శ్రీ శివ భుజఙ్గప్రయాత స్తోత్రమ్
श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Shaiva stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya (traditionally) · c. 8th century CE
Adi Shankaracharya, the founder of the Advaita Vedanta tradition and establisher of the four mathas, composed numerous lyrical stotras during his travels across India. Several of these — to Shiva, Vishnu, Devi, Ganesha and Subrahmanya — were set in the elegant Bhujanga-prayata metre. This hymn celebrates Shiva as 'Shankara', the auspicious Guru who, like Dakshinamurti, silently bestows Self-knowledge upon seekers, while also adoring his Ardhanarishvara form united with Bhavani.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
Devotees hold that because the hymn invokes Shiva as Mrityunjaya — the conqueror of death — and ends with the promise that its reciter 'conquers death by Shambhu's grace', earnest recitation during illness or danger is believed to grant protection, fearlessness, and a peaceful, liberated end.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
కృపాసాగరాయాశుకావ్యప్రదాయ ప్రణమ్రాఖిలాభీష్టసన్దాయకాయ। యతీన్ద్రైరుపాస్యాఙ్ఘ్రిపాథోరుహాయ ప్రబోధప్రదాత్రే నమః శఙ్కరాయ॥౧॥
Kripa-Sagaraya-Ashu-Kavya-Pradaya Pranamra-Akhila-Abhishta-Sandayakaya Yatindrair-Upasya-Anghri-Pathoruhaya Prabodha-Pradatre Namah Shankaraya (1)
అర్థం:उस शंकर को नमस्कार है जो करुणा के सागर हैं, जो शीघ्र ही काव्य-शक्ति प्रदान करते हैं, जो प्रणाम करने वालों की समस्त अभिलाषाएँ पूर्ण करते हैं, जिनके चरण-कमल यतीन्द्रों द्वारा उपासित हैं, और जो आत्मज्ञान का प्रबोध देते हैं।
చిదానన్దరూపాయ చిన్ముద్రికోద్య- త్కరాయేశపర్యాయరూపాయ తుభ్యమ్। ముదా గీయమానాయ వేదోత్తమాఙ్గైః శ్రితానన్దదాత్రే నమః శఙ్కరాయ॥౨॥
Chidananda-Rupaya Chinmudrik-Odyat- Karaya-Isha-Paryaya-Rupaya Tubhyam Muda Giyamanaya Vedottamangaih Shrita-Ananda-Datre Namah Shankaraya (2)
అర్థం:उस शंकर को नमस्कार है जिनका स्वरूप चिदानन्द है, जिनका हाथ ज्ञान की चिन्मुद्रा में उठा हुआ है, जो परमेश्वर के ही पर्यायरूप हैं, और जिन्हें उपनिषद् आनन्दपूर्वक गाते हैं।
జటాజూటమధ్యే పురా యా సురాణాం ధునీ సాద్య కర్మన్దిరూపస్య శమ్భోః। గలే మల్లికామాలికావ్యాజతస్తే విభాతీతి మన్యే నమః శఙ్కరాయ॥౩॥
Jata-Juta-Madhye Pura Ya Suranam Dhuni Sadya Karmandi-Rupasya Shambhoh Gale Mallika-Malika-Vyajatas-Te Vibhati-Iti Manye Namah Shankaraya (3)
అర్థం:जिनकी जटाओं में पहले देवों की नदी (गंगा) बहती थी, अब कर्मन्दि (संन्यासी) रूपधारी शम्भु के कण्ठ पर वही गंगा मानो मल्लिका की माला के बहाने सुशोभित होती है — उन शंकर को नमस्कार।
తటిల్లోలకేశప్రవాలప్రభాఙ్గం లసచ్చన్ద్రకోటిప్రకాశాధికాఙ్గమ్। సుధాసారసౌఖ్యానుకూలం స్మరామి ప్రసన్నం సదా శఙ్కరం లోకనాథమ్॥౪॥
Tatil-Lola-Kesha-Pravala-Prabha-Angam Lasach-Chandra-Koti-Prakasha-Adhika-Angam Sudha-Sara-Saukhya-Anukulam Smarami Prasannam Sada Shankaram Loka-Natham (4)
అర్థం:मैं उस सदा प्रसन्न लोकनाथ शंकर का स्मरण करता हूँ जिनके अंग विद्युत् सदृश केशों के बीच मूँगे की भाँति दीप्त हैं, जिनका शरीर करोड़ों चन्द्रमाओं से अधिक प्रकाशमान है, और जो अमृतमयी सुख के मूल हैं।
ప్రవాలప్రవాహప్రభాశోణమర్ధం మరుత్వన్మణిశ్రీమహఃశ్యామమర్ధమ్। గుణస్యూతమేతద్వపుః శైవమన్తః స్మరామి స్మరాపత్తిసమ్పత్తిహేతోః॥౫॥
Pravala-Pravaha-Prabha-Shona-Mardham Marutvan-Mani-Shri-Mahah-Shyama-Mardham Gunasyutam-Etad-Vapuh Shaivam-Antah Smarami Smara-Apatti-Sampatti-Hetoh (5)
అర్థం:जिनका आधा शरीर मूँगे के प्रवाह सा लाल और आधा नीलमणि की कान्ति सा श्याम है — उस एकीभूत शैव (अर्धनारीश्वर) स्वरूप का मैं काम पर विजय रूपी सम्पत्ति के लिए स्मरण करता हूँ।
మహాదేవ శమ్భో గిరీశ త్రిశూలిన్ త్వదీయం సమస్తం విభాతీతి మన్యే। భవాన్యేతి వర్ణత్రయం తే సమస్తం నమస్తే నమస్తే విభో శఙ్కరాయ॥౬॥
Mahadeva Shambho Girisha Trishulin Tvadiyam Samastam Vibhati-Iti Manye Bhavani-Eti Varna-Trayam Te Samastam Namaste Namaste Vibho Shankaraya (6)
అర్థం:हे महादेव, शम्भो, गिरीश, त्रिशूलधारी! यह समस्त जगत् आपका ही प्रकाश है ऐसा मैं मानता हूँ; 'भवानी' ये तीनों अक्षर भी सर्वथा आपके ही हैं। हे विभो शंकर, आपको बार-बार नमस्कार।
రుచం తే దధానస్య పాదారవిన్దే నిమగ్నస్య యోగీన్ద్రవృన్దైరజస్రమ్। సముద్యత్కృపాపూరపూర్ణేక్షణస్య నమస్తే నమస్తే మహేశాయ తుభ్యమ్॥౭॥
Rucham Te Dadhanasya Pada-Aravinde Nimagnasya Yogindra-Vrindair-Ajasram Samudyat-Kripa-Pura-Purna-Ikshanasya Namaste Namaste Maheshaya Tubhyam (7)
అర్థం:हे महेश, जिनके चरण-कमलों में योगीन्द्रों के समूह निरन्तर निमग्न रहते हैं, और जिनके नेत्र उमड़ती करुणा से परिपूर्ण हैं — आपको बारम्बार नमस्कार।
భవామ్భోధిమగ్నాన్ జనాన్ దుఃఖయుక్తాన్ జగన్మాతరః పాహి దేవేతి కేచిత్। నమన్తీతి మన్యే గిరీశాఙ్కసంస్థాం భవానీం నమస్యే నమః శఙ్కరాయ॥౮॥
Bhava-Ambhodhi-Magnan Janan Duhkha-Yuktan Jagan-Matarah Pahi Deva-Iti Kechit Namanti-Iti Manye Girisha-Anka-Samstham Bhavanim Namasye Namah Shankaraya (8)
అర్థం:'हे देव, संसार-सागर में डूबे दुःखी जनों की रक्षा कीजिए, हे जगन्माता!' — ऐसा कहकर कुछ लोग प्रणाम करते हैं; गिरीश के अंक में स्थित उस भवानी को मैं नमन करता हूँ। शंकर को नमस्कार।
ఇదం యో భుజఙ్గప్రయాతం పఠేద్వా శృణోతే సమాధాయ చిత్తం మనుష్యః। స మృత్యుం విజిత్యాశు శమ్భోః ప్రసాదాత్ చిరం దేవదేవస్య సాయుజ్యమేతి॥౯॥
Idam Yo Bhujanga-Prayatam Pathed-Va Shrinote Samadhaya Chittam Manushyah Sa Mrityum Vijitya-Ashu Shambhoh Prasadat Chiram Deva-Devasya Sayujyam-Eti (9)
అర్థం:जो मनुष्य चित्त को एकाग्र कर इस भुजङ्गप्रयात स्तोत्र का पाठ अथवा श्रवण करता है, वह शम्भु की कृपा से शीघ्र ही मृत्यु पर विजय पाकर चिरकाल तक देवदेव के सायुज्य को प्राप्त करता है।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Invokes Shiva as the supreme Guru (Dakshinamurti) who bestows Self-knowledge and awakening
Said to swiftly grant the gift of eloquence and poetry (ashu-kavya)
The phalashruti promises victory over death and eventual union (sayujya) with the Lord
Cultivates one-pointed devotion through its flowing, musical Bhujanga-prayata metre
Fulfils the heartfelt wishes of those who bow with surrender
Calms the mind and steadies it in the remembrance of Shiva and Bhavani
श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम् పారాయణ విధి
Recite all nine verses with a calm, concentrated mind, ideally before a Shiva Lingam or an image of Dakshinamurti. The hymn is set in the Bhujanga-prayata metre (four feet of laghu-guru-guru per line), so let the recitation flow smoothly and rhythmically. The final (ninth) verse is the phalashruti and is included in the recitation. Daily chanting, or weekly on Mondays, is traditional.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి