ଶ୍ରୀ ରାଜରାଜେଶ୍ଵର୍ଯଷ୍ଟକମ୍
श्री राजराजेश्वर्यष्टकम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Stotra attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE (traditional attribution)
Adi Shankaracharya, the founder of Advaita Vedanta, was also a supreme devotee of the Divine Mother and composed numerous Shakta hymns. In the Rajarajeshwari Ashtakam he addresses the Goddess as the highest sovereignty (Rajarajeshwari) and as pure Consciousness (chidrupi), weaving together her countless names and forms — Saguna in description yet Nirguna in essence. The hymn reflects his vision that the Mother of the universe and the formless Brahman are one.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
Devotees of Sri Rajarajeshwari hold that sincere daily recitation of this Ambashtakam draws the Mother's kataksha — her single glance of grace that the hymn says 'beautifies' the reciter — bringing about sudden turns of fortune, the lifting of long-standing want, and at the last, as the phalashruti promises, the gift of liberation.
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅମ୍ବା ଶାମ୍ଭଵି ଚନ୍ଦ୍ରମୌଲିରବଲା ଅପର୍ଣା ଉମା ପାର୍ଵତୀ କାଲୀ ହୈମଵତୀ ଶିଵା ତ୍ରିନଯନୀ କାତ୍ଯାଯନୀ ଭୈରଵୀ। ସାଵିତ୍ରୀ ନଵଯୌଵନା ଶୁଭକରୀ ସାମ୍ରାଜ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରଦା ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୧॥
amba shambhavi chandramaulir-abala aparna uma parvati kali haimavati shiva trinayani katyayani bhairavi | savitri navayauvana shubhakari samrajya-lakshmi-prada chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||1||
ଅର୍ଥ:हे माता, आप चन्द्रमौलि शाम्भवी हैं, कृशाङ्गी अपर्णा, उमा, पार्वती; आप काली, हिमवान् की पुत्री, कल्याणमयी, त्रिनेत्रा कात्यायनी और भैरवी हैं; आप सावित्री, नित्ययुवती, मङ्गलकारिणी, साम्राज्य-लक्ष्मी देने वाली हैं — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଅମ୍ବା ମୋହିନି ଦେଵତା ତ୍ରିଭୁଵନୀ ଆନନ୍ଦସନ୍ଧାଯିନୀ ଵାଣୀ ପଲ୍ଲଵପାଣି ଵେଣୁମୁରଲୀ ଗାନପ୍ରିଯା ଲୋଲିନୀ। କଲ୍ଯାଣୀ ଉଡୁରାଜବିମ୍ବଵଦନା ଧୂମ୍ରାକ୍ଷସଂହାରିଣୀ ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୨॥
amba mohini devata tribhuvani ananda-sandhayini vani pallava-pani venu-murali gana-priya lolini | kalyani uduraja-bimba-vadana dhumraksha-samharini chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||2||
ଅର୍ଥ:हे माता, आप त्रिभुवन की मोहिनी देवता, आनन्द देने वाली हैं; पल्लव-सम कोमल हाथों वाली वाणी, वेणु-मुरली के गान में रमने वाली हैं; कल्याणी, चन्द्रमुखी, धूम्राक्ष का संहार करने वाली हैं — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଅମ୍ବା ନୂପୁରରତ୍ନକଙ୍କଣଧରୀ କେଯୂରହାରାଵଲୀ ଜାତୀଚମ୍ପକଵୈଜଯନ୍ତିଲହରୀ ଗ୍ରୈଵେଯକୈରାଜିତା। ଵୀଣାଵେଣୁଵିନୋଦମଣ୍ଡିତକରା ଵୀରାସନେ ସଂସ୍ଥିତା ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୩॥
amba nupura-ratna-kankana-dhari keyura-haravali jati-champaka-vaijayanti-lahari graiveyakair-ajita | vina-venu-vinoda-mandita-kara virasane samsthita chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||3||
ଅର୍ଥ:हे माता, रत्नजड़ित नूपुर और कङ्कण धारण करने वाली, केयूर और हारावली से सुशोभित, जाती-चम्पक की वैजयन्ती तथा ग्रैवेयक से शोभायमान, वीणा-वेणु की लीला से मण्डित हाथों वाली, वीरासन में स्थित — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଅମ୍ବା ରୌଦ୍ରିଣି ଭଦ୍ରକାଲୀ ବଗଲା ଜ୍ଵାଲାମୁଖୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକୀ ସୁରନୁତା ଦେଦୀପ୍ଯମାନୋଜ୍ଜ୍ଵଲା। ଚାମୁଣ୍ଡାଶ୍ରିତରକ୍ଷପୋଷଜନନୀ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ପଲ୍ଲଵୀ ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୪॥
amba raudrini bhadrakali bagala jvalamukhi vaishnavi brahmani tripurantaki suranuta dedipyamanojjvala | chamundashrita-raksha-posha-janani dakshayani pallavi chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||4||
ଅର୍ଥ:हे माता, रौद्रिणी भद्रकाली, बगला, ज्वालामुखी, वैष्णवी, ब्रह्माणी, त्रिपुरान्तकी, देवों से स्तुत, देदीप्यमान; चामुण्डा की शरण में आए भक्तों की रक्षा-पोषण करने वाली जननी, दाक्षायणी, पल्लवी — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଅମ୍ବା ଶୂଲଧନୁଃକୁଶାଙ୍କୁଶଧରୀ ଅର୍ଧେନ୍ଦୁବିମ୍ବାଧରୀ ଵାରାହୀ ମଧୁକୈଟଭପ୍ରଶମନୀ ଵାଣୀ ରମାସେଵିତା। ମଲ୍ଲାଦ୍ଯାସୁରମୂକଦୈତ୍ଯଦମନୀ ମାହେଶ୍ଵରୀ ଅମ୍ବିକା ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୫॥
amba shula-dhanuh-kushankusha-dhari ardhendu-bimbadhari varahi madhu-kaitabha-prashamani vani rama-sevita | malladyasura-muka-daitya-damani maheshwari ambika chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||5||
ଅର୍ଥ:हे माता, शूल, धनुष, पाश और अङ्कुश धारण करने वाली, अर्धचन्द्र-सम अधरों वाली, वाराही, मधु-कैटभ का शमन करने वाली, वाणी और रमा से सेवित; मल्ल आदि असुरों तथा मूक दैत्य का दमन करने वाली, माहेश्वरी अम्बिका — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଅମ୍ବା ସୃଷ୍ଟିଵିନାଶପାଲନକରୀ ଆର୍ଯା ଵିସଂଶୋଭିତା ଗାଯତ୍ରୀ ପ୍ରଣଵାକ୍ଷରାମୃତରସଃ ପୂର୍ଣାନୁସନ୍ଧୀକୃତା। ଓଙ୍କାରୀ ଵିନୁତା ସୁରାର୍ଚିତପଦା ଉଦ୍ଦଣ୍ଡଦୈତ୍ଯାପହା ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୬॥
amba srishti-vinasha-palana-kari arya visamshobhita gayatri pranavakshara-amrita-rasah purnanusandhi-krita | omkari vinuta surarchita-pada uddanda-daityapaha chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||6||
ଅର୍ଥ:हे माता, सृष्टि, पालन और संहार करने वाली, शोभायमान आर्या, गायत्री, प्रणव-अक्षर का अमृत-रस, पूर्ण अनुसन्धान से प्राप्य; ओङ्कार-स्वरूपा, देवों से अर्चित-चरणा, उद्दण्ड दैत्यों का नाश करने वाली — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଅମ୍ବା ଶାଶ୍ଵତ ଆଗମାଦିଵିନୁତା ଆର୍ଯା ମହାଦେଵତା ଯା ବ୍ରହ୍ମାଦିପିପୀଲିକାନ୍ତଜନନୀ ଯା ଵୈ ଜଗନ୍ମୋହିନୀ। ଯା ପଞ୍ଚପ୍ରଣଵାଦିରେଫଜନନୀ ଯା ଚିତ୍କଲା ମାଲିନୀ ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୭॥
amba shashvata agamadi-vinuta arya mahadevata ya brahmadi-pipilikanta-janani ya vai jagan-mohini | ya pancha-pranavadi-repha-janani ya chit-kala malini chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||7||
ଅର୍ଥ:हे माता, वेद-आगम आदि से सदा स्तुत, आर्या महादेवता, जो ब्रह्मा से लेकर चींटी तक की जननी हैं, जो जगत् की मोहिनी हैं, पञ्च-प्रणव आदि की जननी, चित्कला-मालिनी — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଅମ୍ବା ପାଲିତଭକ୍ତରାଜିରନିଶଂ ଅମ୍ବାଷ୍ଟକଂ ଯଃ ପଠେତ୍ ଅମ୍ବାଲୋକକଟାକ୍ଷଵୀକ୍ଷଲଲିତା ଐଶ୍ଵର୍ଯମଵ୍ଯାହତମ୍। ଅମ୍ବା ପାଵନମନ୍ତ୍ରରାଜପଠନାଦନ୍ତେ ଚ ମୋକ୍ଷପ୍ରଦା ଚିଦ୍ରୂପୀ ପରଦେଵତା ଭଗଵତୀ ଶ୍ରୀରାଜରାଜେଶ୍ଵରୀ॥୮॥
amba palita-bhakta-rajir-anisham ambashtakam yah pathet amba-loka-kataksha-viksha-lalita aishwaryam-avyahatam | amba pavana-mantra-raja-pathanad-ante cha moksha-prada chidrupi paradevata bhagavati shri-rajarajeshwari ||8||
ଅର୍ଥ:हे माता, जो निरन्तर भक्त-समूह का पालन करती हैं — जो इस अम्बाष्टक का पाठ करता है, वह आपके कृपा-कटाक्ष से सुशोभित होकर अखण्ड ऐश्वर्य पाता है, और आपके पावन मन्त्रराज के पाठ से अन्त में मोक्ष को प्राप्त करता है — हे चिद्रूपिणी परदेवता भगवती श्रीराजराजेश्वरी!
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्री राजराजेश्वर्यष्टकम् ପାଠର ଲାଭ
Invokes Sri Rajarajeshwari (Lalita Tripurasundari) as the supreme sovereign Goddess
Promises 'samrajya-lakshmi' — imperial fortune, prosperity and abundance
The phalashruti assures unbroken aishwarya (prosperity) and ultimately moksha (liberation)
Gathers the Devi's many forms — Parvati, Kali, Saraswati, Lakshmi, Varahi — into one worship
Bestows the Mother's gracious kataksha (sidelong glance) of blessing
Especially auspicious during Navaratri and on Fridays for the Devi's grace
Cultivates one-pointed devotion and the bliss (ananda) the hymn celebrates
श्री राजराजेश्वर्यष्टकम् ପାଠ ବିଧି
Bathe and sit before an image or Sri Chakra of the Goddess. Light a lamp and offer kumkum and flowers. Recite the eight verses with attention to the recurring refrain 'Chidrupi Paradevata Bhagavati Sri Rajarajeshwari', letting the mind rest on the Goddess as pure Consciousness (chit). Nine or eleven recitations on Fridays and through the nine nights of Navaratri are especially recommended for her grace and prosperity.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्री राजराजेश्वर्यष्टकम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ