శివ తాండవ స్తోత్రమ్
शिव तांडव स्तोत्रम् in Telugu · తెలుగు
✦ అర్థం
శివ తాండవ స్తోత్రం లంకాధిపతి రావణుడు రచించిన ఉద్ధృతమైన స్తుతి — ఇది శివుని విశ్వరూప తాండవ నృత్యాన్ని కీర్తిస్తుంది. జటాజూటంలో గంగ, మెడలో సర్పమాలలు, డమరుక ధ్వనితో కూడిన శివుని ఇది గంభీర ఛందస్సులో వర్ణిస్తుంది. దీని పారాయణం అచంచల భక్తిని, బలాన్ని, సంపదను, శివుని శీఘ్ర అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తుందని నమ్ముతారు.
మూలం & కథ
Composed independently · Ravana, King of Lanka · Treta Yuga (mythological era)
According to the Ramayana, Ravana was one of the greatest Shiva devotees. When he tried to lift Mount Kailash, Shiva pressed it down, crushing Ravana's fingers. In agony and devotion, Ravana composed the Shiva Tandava Stotram — so powerful that Shiva blessed him with an invincible sword.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
Shiva was so moved by this stotram that he forgave Ravana for trying to uproot Kailash and granted him the Chandrahasa sword. This demonstrates that Shiva's love for genuine devotion transcends even acts of arrogance.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
జటాటవీ గలజ్జల ప్రవాహ పావితస్థలే గలేవలమ్బ్య లమ్బితాం భుజఙ్గతుఙ్గమాలికామ్ । డమడ్డమడ్డమడ్డమన్నినాదవడ్డమర్వయం చకార చణ్డతాణ్డవం తనోతు నః శివః శివమ్ ॥
Jatatavi galajjala pravaha pavitasthale Galevalambya lambitam bhujangatungamalikam Damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayam Chakara chandatandavam tanotu nah shivah shivam
అర్థం:जिनकी जटारूपी अटवी से बहती गंगा की धारा ने स्थल को पवित्र किया है, गले में सर्पों की ऊँची माला लटकाए, 'डमड्-डमड्-डमड्' डमरू बजाते हुए जिन्होंने प्रचण्ड ताण्डव किया — वे शिव हमारा कल्याण करें।
జటాకటాహసమ్భ్రమభ్రమన్నిలిమ్పనిర్ఝరీ విలోలవీచివల్లరీ విరాజమానమూర్ధని । ధగద్ధగద్ధగజ్జ్వలల్లలాట పట్టపావకే కిశోరచన్ద్రశేఖరే రతిః ప్రతిక్షణం మమ ॥
Jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari Vilolavichivallari virajamanamurdhani Dhagaddhagaddhagajjvalallalata pattapavake Kishorachandrashekhare ratih pratikshanam mama
అర్థం:जिनके मस्तक पर जटाओं में गंगा वेग से घूमती है, जिनके ललाट पर 'धगद्-धगद्' अग्नि जलती है, और जो किशोर चन्द्र को शेखर रूप में धारण किए हैं — उन शिव में मेरा अनुराग प्रतिक्षण बना रहे।
ధరాధరేన్ద్ర నన్దినీ విలాసబన్ధు బన్ధుర స్ఫురద్దిగన్త సన్తతి ప్రమోద మానమానసే । కృపాకటాక్షధోరణీ నిరుద్ధ దుర్ధరాపది క్వచిద్దిగమ్బరే మనోవినోదమేతు వస్తుని ॥
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura Sphuraddiganta santati pramoda manamanase Kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi Kvachiddigambare manovinodametu vastuni
అర్థం:पर्वतराजपुत्री (पार्वती) के विलास के बन्धु, समस्त दिशाओं को आनन्दित करने वाले मन वाले, जिनकी कृपाकटाक्ष-धारा दुर्धर आपदाओं को रोक देती है — उन दिगम्बर शिव में मेरा मन विनोद पाए।
జటాభుజఙ్గ పిఙ్గల స్ఫురత్ఫణా మణిప్రభా కదమ్బ కుఙ్కుమ ద్రవ ప్రలిప్త దిగ్వధూముఖే । మదాన్ధ సిన్ధుర స్ఫురత్త్వగుత్తరీయమేదురే మనో వినోదమద్భుతం బిభర్తు భూతభర్తరి ॥
Jatabhujanga pingala sphuratphana maniprabha Kadamba kunkuma drava pralipta digvadhumukhe Madandha sindhura sphurattvaguttariyamedure Mano vinodamadbhutam bibhartu bhutabhartari
అర్థం:जटाओं के सर्पों की पिंगल फणमणियों की प्रभा जिनके चारों ओर कदम्ब-कुंकुम-सी छा रही है, मदमत्त गजचर्म का उत्तरीय धारण किए — उन भूतभर्ता शिव में मेरा मन अद्भुत विनोद धारण करे।
సహస్రలోచన ప్రభృత్యశేషలేఖ శేఖర ప్రసూనధూలి ధోరణీ విధూసరాఙ్ఘ్రి పీఠభూః । భుజఙ్గరాజమాలయా నిబద్ధ జాటజూటకః శ్రియై చిరాయ జాయతాం చకోరబన్ధు శేఖరః ॥
Sahasralochana prabhrityasheshalekha shekhara Prasunadhuli dhorani vidhusaranghri pithabhuh Bhujangarajamalaya nibaddha jatajutakah Shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah
అర్థం:इन्द्र आदि समस्त देवों के नमन से उनके मुकुटपुष्पों की धूलि से जिनका चरणपीठ धूसरित है, सर्पराज की माला से जिनकी जटा बँधी है, चन्द्रशेखर — वे शिव हमें चिर श्री (सम्पदा) दें।
లలాట చత్వరజ్వలద్ధనఞ్జయ స్ఫులిఙ్గభా నిపీత పఞ్చసాయకం నమన్నిలిమ్పనాయకమ్ । సుధామయూఖలేఖయా విరాజమాన శేఖరం మహాకపాలి సమ్పదే శిరోజటాలమస్తు నః ॥
Lalata chatvarajvaladdhananjaya sphulingabha Nipita panchasayakam namannilimpanayakam Sudhamayukhalekhaya virajamana shekharam Mahakapali sampade shirojatalamastu nah
అర్థం:ललाट की अग्नि से कामदेव (पंचसायक) को पी जाने वाले, जिन्हें देवनायक नमन करते हैं, अमृतमय चन्द्रकला से सुशोभित मुकुट वाले — उन महाकपाली की जटा हमें सम्पदा दे।
కరాల ఫాలపట్టికా ధగద్ధగద్ధగజ్జ్వల ద్ధనఞ్జయాహుతీకృత ప్రచణ్డ పఞ్చసాయకే । ధరాధరేన్ద్ర నన్దినీ కుచాగ్ర చిత్రపత్రక ప్రకల్పనైకశిల్పిని త్రిలోచనే రతిర్మమ ॥
Karala phalapattika dhagaddhagaddhagajjvala Ddhananjayahutikrita prachanda panchasayake Dharadharendra nandini kuchagra chitrapatraka Prakalpanaikashilpini trilochane ratirmama
అర్థం:जिनके कराल ललाट की 'धगद्-धगद्' जलती अग्नि में प्रचण्ड पंचसायक (काम) की आहुति दी गई, जो पार्वती के वक्ष पर चित्र रचने वाले एकमात्र शिल्पी हैं — उन त्रिलोचन में मेरा अनुराग हो।
నవీనమేఘమణ్డలీ నిరుద్ధ దుర్ధర స్ఫురత్ కుహూ నిశీథినీ తమః ప్రబన్ధ బద్ధ కన్ధరః । నిలిమ్ప నిర్ఝరీధరస్తనోతు కృత్తిసిన్ధురః కలానిధాన బన్ధురః శ్రియం జగద్ధురన్ధరః ॥
Navinameghamandali niruddha durdhara sphurat Kuhu nishithini tamah prabandha baddha kandharah Nilimpa nirjharidharastanotu krittisindhurah Kalanidhana bandhurah shriyam jagaddhurandharah
అర్థం:नवीन मेघमण्डली-सी, अमावस्या की रात्रि के तम-समान श्याम कण्ठ वाले, गंगा और गजचर्म धारण किए, चन्द्र के आश्रय, जगत् का भार वहन करने वाले — वे शिव हमें श्री प्रदान करें।
ప్రఫుల్ల నీల పఙ్కజ ప్రపఞ్చ కాలిమప్రభా వలమ్బి కణ్ఠ కన్దలీ రుచి ప్రబద్ధ కన్ధరమ్ । స్మరచ్ఛిదం పురచ్ఛిదం భవచ్ఛిదం మఖచ్ఛిదం గజచ్ఛిదాన్ధకచ్ఛిదం తమన్తకచ్ఛిదం భజే ॥
Praphulla nila pankaja prapancha kalimaprabha Valambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam Smarachchhidam purachchhidam bhavachchhidam makhachchhidam Gajachchhidandhakachchhidam tamantakachchhidam bhaje
అర్థం:खिले नील कमल की श्यामप्रभा-सा सुशोभित कण्ठ वाले; काम, त्रिपुर, संसार, दक्षयज्ञ, गज और अन्धकासुर का तथा यम (मृत्यु) तक का नाश करने वाले — उन शिव का मैं भजन करता हूँ।
అఖర్వ సర్వమఙ్గలా కలాకదమ్బమఞ్జరీ రసప్రవాహ మాధురీ విజృమ్భణా మధువ్రతమ్ । స్మరాన్తకం పురాన్తకం భవాన్తకం మఖాన్తకం గజాన్తకాన్ధకాన్తకం తమన్తకాన్తకం భజే ॥
Akharva sarvamangala kalakadambamanjari Rasapravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam Smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam Gajantakandhakantakam tamantakantakam bhaje
అర్థం:समस्त मंगलमयी कलाओं की कदम्बमंजरी के मधुर रसप्रवाह का पान करने वाले भ्रमर; काम, त्रिपुर, भव, यज्ञ, गज और अन्धक का तथा यम का अन्त करने वाले — उन शिव का मैं भजन करता हूँ।
జయత్వదభ్ర విభ్రమ భ్రమద్భుజఙ్గమశ్వస ద్వినిర్గమత్ క్రమస్ఫురత్ కరాల ఫాలహవ్యవాట్ । ధిమిద్ధిమిద్ధిమిధ్వనన్ మృదఙ్గ తుఙ్గ మఙ్గల ధ్వనిక్రమ ప్రవర్తిత ప్రచణ్డ తాణ్డవః శివః ॥
Jayatvadabhra vibhrama bhramadbhujangamashvasa Dvinirgamat kramasphurat karala phalahavyavat Dhimiddhimiddhimidhvanan mridanga tunga mangala Dhvanikrama pravartita prachanda tandavah shivah
అర్థం:लहराते सर्पों की फुफकार और कराल ललाटाग्नि के बीच, 'धिमिद्-धिमिद्' मृदंग की मंगलध्वनि पर प्रचण्ड ताण्डव करते हुए शिव विजयी हों।
దృషద్విచిత్ర తల్పయోర్భుజఙ్గ మౌక్తిక స్రజో ర్గరిష్ఠ రత్నలోష్ఠయోః సుహృద్విపక్ష పక్షయోః । తృణారవిన్ద చక్షుషోః ప్రజామహీ మహేన్ద్రయోః సమప్రవృత్తికః కదా సదాశివం భజామ్యహమ్ ॥
Drishadvichitra talpayorbhujanga mauktika srajo Rgarishtha ratnaloshthayoh suhridvipaksha pakshayoh Trinaravinda chakshushoh prajamahi mahendrayoh Samapravrittikah kada sadashivam bhajamyaham
అర్థం:पत्थर और रत्नशय्या, सर्प और मोतीमाला, कंकड़ और बहुमूल्य रत्न, मित्र और शत्रु, तृण और कमलनयना सुन्दरी, प्रजा और महान सम्राट — इन सबमें समान दृष्टि रखते हुए मैं सदाशिव का भजन कब करूँगा?
కదా నిలిమ్పనిర్ఝరీ నికుఞ్జకోటరే వసన్ విముక్త దుర్మతిః సదా శిరస్థమఞ్జలిం వహన్ । విలోల లోలలోచనో లలామఫాలలగ్నకః శివేతి మన్త్రముచ్చరన్ కదా సుఖీ భవామ్యహమ్ ॥
Kada nilimpanirjhari nikunjakotare vasan Vimukta durmatih sada shirasthamanjalim vahan Vilola lolalochano lalamaphalalagnakah Shiveti mantramuchcharan kada sukhi bhavamyaham
అర్థం:गंगा के कुंजों की कन्दरा में निवास करते हुए, दुर्बुद्धि से मुक्त, सिर पर सदा अंजलि धारण किए, चंचल नेत्रों को पवित्र कर, 'शिव' मन्त्र का उच्चारण करते हुए मैं कब सुखी होऊँगा?
ఇమం హి నిత్యమేవముక్తముత్తమోత్తమం స్తవం పఠన్ స్మరన్ బ్రువన్నరో విశుద్ధిమేతి సన్తతమ్ । హరే గురౌ సుభక్తిమాశు యాతి నాన్యథా గతిం విమోహనం హి దేహినాం సుశఙ్కరస్య చిన్తనమ్ ॥
Imam hi nityamevamuktamuttamottamam stavam Pathan smaran bruvannaro vishuddhimeti santatam Hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatim Vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam
అర్థం:इस उत्तमोत्तम स्तोत्र का जो नित्य पाठ, स्मरण अथवा उच्चारण करता है, वह निरन्तर शुद्ध होता है और शीघ्र ही हर तथा गुरु में सुदृढ़ भक्ति पाता है — इसके बिना अन्य कोई गति नहीं; शंकर का चिन्तन देहधारियों के मोह का नाश करता है।
పూజావసానసమయే దశవక్త్రగీతం యః శమ్భుపూజనపరం పఠతి ప్రదోషే । తస్య స్థిరాం రథగజేన్ద్ర తురఙ్గయుక్తాం లక్ష్మీం సదైవ సుముఖీం ప్రదదాతి శమ్భుః ॥
Pujavasanasamaye dashavaktragitam Yah shambhupujanaparam pathati pradoshe Tasya sthiram rathagajendra turangayuktam Lakshmim sadaiva sumukhim pradadati shambhuh
అర్థం:जो प्रदोषकाल में, शम्भु की पूजा के अन्त में, दशमुख रावण द्वारा रचित इस स्तोत्र का पाठ करता है, उसे शम्भु रथ-गज-अश्व से युक्त स्थिर लक्ष्मी (सम्पदा) सदा प्रदान करते हैं।
॥ ఇతి శ్రీరావణకృతం శివతాణ్డవస్తోత్రం సమ్పూర్ణమ్ ॥
Iti shriravanakritam shivatandavastotram sampurnam
అర్థం:इस प्रकार दशमुख रावण द्वारा रचित श्रीशिवताण्डवस्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
शिव तांडव स्तोत्रम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Invokes the fierce protective energy of Lord Shiva
Destroys negativity, evil eye and dark energies
Grants immense courage, fearlessness and inner strength
Highly powerful for spiritual transformation and awakening
Pleases Lord Shiva deeply — said to be his favorite stotram
Removes obstacles and enemies when chanted with devotion
शिव तांडव स्तोत्रम् పారాయణ విధి
This is a powerful stotram composed by Ravana himself in praise of Lord Shiva. Chant with deep concentration and reverence. Best recited during Pradosh Kaal (evening twilight). Light a diya and offer bilva leaves if possible. The rhythm and power of the Sanskrit is essential — try to maintain the cadence even if you use transliteration.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి शिव तांडव स्तोत्रम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి