શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૧૫ — પશ્યામિ દેવાંસ્તવ દેવ દેહે
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१५ — पश्यामि देवांस्तव देव देहे in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દિવ્યચક્ષુ પ્રાપ્ત થતાં અર્જુન શ્રીકૃષ્ણના અતિ વિસ્મયકારી વિશ્વરૂપનું વર્ણન આરંભે છે. પોતાના વર્ણનના આ પ્રથમ શ્લોકમાં તેઓ ભગવાનના શરીરમાં સમસ્ત દેવતાઓ, સર્વ પ્રકારના પ્રાણીઓ, કમળ પર બિરાજમાન બ્રહ્મા, શિવ, ઋષિઓ અને દિવ્ય સર્પોને જુએ છે. આ દર્શન પ્રગટ કરે છે કે સમગ્ર બ્રહ્માંડ અને તેના સમસ્ત દેવતા એક જ પરમ પુરુષમાં વસે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 15 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અગિયારમા અધ્યાય વિશ્વરૂપ દર્શન યોગમાં, શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા દિવ્યચક્ષુ પ્રદાન થતાં અર્જુન વિશ્વરૂપને જોવાનું અને તેનું વર્ણન કરવાનું આરંભે છે. આ શ્લોક તેમના વર્ણનનો આરંભ છે, જેમાં તેઓ ભગવાનના શરીરમાં સમસ્ત દેવતાઓ, પ્રાણીઓ, બ્રહ્મા, શિવ, ઋષિઓ અને દિવ્ય સર્પોને વિદ્યમાન જુએ છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે વિશ્વરૂપની ભીતર અર્જુને સમગ્ર સૃષ્ટિને -- પ્રત્યેક લોક, દેવતા અને પ્રાણીને -- ભગવાનના એક જ શરીરમાં એકત્ર જોઈ, જે દર્શન કેવળ દિવ્ય કૃપાથી જ સંભવ છે અને જે ઈશ્વરના ખરેખર અનંત સ્વરૂપની ઝલક આપે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અર્જુન ઉવાચ પશ્યામિ દેવાંસ્તવ દેવ દેહે સર્વાંસ્તથા ભૂતવિશેષસઙ્ઘાન્। બ્રહ્માણમીશં કમલાસનસ્થ મૃષીંશ્ચ સર્વાનુરગાંશ્ચ દિવ્યાન્॥
arjuna uvācha paśhyāmi devāns tava deva dehe sarvāns tathā bhūta-viśheṣha-saṅghān brahmāṇam īśhaṁ kamalāsana-stham ṛiṣhīnśh cha sarvān uragānśh cha divyān
અર્થ:અર્જુને કહ્યું: હે દેવ! હું આપના શરીરમાં સમસ્ત દેવતાઓને તથા વિવિધ પ્રકારના પ્રાણીઓના સમૂહોને જોઈ રહ્યો છું; કમળના આસન પર બિરાજમાન બ્રહ્મા, ભગવાન શિવ, સમસ્ત ઋષિઓ અને દિવ્ય સર્પોને પણ જોઈ રહ્યો છું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१५ — पश्यामि देवांस्तव देव देहे પાઠના લાભ
ભગવાનના વિશ્વરૂપના વિસ્મયકારી વર્ણનનો મંગળ આરંભ કરે છે
પ્રગટ કરે છે કે સમસ્ત દેવતા અને પ્રાણી એક જ પરમ પુરુષમાં વસે છે
ભક્તની દૃષ્ટિ વિસ્તારી ઈશ્વરને સર્વવ્યાપક રૂપે દર્શાવે છે
શ્રીકૃષ્ણના વૈશ્વિક મહિમા પ્રત્યે વિસ્મય અને શ્રદ્ધા જગાડે છે
સમગ્ર સૃષ્ટિ દિવ્ય છે એવી સમજ વિકસાવે છે
પરમાત્માની વિશાળતાના ચિંતન માટે પ્રભાવશાળી શ્લોક
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१५ — पश्यामि देवांस्तव देव देहे જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ અગિયારમા અધ્યાયમાં પ્રગટ વિશ્વરૂપનું ચિંતન કરતાં કરો. ઉચ્ચારણ કરતી વેળાએ સૃષ્ટિના સમસ્ત દેવતાઓ, ઋષિઓ અને પ્રાણીઓને ભગવાનના શરીરમાં સમાયેલા જુઓ. આ દર્શનને તમારી ભીતર પરમાત્માની ભાવનાને કોઈ એક રૂપથી પર વિસ્તારવા દો, અને સમગ્ર બ્રહ્માંડને પોતામાં ધારણ કરનાર એક પરમ પુરુષ પ્રત્યે વિસ્મય અને ભક્તિ જગાડો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्रीमद्भगवद्गीता ११.१५ — पश्यामि देवांस्तव देव देहे શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ