ശ്രീ ശിവ ഭുജങ്ഗപ്രയാത സ്തോത്രമ്
श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम् in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
ഉത്ഭവം & കഥ
Shaiva stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya (traditionally) · c. 8th century CE
Adi Shankaracharya, the founder of the Advaita Vedanta tradition and establisher of the four mathas, composed numerous lyrical stotras during his travels across India. Several of these — to Shiva, Vishnu, Devi, Ganesha and Subrahmanya — were set in the elegant Bhujanga-prayata metre. This hymn celebrates Shiva as 'Shankara', the auspicious Guru who, like Dakshinamurti, silently bestows Self-knowledge upon seekers, while also adoring his Ardhanarishvara form united with Bhavani.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
Devotees hold that because the hymn invokes Shiva as Mrityunjaya — the conqueror of death — and ends with the promise that its reciter 'conquers death by Shambhu's grace', earnest recitation during illness or danger is believed to grant protection, fearlessness, and a peaceful, liberated end.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
കൃപാസാഗരായാശുകാവ്യപ്രദായ പ്രണമ്രാഖിലാഭീഷ്ടസന്ദായകായ। യതീന്ദ്രൈരുപാസ്യാങ്ഘ്രിപാഥോരുഹായ പ്രബോധപ്രദാത്രേ നമഃ ശങ്കരായ॥൧॥
Kripa-Sagaraya-Ashu-Kavya-Pradaya Pranamra-Akhila-Abhishta-Sandayakaya Yatindrair-Upasya-Anghri-Pathoruhaya Prabodha-Pradatre Namah Shankaraya (1)
അർഥം:उस शंकर को नमस्कार है जो करुणा के सागर हैं, जो शीघ्र ही काव्य-शक्ति प्रदान करते हैं, जो प्रणाम करने वालों की समस्त अभिलाषाएँ पूर्ण करते हैं, जिनके चरण-कमल यतीन्द्रों द्वारा उपासित हैं, और जो आत्मज्ञान का प्रबोध देते हैं।
ചിദാനന്ദരൂപായ ചിന്മുദ്രികോദ്യ- ത്കരായേശപര്യായരൂപായ തുഭ്യമ്। മുദാ ഗീയമാനായ വേദോത്തമാങ്ഗൈഃ ശ്രിതാനന്ദദാത്രേ നമഃ ശങ്കരായ॥൨॥
Chidananda-Rupaya Chinmudrik-Odyat- Karaya-Isha-Paryaya-Rupaya Tubhyam Muda Giyamanaya Vedottamangaih Shrita-Ananda-Datre Namah Shankaraya (2)
അർഥം:उस शंकर को नमस्कार है जिनका स्वरूप चिदानन्द है, जिनका हाथ ज्ञान की चिन्मुद्रा में उठा हुआ है, जो परमेश्वर के ही पर्यायरूप हैं, और जिन्हें उपनिषद् आनन्दपूर्वक गाते हैं।
ജടാജൂടമധ്യേ പുരാ യാ സുരാണാം ധുനീ സാദ്യ കര്മന്ദിരൂപസ്യ ശമ്ഭോഃ। ഗലേ മല്ലികാമാലികാവ്യാജതസ്തേ വിഭാതീതി മന്യേ നമഃ ശങ്കരായ॥൩॥
Jata-Juta-Madhye Pura Ya Suranam Dhuni Sadya Karmandi-Rupasya Shambhoh Gale Mallika-Malika-Vyajatas-Te Vibhati-Iti Manye Namah Shankaraya (3)
അർഥം:जिनकी जटाओं में पहले देवों की नदी (गंगा) बहती थी, अब कर्मन्दि (संन्यासी) रूपधारी शम्भु के कण्ठ पर वही गंगा मानो मल्लिका की माला के बहाने सुशोभित होती है — उन शंकर को नमस्कार।
തടില്ലോലകേശപ്രവാലപ്രഭാങ്ഗം ലസച്ചന്ദ്രകോടിപ്രകാശാധികാങ്ഗമ്। സുധാസാരസൌഖ്യാനുകൂലം സ്മരാമി പ്രസന്നം സദാ ശങ്കരം ലോകനാഥമ്॥൪॥
Tatil-Lola-Kesha-Pravala-Prabha-Angam Lasach-Chandra-Koti-Prakasha-Adhika-Angam Sudha-Sara-Saukhya-Anukulam Smarami Prasannam Sada Shankaram Loka-Natham (4)
അർഥം:मैं उस सदा प्रसन्न लोकनाथ शंकर का स्मरण करता हूँ जिनके अंग विद्युत् सदृश केशों के बीच मूँगे की भाँति दीप्त हैं, जिनका शरीर करोड़ों चन्द्रमाओं से अधिक प्रकाशमान है, और जो अमृतमयी सुख के मूल हैं।
പ്രവാലപ്രവാഹപ്രഭാശോണമര്ധം മരുത്വന്മണിശ്രീമഹഃശ്യാമമര്ധമ്। ഗുണസ്യൂതമേതദ്വപുഃ ശൈവമന്തഃ സ്മരാമി സ്മരാപത്തിസമ്പത്തിഹേതോഃ॥൫॥
Pravala-Pravaha-Prabha-Shona-Mardham Marutvan-Mani-Shri-Mahah-Shyama-Mardham Gunasyutam-Etad-Vapuh Shaivam-Antah Smarami Smara-Apatti-Sampatti-Hetoh (5)
അർഥം:जिनका आधा शरीर मूँगे के प्रवाह सा लाल और आधा नीलमणि की कान्ति सा श्याम है — उस एकीभूत शैव (अर्धनारीश्वर) स्वरूप का मैं काम पर विजय रूपी सम्पत्ति के लिए स्मरण करता हूँ।
മഹാദേവ ശമ്ഭോ ഗിരീശ ത്രിശൂലിന് ത്വദീയം സമസ്തം വിഭാതീതി മന്യേ। ഭവാന്യേതി വര്ണത്രയം തേ സമസ്തം നമസ്തേ നമസ്തേ വിഭോ ശങ്കരായ॥൬॥
Mahadeva Shambho Girisha Trishulin Tvadiyam Samastam Vibhati-Iti Manye Bhavani-Eti Varna-Trayam Te Samastam Namaste Namaste Vibho Shankaraya (6)
അർഥം:हे महादेव, शम्भो, गिरीश, त्रिशूलधारी! यह समस्त जगत् आपका ही प्रकाश है ऐसा मैं मानता हूँ; 'भवानी' ये तीनों अक्षर भी सर्वथा आपके ही हैं। हे विभो शंकर, आपको बार-बार नमस्कार।
രുചം തേ ദധാനസ്യ പാദാരവിന്ദേ നിമഗ്നസ്യ യോഗീന്ദ്രവൃന്ദൈരജസ്രമ്। സമുദ്യത്കൃപാപൂരപൂര്ണേക്ഷണസ്യ നമസ്തേ നമസ്തേ മഹേശായ തുഭ്യമ്॥൭॥
Rucham Te Dadhanasya Pada-Aravinde Nimagnasya Yogindra-Vrindair-Ajasram Samudyat-Kripa-Pura-Purna-Ikshanasya Namaste Namaste Maheshaya Tubhyam (7)
അർഥം:हे महेश, जिनके चरण-कमलों में योगीन्द्रों के समूह निरन्तर निमग्न रहते हैं, और जिनके नेत्र उमड़ती करुणा से परिपूर्ण हैं — आपको बारम्बार नमस्कार।
ഭവാമ്ഭോധിമഗ്നാന് ജനാന് ദുഃഖയുക്താന് ജഗന്മാതരഃ പാഹി ദേവേതി കേചിത്। നമന്തീതി മന്യേ ഗിരീശാങ്കസംസ്ഥാം ഭവാനീം നമസ്യേ നമഃ ശങ്കരായ॥൮॥
Bhava-Ambhodhi-Magnan Janan Duhkha-Yuktan Jagan-Matarah Pahi Deva-Iti Kechit Namanti-Iti Manye Girisha-Anka-Samstham Bhavanim Namasye Namah Shankaraya (8)
അർഥം:'हे देव, संसार-सागर में डूबे दुःखी जनों की रक्षा कीजिए, हे जगन्माता!' — ऐसा कहकर कुछ लोग प्रणाम करते हैं; गिरीश के अंक में स्थित उस भवानी को मैं नमन करता हूँ। शंकर को नमस्कार।
ഇദം യോ ഭുജങ്ഗപ്രയാതം പഠേദ്വാ ശൃണോതേ സമാധായ ചിത്തം മനുഷ്യഃ। സ മൃത്യും വിജിത്യാശു ശമ്ഭോഃ പ്രസാദാത് ചിരം ദേവദേവസ്യ സായുജ്യമേതി॥൯॥
Idam Yo Bhujanga-Prayatam Pathed-Va Shrinote Samadhaya Chittam Manushyah Sa Mrityum Vijitya-Ashu Shambhoh Prasadat Chiram Deva-Devasya Sayujyam-Eti (9)
അർഥം:जो मनुष्य चित्त को एकाग्र कर इस भुजङ्गप्रयात स्तोत्र का पाठ अथवा श्रवण करता है, वह शम्भु की कृपा से शीघ्र ही मृत्यु पर विजय पाकर चिरकाल तक देवदेव के सायुज्य को प्राप्त करता है।
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
Invokes Shiva as the supreme Guru (Dakshinamurti) who bestows Self-knowledge and awakening
Said to swiftly grant the gift of eloquence and poetry (ashu-kavya)
The phalashruti promises victory over death and eventual union (sayujya) with the Lord
Cultivates one-pointed devotion through its flowing, musical Bhujanga-prayata metre
Fulfils the heartfelt wishes of those who bow with surrender
Calms the mind and steadies it in the remembrance of Shiva and Bhavani
श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम् പാരായണ വിധി
Recite all nine verses with a calm, concentrated mind, ideally before a Shiva Lingam or an image of Dakshinamurti. The hymn is set in the Bhujanga-prayata metre (four feet of laghu-guru-guru per line), so let the recitation flow smoothly and rhythmically. The final (ninth) verse is the phalashruti and is included in the recitation. Daily chanting, or weekly on Mondays, is traditional.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ श्री शिव भुजङ्गप्रयात स्तोत्रम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ