കനകധാരാ സ്തോത്രമ്
कनकधारा स्तोत्रम् in Malayalam · മലയാളം
✦ അർഥം
കനകധാരാ സ്തോത്രം ആദി ശങ്കരാചാര്യർ രചിച്ചതാണ് — ഒരു ദരിദ്രസ്ത്രീ തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ഏക നെല്ലിക്ക ഭിക്ഷയായി നൽകിയപ്പോൾ, അലിവുതോന്നിയ അദ്ദേഹം ലക്ഷ്മീദേവിയെ സ്തുതിച്ചു; ദേവി ആ സ്ത്രീയുടെ വീട്ടിൽ സ്വർണനെല്ലിക്കകൾ വർഷിച്ചു. ഇതിന്റെ ശ്ലോകങ്ങൾ ധനവും ക്ഷേമവും നൽകുന്ന ലക്ഷ്മിയുടെ കരുണാകടാക്ഷത്തെ വാഴ്ത്തുന്നു. ഇതിന്റെ പാരായണം ദാരിദ്ര്യവും ദുർഭാഗ്യവും അകറ്റി സമൃദ്ധിയും അനുഗ്രഹവും നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE (composed at age 8)
As a young Brahmachari (student monk) of just 8 years, Shankaracharya went door to door begging for food. At one house, a desperately poor woman had nothing to offer but a single dried amla fruit. Moved by her selfless generosity despite having nothing, the child Shankaracharya composed the Kanakadhara Stotram on the spot, praising Lakshmi with 21 exquisite verses describing her divine glance. Pleased by his devotion, Lakshmi showered golden amla fruits upon the woman's house, ending her poverty forever.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
According to the Shankaravijaya (biography of Shankaracharya), as the 8-year-old boy chanted each verse describing Lakshmi's glance, the sky darkened and golden gooseberries began falling like rain upon the poor woman's house. The entire village witnessed the miracle. The woman, who moments before had nothing, was suddenly surrounded by gold. This is considered one of the definitive miracles establishing Shankaracharya as a divine incarnation, and it demonstrates the stotra's power to manifest wealth from nothing.
കേട്ടുകൊണ്ട് ജപിക്കൂ
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
വന്ദേ വന്ദാരുമന്ദാരമിന്ദിരാനന്ദകന്ദലമ് । അമന്ദാനന്ദസന്ദോഹബന്ധുരം സിന്ധുരാനനമ് ॥
Vande vandarumandaramindiranandakandalam Amandanandasandohabandhuram sindhurananam
അർഥം:मैं उन गजमुख (गणेश) को वन्दन करता हूँ — जो वन्दना करने वालों के लिए कल्पवृक्ष-समान, इन्दिरा (लक्ष्मी) के आनन्द के अंकुर, और प्रचुर आनन्द-समूह से मनोहर हैं।
അങ്ഗം ഹരേഃ പുലകഭൂഷണമാശ്രയന്തീ ഭൃങ്ഗാങ്ഗനേവ മുകുലാഭരണം തമാലമ് । അങ്ഗീകൃതാഖിലവിഭൂതിരപാങ്ഗലീലാ മാങ്ഗല്യദാഽസ്തു മമ മങ്ഗലദേവതായാഃ ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti Bhringanganeva mukulabharanam tamalam Angikritakhilavibhutirapangalila Mangalyadastu mama mangaladevatayah
അർഥം:हरि के रोमांचित अंग पर, तमालवृक्ष पर बैठी भ्रमरी-सी विराजमान — समस्त ऐश्वर्य धारण करने वाली लक्ष्मी की वह कटाक्ष-दृष्टि क्षण भर मुझ पर पड़े और समृद्धि दे।
മുഗ്ധാ മുഹുര്വിദധതീ വദനേ മുരാരേഃ പ്രേമത്രപാപ്രണിഹിതാനി ഗതാഗതാനി । മാലാ ദൃശോര്മധുകരീവ മഹോത്പലേ യാ സാ മേ ശ്രിയം ദിശതു സാഗരസമ്ഭവായാഃ ॥
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh Prematrapapranihitani gatagatani Mala drishormadhukariva mahotpale ya Sa me shriyam dishatu sagarasambhavayah
അർഥം:मुरारि के मुख पर बार-बार जाती-आती लज्जा भरी प्रेमदृष्टि — मधुयुक्त कमल पर भ्रमरपंक्ति-सी लक्ष्मी के नेत्रों की वह माला मुझे कल्याण दे।
വിശ്വാമരേന്ദ്രപദവിഭ്രമദാനദക്ഷം ആനന്ദഹേതുരധികം മുരവിദ്വിഷോഽപി । ഈഷന്നിഷീദതു മയി ക്ഷണമീക്ഷണാര്ധമ് ഇന്ദീവരോദരസഹോദരമിന്ദിരായാഃ ॥
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham Anandaheturadhikam muravidvishopi Ishannishidatu mayi kshanamikshanardham Indivarodarasahodaramindirayah
അർഥം:देवों और विश्व का इन्द्रपद देने में कुशल, विष्णु तक के आनन्द का हेतु — लक्ष्मी की वह दृष्टि थोड़ी-सी मुझ पर भी ठहरे।
ആമീലിതാക്ഷമധിഗമ്യ മുദാ മുകുന്ദം ആനന്ദകന്ദമനിമേഷമനങ്ഗതന്ത്രമ് । ആകേകരസ്ഥിതകനീനികപക്ഷ്മനേത്രം ഭൂത്യൈ ഭവേന്മമ ഭുജങ്ഗശയാങ്ഗനായാഃ ॥
Amilitakshamadhigamya muda mukundam Anandakandamanimeshamanangatantram Akekarasthitakaninikapakshmanetram Bhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah
അർഥം:अर्धनिमीलित नेत्र मुकुन्द को पाकर, आनन्द के मूल, अनिमेष, कामदेव के वश से परे — लक्ष्मी की वह तिरछी पुतली-दृष्टि मुझे सौभाग्य दे।
ബാഹ്വന്തരേ മധുജിതഃ ശ്രിതകൌസ്തുഭേ യാ ഹാരാവലീവ ഹരിനീലമയീ വിഭാതി । കാമപ്രദാ ഭഗവതോഽപി കടാക്ഷമാലാ കല്യാണമാവഹതു മേ കമലാലയായാഃ ॥
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya Haravaliva harinilamayi vibhati Kamaprada bhagavatopi katakshamala Kalyanamavahatu me kamalalayayah
അർഥം:मधुसूदन के वक्ष पर, कौस्तुभ के पास, नीलमणि-हार-सी सुशोभित — भगवान को भी वर देने वाली वह लक्ष्मी मेरी कामना पूर्ण करे।
കാലാമ്ബുദാലിലലിതോരസി കൈടഭാരേഃ ധാരാധരേ സ്ഫുരതി യാ തഡിദങ്ഗനേവ । മാതുസ്സമസ്തജഗതാം മഹനീയമൂര്തിഃ ഭദ്രാണി മേ ദിശതു ഭാര്ഗവനന്ദനായാഃ ॥
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh Dharadhare sphurati ya tadidanganeva Matussamastajagatam mahaniyamurtih Bhadrani me dishatu bhargavanandanayah
അർഥം:कैटभारि (विष्णु) के मेघ-सुन्दर वक्ष पर मेघ में बिजली-सी चमकती — समस्त जगत् की माता उस श्री को मैं नमस्कार करता हूँ।
പ്രാപ്തം പദം പ്രഥമതഃ ഖലു യത്പ്രഭാവാത് മാങ്ഗല്യഭാജി മധുമാഥിനി മന്മഥേന । മയ്യാപതേത്തദിഹ മന്ഥരമീക്ഷണാര്ധം മന്ദാലസം ച മകരാലയകന്യകായാഃ ॥
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat Mangalyabhaji madhumathini manmathena Mayyapatettadiha mantharamikshanardham Mandalasam cha makaralayakanyakayah
അർഥം:हे मधुसूदन की मंगलमयी प्रिये! जिसके प्रभाव से कामदेव ने पहले अपना पद पाया — वह दृष्टि क्षण भर मुझ पर भी पड़े।
ദദ്യാദ്ദയാനുപവനോ ദ്രവിണാമ്ബുധാരാം അസ്മിന്നകിഞ്ചനവിഹങ്ഗശിശൌ വിഷണ്ണേ । ദുഷ്കര്മഘര്മമപനീയ ചിരായ ദൂരം നാരായണപ്രണയിനീനയനാമ്ബുവാഹഃ ॥
Dadyaddayanupavano dravinambudharam Asminnakinchanavihangashishau vishanne Dushkarmagharmamapaniya chiraya duram Narayanapranayininayanambuvahah
അർഥം:करुणा का पवन दुष्कर्म की धूप से तप्त, खिन्न, अकिंचन रूपी पक्षी-शिशु (मुझ) पर धन की धारा बरसाए।
ഇഷ്ടാവിശിഷ്ടമതയോഽപി യയാ ദയാര്ദ്ര- ദൃഷ്ട്യാ ത്രിവിഷ്ടപപദം സുലഭം ലഭന്തേ । ദൃഷ്ടിഃ പ്രഹൃഷ്ടകമലോദരദീപ്തിരിഷ്ടാം പുഷ്ടിം കൃഷീഷ്ട മമ പുഷ്കരവിഷ്ടരായാഃ ॥
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra- Drishtya trivishtapapadam sulabham labhante Drishtih prahrishtakamalodaradiptirishtam Pushtim krishishta mama pushkaravishtarayah
അർഥം:जिसकी दया-आर्द्र दृष्टि से मन्दबुद्धि भी सुलभता से स्वर्गपद पा लेते हैं — लक्ष्मी की वह दृष्टि थोड़ी-सी मेरी ओर मुड़े।
ഗീര്ദേവതേതി ഗരുഡധ്വജസുന്ദരീതി ശാകമ്ഭരീതി ശശിശേഖരവല്ലഭേതി । സൃഷ്ടിസ്ഥിതിപ്രലയകേലിഷു സംസ്ഥിതായൈ തസ്യൈ നമസ്ത്രിഭുവനൈകഗുരോസ്തരുണ്യൈ ॥
Girdevateti garudadhvajasundariti Shakambhariti shashishekharavallabheti Srishtisthitipralayakelishu samsthitayai Tasyai namastribhuvanaikagurostarunyai
അർഥം:वाग्देवी (सरस्वती), गरुडध्वज (विष्णु) की सुन्दरी, शाकम्भरी, चन्द्रशेखर (शिव) की वल्लभा — हे सृष्टि-स्थिति-प्रलय की लीला करने वाली! नमस्कार।
ശ്രുത്യൈ നമോഽസ്തു ശുഭകര്മഫലപ്രസൂത്യൈ രത്യൈ നമോഽസ്തു രമണീയഗുണാര്ണവായൈ । ശക്ത്യൈ നമോഽസ്തു ശതപത്രനികേതനായൈ പുഷ്ട്യൈ നമോഽസ്തു പുരുഷോത്തമവല്ലഭായൈ ॥
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai Ratyai namostu ramaniyagunarnavayai Shaktyai namostu shatapatraniketanayai Pushtyai namostu purushottamavallabhayai
അർഥം:शुभकर्म का फल देने वाली श्रुति को नमस्कार; रमणीय गुणों के सागर रति को नमस्कार; शक्ति को नमस्कार — विष्णुप्रिया को नमस्कार।
നമോഽസ്തു നാലീകനിഭാനനായൈ നമോഽസ്തു ദുഗ്ധോദധിജന്മഭൂമ്യൈ । നമോഽസ്തു സോമാമൃതസോദരായൈ നമോഽസ്തു നാരായണവല്ലഭായൈ ॥
Namostu nalikanibhananayai Namostu dugdhodadhijanmabhumyai Namostu somamritasodarayai Namostu narayanavallabhayai
അർഥം:कमल-सी मुख वाली को नमस्कार; क्षीरसागर से उत्पन्न को नमस्कार; चन्द्र और अमृत की बहन को नमस्कार; नारायण की प्रिया को नमस्कार।
സമ്പത്കരാണി സകലേന്ദ്രിയനന്ദനാനി സാമ്രാജ്യദാനവിഭവാനി സരോരുഹാക്ഷി । ത്വദ്വന്ദനാനി ദുരിതാഹരണോദ്യതാനി മാമേവ മാതരനിശം കലയന്തു മാന്യേ ॥
Sampatkarani sakalendriyanandanani Samrajyadanavibhavani saroruhakshi Tvadvandanani duritaharanodyatani Mameva mataranisham kalayantu manye
അർഥം:हे कमलनयने! जिनकी वन्दना सम्पदा देती और समस्त इन्द्रियों को आनन्दित करती, साम्राज्य का वैभव प्रदान करती है — वाणी, अंग और मन से तुम्हें वन्दन।
യത്കടാക്ഷസമുപാസനാവിധിഃ സേവകസ്യ സകലാര്ഥസമ്പദഃ । സന്തനോതി വചനാങ്ഗമാനസൈഃ ത്വാം മുരാരിഹൃദയേശ്വരീം ഭജേ ॥
Yatkatakshasamupasanavidhih Sevakasya sakalarthasampadah Santanoti vachanangamanasaih Tvam murarihridayeshvarim bhaje
അർഥം:जिसके कटाक्ष की उपासना मात्र सेवक को वचन, अंग और मन से समस्त अर्थ-सम्पदा देती है — हे मुरारि की प्रिये! तुम्हें नमस्कार।
സരസിജനിലയേ സരോജഹസ്തേ ധവലതമാംശുകഗന്ധമാല്യശോഭേ । ഭഗവതി ഹരിവല്ലഭേ മനോജ്ഞേ ത്രിഭുവനഭൂതികരി പ്രസീദ മഹ്യമ് ॥
Sarasijanilaye sarojahaste Dhavalatamamshukagandhamalyashobhe Bhagavati harivallabhe manojne Tribhuvanabhutikari prasida mahyam
അർഥം:हे सरोवर-निवासिनी, कमलहस्ता, अति श्वेत वस्त्र, गन्ध और माल्य से सुशोभिता! हे भगवती, हरिवल्लभा, मनोज्ञा, त्रिभुवन से पूजिता — मेरी रक्षा करो।
ദിഗ് ഹസ്തിഭിഃ കനകകുമ്ഭമുഖാവസൃഷ്ട- സ്വര്വാഹിനീവിമലചാരുജലപ്ലുതാങ്ഗീമ് । പ്രാതര്നമാമി ജഗതാം ജനനീമശേഷ- ലോകാധിനാഥഗൃഹിണീമമൃതാബ്ധിപുത്രീമ് ॥
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta- Svarvahinivimalacharujalaplutangim Pratarnamami jagatam jananimashesha- Lokadhinathagrihinimamritabdhiputrim
അർഥം:दिग्गजों के स्वर्ण-कलशों से बहाए गए स्वर्गंगा के निर्मल सुन्दर जल से जिसके अंग सिंचित हैं — मैं प्रातःकाल उन्हें नमस्कार करता हूँ।
കമലേ കമലാക്ഷവല്ലഭേ ത്വം കരുണാപൂരതരങ്ഗിതൈരപാങ്ഗൈഃ । അവലോകയ മാമകിഞ്ചനാനാം പ്രഥമം പാത്രമകൃത്രിമം ദയായാഃ ॥
Kamale kamalakshavallabhe tvam Karunapuratarangitairapangaih Avalokaya mamakinchananam Prathamam patramakritrimam dayayah
അർഥം:हे कमले, कमलाक्ष (विष्णु) की प्रिये! करुणा की तरंगों से युक्त अपने कटाक्षों से मुझ दीनों में अग्रणी को देखो।
സ്തുവന്തി യേ സ്തുതിഭിരമീഭിരന്വഹം ത്രയീമയീം ത്രിഭുവനമാതരം രമാമ് । ഗുണാധികാ ഗുരുതരഭാഗ്യഭാഗിനോ ഭവന്തി തേ ഭുവി ബുധഭാവിതാശയാഃ ॥
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham Trayimayim tribhuvanamataram ramam Gunadhika gurutarabhagyabhagino Bhavanti te bhuvi budhabhavitashayah
അർഥം:जो प्रतिदिन इन स्तुतियों से त्रयीस्वरूपा, त्रिभुवन की माता रमा (लक्ष्मी) की स्तुति करते हैं, वे अधिक गुणवान और गुरुतर होकर परम पद को प्राप्त होते हैं।
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
कनकधारा स्तोत्रम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
Composed by Shankaracharya specifically to remove poverty
The 'golden rain' miracle makes this the most famous wealth-attracting stotra
Each verse describes Lakshmi's glance — her grace brings all prosperity
Extremely effective when chanted during Diwali, Dhanteras, and Fridays
Removes Daridra Dosha (poverty karma) as per scriptural tradition
One of the most searched Lakshmi prayers for financial improvement
कनकधारा स्तोत्रम् പാരായണ വിധി
Sit before an image of Lakshmi or Vishnu-Lakshmi together. Light a ghee diya. Offer lotus flowers or yellow flowers. Chant 11 times on Fridays for regular practice. During Diwali week, chanting 108 times is considered extremely powerful. The key is to visualize Lakshmi's compassionate glance falling upon you — this is the central imagery of every verse.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ कनकधारा स्तोत्रम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ