ചതുഃശ്ലോകീ
चतुःश्लोकी in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
ഉത്ഭവം & കഥ
Chatuh Shloki (a stuti of four verses in praise of Lakshmi) · Yamunacharya (Alavandar) · c. 10th-11th century CE
Yamunacharya, revered as Alavandar, was a Sri Vaishnava acharya, philosopher and grandson of Nathamuni, and the spiritual grand-preceptor of Ramanuja. Tradition relates that overcome with devotion before the Lord at Srirangam, he composed this brief hymn of four verses solely in praise of Goddess Lakshmi (Sri), affirming her supreme glory and her role as the merciful intercessor (purushakara) between the soul and the Supreme Lord. It became one of the cornerstone hymns of the tradition, recited alongside his larger Stotra Ratna.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
Tradition holds that it was the brilliance of the young Yamuna in a royal debate that first 'won him the land' and the title Alavandar ('one who came to rule'); later, renouncing the kingdom for God, the devotion that poured from him as the Chatu Shloki and Stotra Ratna is said to have so moved Ramanuja that, though the two never met in life, Ramanuja vowed to fulfil Alavandar's unspoken wishes and carried his teachings to the world.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
കാന്തസ്തേ പുരുഷോത്തമഃ ഫണിപതിഃ ശയ്യാസനം വാഹനം വേദാത്മാ വിഹഗേശ്വരോ യവനികാ മായാ ജഗന്മോഹിനീ । ബ്രഹ്മേശാദിസുരവ്രജഃ സദയിതസ്ത്വദ്ദാസദാസീഗണഃ ശ്രീരിത്യേവ ച നാമ തേ ഭഗവതി ബ്രൂമഃ കഥം ത്വാം വയമ് ॥ ൧ ॥
kāntaste puruṣottamaḥ phaṇipatiḥ śayyāsanaṃ vāhanaṃ vedātmā vihageśvaro yavanikā māyā jaganmohinī | brahmeśādisuravrajaḥ sadayitastvaddāsadāsīgaṇaḥ śrīrityeva ca nāma te bhagavati brūmaḥ kathaṃ tvāṃ vayam || 1 ||
അർഥം:हे भगवति! आपके पति पुरुषोत्तम (नारायण) हैं, नागराज शेष आपकी शय्या एवं आसन हैं, वेदस्वरूप पक्षिराज गरुड़ आपका वाहन हैं, जगन्मोहिनी माया आपकी यवनिका (परदा) है; ब्रह्मा, शिव आदि देवगण अपनी पत्नियों सहित आपके दास-दासियों का समूह हैं, और 'श्री' ही आपका नाम है — तब हम आपका वर्णन कैसे करें?
യസ്യാസ്തേ മഹിമാനമാത്മന ഇവ ത്വദ്വല്ലഭോഽപി പ്രഭുര് നാലം മാതുമിയത്തയാ നിരവധിം നിത്യാനുകൂലം സ്വതഃ । താം ത്വാം ദാസ ഇതി പ്രപന്ന ഇതി ച സ്തോഷ്യാമ്യഹം നിര്ഭയോ ലോകൈകേശ്വരി ലോകനാഥദയിതേ ദാന്തേ ദയാം തേ വിദന് ॥ ൨ ॥
yasyāste mahimānamātmana iva tvadvallabho'pi prabhur nālaṃ mātumiyattayā niravadhiṃ nityānukūlaṃ svataḥ | tāṃ tvāṃ dāsa iti prapanna iti ca stoṣyāmyahaṃ nirbhayo lokaikeśvari lokanāthadayite dānte dayāṃ te vidan || 2 ||
അർഥം:जिसकी महिमा को आपके प्रियतम सर्वसमर्थ प्रभु भी अपनी ही महिमा के समान पूर्ण रूप से नहीं माप सकते — जो असीम और स्वभाव से नित्य अनुकूल है — उन आपको, हे लोकैकेश्वरि! हे लोकनाथ की प्रिया! जितेन्द्रियों पर भी की गई आपकी दया को जानकर, मैं निर्भय होकर 'दास' और 'शरणागत' कहकर स्तुति करूँगा।
ഈഷത്ത്വത്കരുണാനിരീക്ഷണസുധാസന്ധുക്ഷണാദ്രക്ഷ്യതേ നഷ്ടം പ്രാക്തദലാഭതസ്ത്രിഭുവനം സമ്പ്രത്യനന്തോദയമ് । ശ്രേയോ ന ഹ്യരവിന്ദലോചനമനഃകാന്താപ്രസാദാദൃതേ സംസൃത്യക്ഷരവൈഷ്ണവാധ്വസു നൃണാം സമ്ഭാവ്യതേ കര്ഹിചിത് ॥ ൩ ॥
īṣattvatkaruṇānirīkṣaṇasudhāsandhukṣaṇādrakṣyate naṣṭaṃ prāktadalābhatastribhuvanaṃ sampratyanantodayam | śreyo na hyaravindalocanamanaḥkāntāprasādādṛte saṃsṛtyakṣaravaiṣṇavādhvasu nṛṇāṃ sambhāvyate karhicit || 3 ||
അർഥം:आपकी थोड़ी-सी करुणामयी दृष्टिरूपी अमृत के सिंचन से, पहले उसके अभाव में नष्ट हुए तीनों लोक अब रक्षित होकर अनन्त उन्नति को प्राप्त हैं। कमलनयन प्रभु के हृदय की प्रिया (लक्ष्मी) के प्रसाद के बिना, मनुष्यों को संसार, कैवल्य अथवा वैष्णव-सेवा के मार्ग पर कभी कल्याण नहीं हो सकता।
ശാന്താനന്തമഹാവിഭൂതി പരമം യദ്ബ്രഹ്മ രൂപം ഹരേര് മൂര്തം ബ്രഹ്മ തതോഽപി തത്പ്രിയതരം രൂപം യദത്യദ്ഭുതമ് । യാന്യന്യാനി യഥാസുഖം വിഹരതോ രൂപാണി സര്വാണി താന്യ് ആഹുഃ സ്വൈരനുരൂപരൂപവിഭവൈര്ഗാഢോപഗൂഢാനി തേ ॥ ൪ ॥
śāntānantamahāvibhūti paramaṃ yadbrahma rūpaṃ harer mūrtaṃ brahma tato'pi tatpriyataraṃ rūpaṃ yadatyadbhutam | yānyanyāni yathāsukhaṃ viharato rūpāṇi sarvāṇi tāny āhuḥ svairanurūparūpavibhavairgāḍhopagūḍhāni te || 4 ||
അർഥം:हरि का जो शान्त, अनन्त, महाविभूतिमय परम ब्रह्मस्वरूप है, उससे भी प्रियतर जो अत्यन्त अद्भुत मूर्त ब्रह्म (दिव्य विग्रह) है, तथा जो अन्य समस्त रूप वे लीला हेतु धारण करते हैं — ये सभी रूप, ऋषि कहते हैं, अपने-अपने अनुरूप वैभव के साथ आपसे सघन रूप से आलिंगित (अभिन्न) हैं।
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
चतुःश्लोकी പാരായണ ഫലങ്ങൾ
Invokes the grace of Goddess Lakshmi, the divine Mother and bestower of all auspiciousness
Considered a supreme prayer for spiritual prosperity, since Lakshmi's glance grants every good of this world and the next
Cultivates the Sri Vaishnava spirit of surrender (prapatti) through the Mother who intercedes with the Lord
Establishes the inseparable unity of Lakshmi and Narayana (Sri-Lakshmi-Narayana) in the heart of the devotee
Recited for both material well-being and the higher goal of devoted service (kainkarya)
A short hymn of only four verses, easy to memorise and recite daily with devotion
चतुःश्लोकी പാരായണ വിധി
Bathe and sit facing east before an image of Lakshmi-Narayana. Light a lamp, offer a flower or tulsi, and recite the four verses slowly with understanding of their meaning, dwelling on Lakshmi as the compassionate Mother and intercessor. Many Sri Vaishnavas recite the Chatu Shloki along with the Stotra Ratna of the same author. Conclude by praying for her grace upon yourself and all beings.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ चतुःश्लोकी ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ