શિવ તાંડવ સ્તોત્રમ્
शिव तांडव स्तोत्रम् in Gujarati · ગુજરાતી
✦ અર્થ
શિવ તાંડવ સ્તોત્ર લંકાપતિ રાવણે રચેલી ઓજસ્વી સ્તુતિ છે — તે શિવના બ્રહ્માંડીય તાંડવ નૃત્યની મહિમા ગાય છે. જટામાં ગંગા, ગળામાં સર્પમાળા અને ડમરુના તાલ સાથેના શિવનું તે ગર્જતા છંદોમાં વર્ણન કરે છે. તેનો પાઠ અડગ ભક્તિ, બળ, સમૃદ્ધિ અને શિવની શીઘ્ર કૃપા આપનાર મનાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Composed independently · Ravana, King of Lanka · Treta Yuga (mythological era)
According to the Ramayana, Ravana was one of the greatest Shiva devotees. When he tried to lift Mount Kailash, Shiva pressed it down, crushing Ravana's fingers. In agony and devotion, Ravana composed the Shiva Tandava Stotram — so powerful that Shiva blessed him with an invincible sword.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
Shiva was so moved by this stotram that he forgave Ravana for trying to uproot Kailash and granted him the Chandrahasa sword. This demonstrates that Shiva's love for genuine devotion transcends even acts of arrogance.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જટાટવી ગલજ્જલ પ્રવાહ પાવિતસ્થલે ગલેવલમ્બ્ય લમ્બિતાં ભુજઙ્ગતુઙ્ગમાલિકામ્ । ડમડ્ડમડ્ડમડ્ડમન્નિનાદવડ્ડમર્વયં ચકાર ચણ્ડતાણ્ડવં તનોતુ નઃ શિવઃ શિવમ્ ॥
Jatatavi galajjala pravaha pavitasthale Galevalambya lambitam bhujangatungamalikam Damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayam Chakara chandatandavam tanotu nah shivah shivam
અર્થ:जिनकी जटारूपी अटवी से बहती गंगा की धारा ने स्थल को पवित्र किया है, गले में सर्पों की ऊँची माला लटकाए, 'डमड्-डमड्-डमड्' डमरू बजाते हुए जिन्होंने प्रचण्ड ताण्डव किया — वे शिव हमारा कल्याण करें।
જટાકટાહસમ્ભ્રમભ્રમન્નિલિમ્પનિર્ઝરી વિલોલવીચિવલ્લરી વિરાજમાનમૂર્ધનિ । ધગદ્ધગદ્ધગજ્જ્વલલ્લલાટ પટ્ટપાવકે કિશોરચન્દ્રશેખરે રતિઃ પ્રતિક્ષણં મમ ॥
Jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari Vilolavichivallari virajamanamurdhani Dhagaddhagaddhagajjvalallalata pattapavake Kishorachandrashekhare ratih pratikshanam mama
અર્થ:जिनके मस्तक पर जटाओं में गंगा वेग से घूमती है, जिनके ललाट पर 'धगद्-धगद्' अग्नि जलती है, और जो किशोर चन्द्र को शेखर रूप में धारण किए हैं — उन शिव में मेरा अनुराग प्रतिक्षण बना रहे।
ધરાધરેન્દ્ર નન્દિની વિલાસબન્ધુ બન્ધુર સ્ફુરદ્દિગન્ત સન્તતિ પ્રમોદ માનમાનસે । કૃપાકટાક્ષધોરણી નિરુદ્ધ દુર્ધરાપદિ ક્વચિદ્દિગમ્બરે મનોવિનોદમેતુ વસ્તુનિ ॥
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura Sphuraddiganta santati pramoda manamanase Kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi Kvachiddigambare manovinodametu vastuni
અર્થ:पर्वतराजपुत्री (पार्वती) के विलास के बन्धु, समस्त दिशाओं को आनन्दित करने वाले मन वाले, जिनकी कृपाकटाक्ष-धारा दुर्धर आपदाओं को रोक देती है — उन दिगम्बर शिव में मेरा मन विनोद पाए।
જટાભુજઙ્ગ પિઙ્ગલ સ્ફુરત્ફણા મણિપ્રભા કદમ્બ કુઙ્કુમ દ્રવ પ્રલિપ્ત દિગ્વધૂમુખે । મદાન્ધ સિન્ધુર સ્ફુરત્ત્વગુત્તરીયમેદુરે મનો વિનોદમદ્ભુતં બિભર્તુ ભૂતભર્તરિ ॥
Jatabhujanga pingala sphuratphana maniprabha Kadamba kunkuma drava pralipta digvadhumukhe Madandha sindhura sphurattvaguttariyamedure Mano vinodamadbhutam bibhartu bhutabhartari
અર્થ:जटाओं के सर्पों की पिंगल फणमणियों की प्रभा जिनके चारों ओर कदम्ब-कुंकुम-सी छा रही है, मदमत्त गजचर्म का उत्तरीय धारण किए — उन भूतभर्ता शिव में मेरा मन अद्भुत विनोद धारण करे।
સહસ્રલોચન પ્રભૃત્યશેષલેખ શેખર પ્રસૂનધૂલિ ધોરણી વિધૂસરાઙ્ઘ્રિ પીઠભૂઃ । ભુજઙ્ગરાજમાલયા નિબદ્ધ જાટજૂટકઃ શ્રિયૈ ચિરાય જાયતાં ચકોરબન્ધુ શેખરઃ ॥
Sahasralochana prabhrityasheshalekha shekhara Prasunadhuli dhorani vidhusaranghri pithabhuh Bhujangarajamalaya nibaddha jatajutakah Shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah
અર્થ:इन्द्र आदि समस्त देवों के नमन से उनके मुकुटपुष्पों की धूलि से जिनका चरणपीठ धूसरित है, सर्पराज की माला से जिनकी जटा बँधी है, चन्द्रशेखर — वे शिव हमें चिर श्री (सम्पदा) दें।
લલાટ ચત્વરજ્વલદ્ધનઞ્જય સ્ફુલિઙ્ગભા નિપીત પઞ્ચસાયકં નમન્નિલિમ્પનાયકમ્ । સુધામયૂખલેખયા વિરાજમાન શેખરં મહાકપાલિ સમ્પદે શિરોજટાલમસ્તુ નઃ ॥
Lalata chatvarajvaladdhananjaya sphulingabha Nipita panchasayakam namannilimpanayakam Sudhamayukhalekhaya virajamana shekharam Mahakapali sampade shirojatalamastu nah
અર્થ:ललाट की अग्नि से कामदेव (पंचसायक) को पी जाने वाले, जिन्हें देवनायक नमन करते हैं, अमृतमय चन्द्रकला से सुशोभित मुकुट वाले — उन महाकपाली की जटा हमें सम्पदा दे।
કરાલ ફાલપટ્ટિકા ધગદ્ધગદ્ધગજ્જ્વલ દ્ધનઞ્જયાહુતીકૃત પ્રચણ્ડ પઞ્ચસાયકે । ધરાધરેન્દ્ર નન્દિની કુચાગ્ર ચિત્રપત્રક પ્રકલ્પનૈકશિલ્પિનિ ત્રિલોચને રતિર્મમ ॥
Karala phalapattika dhagaddhagaddhagajjvala Ddhananjayahutikrita prachanda panchasayake Dharadharendra nandini kuchagra chitrapatraka Prakalpanaikashilpini trilochane ratirmama
અર્થ:जिनके कराल ललाट की 'धगद्-धगद्' जलती अग्नि में प्रचण्ड पंचसायक (काम) की आहुति दी गई, जो पार्वती के वक्ष पर चित्र रचने वाले एकमात्र शिल्पी हैं — उन त्रिलोचन में मेरा अनुराग हो।
નવીનમેઘમણ્ડલી નિરુદ્ધ દુર્ધર સ્ફુરત્ કુહૂ નિશીથિની તમઃ પ્રબન્ધ બદ્ધ કન્ધરઃ । નિલિમ્પ નિર્ઝરીધરસ્તનોતુ કૃત્તિસિન્ધુરઃ કલાનિધાન બન્ધુરઃ શ્રિયં જગદ્ધુરન્ધરઃ ॥
Navinameghamandali niruddha durdhara sphurat Kuhu nishithini tamah prabandha baddha kandharah Nilimpa nirjharidharastanotu krittisindhurah Kalanidhana bandhurah shriyam jagaddhurandharah
અર્થ:नवीन मेघमण्डली-सी, अमावस्या की रात्रि के तम-समान श्याम कण्ठ वाले, गंगा और गजचर्म धारण किए, चन्द्र के आश्रय, जगत् का भार वहन करने वाले — वे शिव हमें श्री प्रदान करें।
પ્રફુલ્લ નીલ પઙ્કજ પ્રપઞ્ચ કાલિમપ્રભા વલમ્બિ કણ્ઠ કન્દલી રુચિ પ્રબદ્ધ કન્ધરમ્ । સ્મરચ્છિદં પુરચ્છિદં ભવચ્છિદં મખચ્છિદં ગજચ્છિદાન્ધકચ્છિદં તમન્તકચ્છિદં ભજે ॥
Praphulla nila pankaja prapancha kalimaprabha Valambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam Smarachchhidam purachchhidam bhavachchhidam makhachchhidam Gajachchhidandhakachchhidam tamantakachchhidam bhaje
અર્થ:खिले नील कमल की श्यामप्रभा-सा सुशोभित कण्ठ वाले; काम, त्रिपुर, संसार, दक्षयज्ञ, गज और अन्धकासुर का तथा यम (मृत्यु) तक का नाश करने वाले — उन शिव का मैं भजन करता हूँ।
અખર્વ સર્વમઙ્ગલા કલાકદમ્બમઞ્જરી રસપ્રવાહ માધુરી વિજૃમ્ભણા મધુવ્રતમ્ । સ્મરાન્તકં પુરાન્તકં ભવાન્તકં મખાન્તકં ગજાન્તકાન્ધકાન્તકં તમન્તકાન્તકં ભજે ॥
Akharva sarvamangala kalakadambamanjari Rasapravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam Smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam Gajantakandhakantakam tamantakantakam bhaje
અર્થ:समस्त मंगलमयी कलाओं की कदम्बमंजरी के मधुर रसप्रवाह का पान करने वाले भ्रमर; काम, त्रिपुर, भव, यज्ञ, गज और अन्धक का तथा यम का अन्त करने वाले — उन शिव का मैं भजन करता हूँ।
જયત્વદભ્ર વિભ્રમ ભ્રમદ્ભુજઙ્ગમશ્વસ દ્વિનિર્ગમત્ ક્રમસ્ફુરત્ કરાલ ફાલહવ્યવાટ્ । ધિમિદ્ધિમિદ્ધિમિધ્વનન્ મૃદઙ્ગ તુઙ્ગ મઙ્ગલ ધ્વનિક્રમ પ્રવર્તિત પ્રચણ્ડ તાણ્ડવઃ શિવઃ ॥
Jayatvadabhra vibhrama bhramadbhujangamashvasa Dvinirgamat kramasphurat karala phalahavyavat Dhimiddhimiddhimidhvanan mridanga tunga mangala Dhvanikrama pravartita prachanda tandavah shivah
અર્થ:लहराते सर्पों की फुफकार और कराल ललाटाग्नि के बीच, 'धिमिद्-धिमिद्' मृदंग की मंगलध्वनि पर प्रचण्ड ताण्डव करते हुए शिव विजयी हों।
દૃષદ્વિચિત્ર તલ્પયોર્ભુજઙ્ગ મૌક્તિક સ્રજો ર્ગરિષ્ઠ રત્નલોષ્ઠયોઃ સુહૃદ્વિપક્ષ પક્ષયોઃ । તૃણારવિન્દ ચક્ષુષોઃ પ્રજામહી મહેન્દ્રયોઃ સમપ્રવૃત્તિકઃ કદા સદાશિવં ભજામ્યહમ્ ॥
Drishadvichitra talpayorbhujanga mauktika srajo Rgarishtha ratnaloshthayoh suhridvipaksha pakshayoh Trinaravinda chakshushoh prajamahi mahendrayoh Samapravrittikah kada sadashivam bhajamyaham
અર્થ:पत्थर और रत्नशय्या, सर्प और मोतीमाला, कंकड़ और बहुमूल्य रत्न, मित्र और शत्रु, तृण और कमलनयना सुन्दरी, प्रजा और महान सम्राट — इन सबमें समान दृष्टि रखते हुए मैं सदाशिव का भजन कब करूँगा?
કદા નિલિમ્પનિર્ઝરી નિકુઞ્જકોટરે વસન્ વિમુક્ત દુર્મતિઃ સદા શિરસ્થમઞ્જલિં વહન્ । વિલોલ લોલલોચનો લલામફાલલગ્નકઃ શિવેતિ મન્ત્રમુચ્ચરન્ કદા સુખી ભવામ્યહમ્ ॥
Kada nilimpanirjhari nikunjakotare vasan Vimukta durmatih sada shirasthamanjalim vahan Vilola lolalochano lalamaphalalagnakah Shiveti mantramuchcharan kada sukhi bhavamyaham
અર્થ:गंगा के कुंजों की कन्दरा में निवास करते हुए, दुर्बुद्धि से मुक्त, सिर पर सदा अंजलि धारण किए, चंचल नेत्रों को पवित्र कर, 'शिव' मन्त्र का उच्चारण करते हुए मैं कब सुखी होऊँगा?
ઇમં હિ નિત્યમેવમુક્તમુત્તમોત્તમં સ્તવં પઠન્ સ્મરન્ બ્રુવન્નરો વિશુદ્ધિમેતિ સન્તતમ્ । હરે ગુરૌ સુભક્તિમાશુ યાતિ નાન્યથા ગતિં વિમોહનં હિ દેહિનાં સુશઙ્કરસ્ય ચિન્તનમ્ ॥
Imam hi nityamevamuktamuttamottamam stavam Pathan smaran bruvannaro vishuddhimeti santatam Hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatim Vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam
અર્થ:इस उत्तमोत्तम स्तोत्र का जो नित्य पाठ, स्मरण अथवा उच्चारण करता है, वह निरन्तर शुद्ध होता है और शीघ्र ही हर तथा गुरु में सुदृढ़ भक्ति पाता है — इसके बिना अन्य कोई गति नहीं; शंकर का चिन्तन देहधारियों के मोह का नाश करता है।
પૂજાવસાનસમયે દશવક્ત્રગીતં યઃ શમ્ભુપૂજનપરં પઠતિ પ્રદોષે । તસ્ય સ્થિરાં રથગજેન્દ્ર તુરઙ્ગયુક્તાં લક્ષ્મીં સદૈવ સુમુખીં પ્રદદાતિ શમ્ભુઃ ॥
Pujavasanasamaye dashavaktragitam Yah shambhupujanaparam pathati pradoshe Tasya sthiram rathagajendra turangayuktam Lakshmim sadaiva sumukhim pradadati shambhuh
અર્થ:जो प्रदोषकाल में, शम्भु की पूजा के अन्त में, दशमुख रावण द्वारा रचित इस स्तोत्र का पाठ करता है, उसे शम्भु रथ-गज-अश्व से युक्त स्थिर लक्ष्मी (सम्पदा) सदा प्रदान करते हैं।
॥ ઇતિ શ્રીરાવણકૃતં શિવતાણ્ડવસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Iti shriravanakritam shivatandavastotram sampurnam
અર્થ:इस प्रकार दशमुख रावण द्वारा रचित श्रीशिवताण्डवस्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
शिव तांडव स्तोत्रम् પાઠના લાભ
Invokes the fierce protective energy of Lord Shiva
Destroys negativity, evil eye and dark energies
Grants immense courage, fearlessness and inner strength
Highly powerful for spiritual transformation and awakening
Pleases Lord Shiva deeply — said to be his favorite stotram
Removes obstacles and enemies when chanted with devotion
शिव तांडव स्तोत्रम् જપ વિધિ
This is a powerful stotram composed by Ravana himself in praise of Lord Shiva. Chant with deep concentration and reverence. Best recited during Pradosh Kaal (evening twilight). Light a diya and offer bilva leaves if possible. The rhythm and power of the Sanskrit is essential — try to maintain the cadence even if you use transliteration.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ शिव तांडव स्तोत्रम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ