શ્રી જાનકી સ્તોત્રમ્
श्री जानकी स्तोत्रम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
શ્રી જાનકી સ્તોત્રમ્ (જાનકી સ્તુતિ), 'જાનકિ ત્વાં નમસ્યામિ'થી શરૂ થતું, ભગવાન રામની પત્ની સીતા દેવીને સમર્પિત આઠ શ્લોકોનું પ્રિય સ્તોત્ર છે. તે સીતાને માત્ર આદર્શ પતિવ્રતા અને જનકની પુત્રી તરીકે નહીં, પણ વિશ્વજનની — લક્ષ્મી, સરસ્વતી, ઉમા અને પ્રકૃતિના સ્વરૂપે, પાપ-દરિદ્રતાનો નાશ કરનારી અને અભયદાયિની તરીકે — પ્રણામ કરે છે. ભક્તો તેને સમૃદ્ધિ, દાંપત્ય સુખ, નિર્ભયતા અને જગન્માતાની કૃપા માટે વાંચે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Sanskrit hymn to Goddess Sita (Janaki Stuti) · Traditional (anonymous) · Classical / medieval devotional period
જાનકી સ્તોત્રમ્ સીતા-સ્તુતિની સમૃદ્ધ પરંપરાનો અંશ છે — તે સ્તોત્રો જે સીતાને રામથી અભિન્ન દેવી (શક્તિ) તરીકે મહિમાવાન કરે છે. જ્યાં રામાયણ સીતાની કથા રામની પતિવ્રતા પત્ની અને જનકની પુત્રી તરીકે કહે છે, ત્યાં આ સ્તોત્ર તેમની દિવ્ય ઓળખ પ્રગટ કરે છે: તે ક્ષીરસાગરમાંથી પ્રગટ લક્ષ્મી, વેદોની માતા સરસ્વતી, શિવની પત્ની ઉમા, અને આદિમ પ્રકૃતિ છે. પ્રત્યેક શ્લોક 'નમામિ' / 'નમસ્યામિ' (હું પ્રણામ કરું છું)થી શરૂ કે સમાપ્ત થાય છે, જેથી આ સ્તોત્ર વિશ્વજનનીને અર્પિત પ્રણામોની એક સતત માળા બની જાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
મિથિલાની પરંપરામાં અને રામ-ભક્તોમાં એમ માનવામાં આવે છે કે દરિદ્રતા અને ભયથી પીડિત જે ભક્તો આ સ્તોત્રથી સીતાની ઉપાસના કરે છે, તે માતાની કૃપાથી ઉદ્ધાર પામે છે, કારણ કે તેમને સ્પષ્ટ રૂપે 'દારિદ્ર્યરણસંહર્ત્રી' — જે દરિદ્રતા પર જ યુદ્ધ કરે છે — તથા 'અભયપ્રદા', અભયની દાત્રી કહેવાય છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જાનકિ ત્વાં નમસ્યામિ સર્વપાપપ્રણાશિનીમ્। દારિદ્ર્યરણસંહર્ત્રીં ભક્તાનામભયપ્રદામ્॥૧॥
Jaanaki tvaam namasyaami sarvapaapapranaashineem, Daaridryarana-samhartreem bhaktaanaam abhayapradaam. (1)
અર્થ:હે જાનકી! હું તમને પ્રણામ કરું છું — તમે સમસ્ત પાપોનો નાશ કરનારી, દરિદ્રતાનો સંહાર કરનારી, અને ભક્તોને અભય આપનારી છો.
વિદેહરાજતનયાં રાઘવાનન્દકારિણીમ્। ભૂમેર્દુહિતરં વિદ્યાં નમામિ પ્રકૃતિં શિવામ્॥૨॥
Videhaaraajatanayaam raaghavaanandakaarineem, Bhoomerduhitaram vidyaam namaami prakritim shivaam. (2)
અર્થ:વિદેહરાજ (જનક)ની પુત્રી, રાઘવ (રામ)ને આનંદ આપનારી; પૃથ્વીની પુત્રી, વિદ્યાસ્વરૂપા અને કલ્યાણમયી પ્રકૃતિને હું પ્રણામ કરું છું.
પૌલસ્ત્યૈશ્વર્યસંહત્રીં ભક્તાભીષ્ટાં સરસ્વતીમ્। પતિવ્રતાધુરીણાં ત્વાં નમામિ જનકાત્મજામ્॥૩॥
Paulastyaishwaryasamhatreem bhaktaabheeshtaam sarasvateem, Pativrataadhureenaam tvaam namaami janakaatmajaam. (3)
અર્થ:રાવણના ઐશ્વર્યનો સંહાર કરનારી, ભક્તોની અભીષ્ટ પૂર્ણ કરનારી, સરસ્વતીસ્વરૂપા; પતિવ્રતાઓમાં અગ્રગણ્ય જનકનંદિનીને હું પ્રણામ કરું છું.
અનુગ્રહપરામૃદ્ધિમનઘાં હરિવલ્લભામ્। આત્મવિદ્યાં ત્રયીરૂપામુમારૂપાં નમામ્યહમ્॥૪॥
Anugrahaparaamriddhim anaghaam harivallabhaam, Aatmavidyaam trayeeroopaam umaaroopaam namaamyaham. (4)
અર્થ:પરમ અનુગ્રહશીલા, સદા સમૃદ્ધિમયી, નિષ્પાપ, હરિની પ્રિયા; આત્મવિદ્યાસ્વરૂપા, ત્રયી (ત્રણેય વેદ) રૂપા અને ઉમાસ્વરૂપાને હું પ્રણામ કરું છું.
પ્રસાદાભિમુખીં લક્ષ્મીં ક્ષીરાબ્ધિતનયાં શુભામ્। નમામિ ચન્દ્રભગિનીં સીતાં સર્વાઙ્ગસુન્દરીમ્॥૫॥
Prasaadaabhimukheem lakshmeem ksheeraabdhi-tanayaam shubhaam, Namaami chandrabhagineem seetaam sarvaanga-sundareem. (5)
અર્થ:પ્રસન્નતાપૂર્વક કૃપાદૃષ્ટિ કરનારી, લક્ષ્મીસ્વરૂપા, ક્ષીરસાગરની શુભ પુત્રી; ચંદ્રની ભગિની, સર્વાંગસુંદરી સીતાને હું પ્રણામ કરું છું.
નમામિ ધર્મનિલયાં કરુણાં વેદમાતરમ્। પદ્માલયાં પદ્મહસ્તાં વિષ્ણુવક્ષઃસ્થલાલયામ્॥૬॥
Namaami dharmanilayaam karunaam vedamaataram, Padmaalayaam padmahastaam vishnuvakshahsthalaalayaam. (6)
અર્થ:ધર્મની નિલયા, કરુણાસ્વરૂપા, વેદમાતા; કમળમાં નિવાસ કરનારી, હાથમાં કમળ ધારણ કરનારી, વિષ્ણુના વક્ષઃસ્થળ પર નિવાસ કરનારીને હું પ્રણામ કરું છું.
નમામિ ચન્દ્રનિલયાં સીતાં ચન્દ્રનિભાનનામ્। આહ્લાદરૂપિણીં સિદ્ધિં શિવાં શિવકરીં સતીમ્॥૭॥
Namaami chandranilayaam seetaam chandranibhaananaam, Aahlaadaroopineem siddhim shivaam shivakareem sateem. (7)
અર્થ:ચંદ્ર-સમાન શીતળ નિવાસવાળી, ચંદ્રમુખી સીતાને હું પ્રણામ કરું છું; જે આહ્લાદસ્વરૂપા, સિદ્ધિસ્વરૂપા, શિવા, કલ્યાણકારિણી અને સતી છે.
નમામિ વિશ્વજનનીં રામચન્દ્રેષ્ટવલ્લભામ્। સીતાં સર્વાનવદ્યાઙ્ગીં ભજામિ સતતં હૃદા॥૮॥
Namaami vishvajananeem raamachandreshtavallabhaam, Seetaam sarvaanavadyaangeem bhajaami satatam hridaa. (8)
અર્થ:વિશ્વજનની, રામચંદ્રની પ્રિય વલ્લભાને હું પ્રણામ કરું છું; તે સર્વથા નિર્દોષ-અંગોવાળી સીતાનું હું સદા હૃદયથી ભજન કરું છું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
श्री जानकी स्तोत्रम् પાઠના લાભ
દિવ્ય માતા તરીકે સીતા દેવીને આવાહન કરે છે, જે સમસ્ત પાપોનો નાશ કરે છે (સર્વપાપપ્રણાશિની)
વિશેષ રૂપે દરિદ્રતાનો સંહાર કરનારી (દારિદ્ર્યરણસંહર્ત્રી) તરીકે સ્તુત — સમૃદ્ધિ અને પ્રચુરતા માટે વંચાય છે
નિર્ભયતા આપે છે, કારણ કે સીતા પોતાના ભક્તોને 'અભય' આપનારી છે
દાંપત્ય સુખ અને આદર્શ પતિવ્રતના આશીર્વાદ માટે પૂજાય છે, કારણ કે સીતા પતિવ્રતાઓમાં અગ્રગણ્ય છે
સીતાને લક્ષ્મી, સરસ્વતી, ઉમા અને પ્રકૃતિથી અભિન્ન બતાવી દેવીની સંયુક્ત કૃપા ખેંચે છે
સીતાને ધર્મ, કરુણા અને પાવિત્ર્યના નિવાસ તરીકે ધ્યાન કરી આ ગુણો વિકસાવે છે
ભક્તના ઘર અને હૃદયમાં શાંતિ અને શુભતા (શિવા, સતી) લાવે છે
श्री जानकी स्तोत्रम् જપ વિધિ
સ્નાન પછી સીતા-રામના ચિત્ર સામે બેસો અને દીપ પ્રગટાવો. માતા સીતાને લાલ કે પીળાં પુષ્પ અર્પણ કરો. આઠેય શ્લોકોનો ભક્તિપૂર્વક પાઠ કરો, એ ભાવથી કે તમે વિશ્વજનનીને વારંવાર ('નમામિ') પ્રણામ કરી રહ્યા છો. સીતા નવમી (સીતાનો પ્રાગટ્ય દિવસ) અને નવરાત્રિની નવ રાત્રિઓમાં તેનો પાઠ વિશેષ રૂપે શુભ છે. પરિણીત દંપતી ઘણીવાર સૌહાર્દ માટે તેને સાથે વાંચે છે, અને સમૃદ્ધિ ઇચ્છનારા શુક્રવારે લક્ષ્મી-સીતા સામે તેનો પાઠ કરે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्री जानकी स्तोत्रम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ