaram param.
અર્થ:જેના હૃદયમાં આ કવચ સ્થિત છે, તેના દર્શનમાત્રથી સૌ નષ્ટ થઈ જાય છે. એ રાજાઓથી પરમ સન્માન અને તેજની મહાન વૃદ્ધિ આપે છે.
યશસા વર્ધતે સોઽપિ કીર્તિમણ્ડિતભૂતલે। જપેત્સપ્તશતીં ચણ્ડીં કૃત્વા તુ કવચં પુરા॥
Yashasa vardhate so'pi kirtimanditabhutale; Japet saptashatim Chandim kritva tu kavacham pura.
અર્થ:તે પણ યશમાં વધે છે અને કીર્તિથી પૃથ્વીને સુશોભિત કરે છે. પહેલાં આ કવચ વાંચીને જ ચંડી સપ્તશતીનો પાઠ કરવો જોઈએ.
યાવદ્ભૂમણ્ડલં ધત્તે સશૈલવનકાનનમ્। તાવત્તિષ્ઠતિ મેદિન્યાં સન્તતિઃ પુત્રપૌત્રકી॥
Yavad bhumandalam dhatte sashailavanakananam; Tavat tishthati medinyam santatih putrapautraki.
અર્થ:જ્યાં સુધી આ ભૂમંડલ પર્વત, વન અને કાનન સહિત સ્થિત છે, ત્યાં સુધી તેની પુત્ર-પૌત્રોની સંતતિ પૃથ્વી પર બની રહે છે.
દેહાન્તે પરમં સ્થાનં યત્સુરૈરપિ દુર્લભમ્। પ્રાપ્નોતિ પુરુષો નિત્યં મહામાયાપ્રસાદતઃ॥
Dehante paramam sthanam yatsurairapi durlabham; Prapnoti purusho nityam Mahamayaprasadatah.
અર્થ:દેહના અંતે તે એ પરમ સ્થાનને પ્રાપ્ત કરે છે, જે દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે — એવો મનુષ્ય મહામાયાની કૃપાથી સદા આ પામે છે;
લભતે પરમં રૂપં શિવેન સહ મોદતે॥ ॥ ઇતિ શ્રીવારાહપુરાણે હરિહરબ્રહ્મવિરચિતં દેવ્યાઃ કવચં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Labhate paramam rupam Shivena saha modate. Iti shri Varahapurane Hariharabrahmavirachitam Devyah kavacham sampurnam.
અર્થ:તે પરમ રૂપ પ્રાપ્ત કરે છે અને શિવ સાથે સદા આનંદ કરે છે. આ રીતે વરાહપુરાણમાં હરિ, હર અને બ્રહ્મા દ્વારા રચિત દેવીનું કવચ સંપૂર્ણ થયું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
दुर्गा कवच પાઠના લાભ
ભક્તની આસપાસ રક્ષાનું અભેદ્ય દિવ્ય કવચ રચે છે
શરીરના દરેક અંગની રક્ષા દેવીના એક અલગ રૂપ દ્વારા થાય છે
સમસ્ત શત્રુઓ, દુષ્ટ આત્માઓ અને નકારાત્મક શક્તિઓનો નાશ કરે છે
નવરાત્રિમાં દુર્ગા સપ્તશતી પાઠનું અનિવાર્ય અંગ
ભય અને ચિંતા દૂર કરી સંકટમાં હિંમત આપે છે
દુર્ગાનાં નવ રૂપોના આશીર્વાદ અને રક્ષા એક સાથે આપે છે
માતૃકા દેવીઓ દ્વારા દસેય દિશાઓથી રક્ષા કરે છે
दुर्गा कवच જપ વિધિ
પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને બેસો. બાધા-નિવારણ માટે ગણેશ-પ્રાર્થનાથી આરંભ કરો. દુર્ગા કવચનો પાઠ પરંપરાગત રૂપે સંપૂર્ણ દુર્ગા સપ્તશતી (700 શ્લોક)ના અંગ રૂપે કરાય છે, પરંતુ રક્ષા માટે તેને સ્વતંત્ર રૂપે પણ વાંચી શકાય છે. પાઠ કરતી વખતે દરેક દેવીને પોતાના સ્થાને બિરાજમાન થઈ સંબંધિત અંગની રક્ષા કરતી કલ્પો. દુર્ગા માતાને તેમની નિરંતર રક્ષાની પ્રાર્થનાથી સમાપન કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ दुर्गा कवच શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ