కనకధారా స్తోత్రమ్
कनकधारा स्तोत्रम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
కనకధారా స్తోత్రాన్ని ఆది శంకరాచార్యులు రచించారు — ఒక పేద స్త్రీ తన వద్ద ఉన్న ఏకైక ఉసిరికాయను భిక్షగా ఇవ్వగా, చలించిన ఆయన లక్ష్మీదేవిని స్తుతించారు; దేవి ఆ స్త్రీ ఇంట బంగారు ఉసిరికాయల వర్షం కురిపించింది. దీని శ్లోకాలు ధనాన్ని, క్షేమాన్ని ప్రసాదించే లక్ష్మీదేవి కరుణా కటాక్షాన్ని కీర్తిస్తాయి. దీని పారాయణం దారిద్ర్యాన్ని తొలగించి సమృద్ధిని, అనుగ్రహాన్ని తెస్తుందని నమ్ముతారు.
మూలం & కథ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE (composed at age 8)
కేవలం 8 సంవత్సరాల బాల బ్రహ్మచారిగా శంకరాచార్యులు ఇంటింటికీ భిక్ష కోసం వెళ్ళేవారు. ఒక ఇంట అత్యంత పేద స్త్రీ వద్ద ఇవ్వడానికి ఒక ఎండిన ఉసిరికాయ తప్ప ఏమీ లేదు. ఏమీ లేకపోయినా ఆమె నిస్వార్థ ఔదార్యానికి చలించి బాల శంకరాచార్యులు అక్కడే కనకధారా స్తోత్రాన్ని రచించారు, లక్ష్మి దివ్య కటాక్షాన్ని వర్ణిస్తూ 21 అపూర్వ శ్లోకాలతో ఆమెను స్తుతించారు. ఆయన భక్తికి సంతోషించి లక్ష్మి ఆ స్త్రీ ఇంట బంగారు ఉసిరికాయలను వర్షించి ఎప్పటికీ ఆమె దారిద్ర్యాన్ని తొలగించింది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
శంకరవిజయం (శంకరాచార్యుల జీవిత చరిత్ర) ప్రకారం, 8 సంవత్సరాల బాలుడు లక్ష్మి కటాక్షాన్ని వర్ణిస్తూ ప్రతి శ్లోకం పఠించగా, ఆకాశం మసకబారింది, ఆ పేద స్త్రీ ఇంటిపై బంగారు ఉసిరికాయలు వర్షంలా కురవడం మొదలైంది. మొత్తం గ్రామం ఈ అద్భుతాన్ని చూసింది. క్షణం క్రితం ఏమీ లేని స్త్రీ హఠాత్తుగా బంగారంతో చుట్టుముట్టబడింది. ఇది శంకరాచార్యులను దివ్య అవతారంగా నిర్ధారించే నిశ్చిత అద్భుతాలలో ఒకటిగా భావిస్తారు, శూన్యం నుండి ధనాన్ని వ్యక్తం చేసే ఈ స్తోత్రపు శక్తిని తెలియజేస్తుంది.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
వన్దే వన్దారుమన్దారమిన్దిరానన్దకన్దలమ్ । అమన్దానన్దసన్దోహబన్ధురం సిన్ధురాననమ్ ॥
Vande vandarumandaramindiranandakandalam Amandanandasandohabandhuram sindhurananam
అర్థం:గజముఖుడైన స్వామిని (గణేశుని) నేను ఆరాధిస్తాను — నమస్కరించేవారికి కోరికలు తీర్చే మందార (కల్పవృక్షం), ఇందిర (లక్ష్మి) ఆనందపు చిగురు, అపార ఆనంద ప్రవాహంతో మనోహరుడు.
అఙ్గం హరేః పులకభూషణమాశ్రయన్తీ భృఙ్గాఙ్గనేవ ముకులాభరణం తమాలమ్ । అఙ్గీకృతాఖిలవిభూతిరపాఙ్గలీలా మాఙ్గల్యదాఽస్తు మమ మఙ్గలదేవతాయాః ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti Bhringanganeva mukulabharanam tamalam Angikritakhilavibhutirapangalila Mangalyadastu mama mangaladevatayah
అర్థం:తమాల చెట్టు మొగ్గపై ఆడ తుమ్మెదవలె హరి పులకించిన దేహంపై నిలిచిన — సమస్త వైభవమును ధరించిన లక్ష్మి ఆ కటాక్షం క్షణకాలం నాపై నిలిచి సమృద్ధిని కలిగించుగాక.
ముగ్ధా ముహుర్విదధతీ వదనే మురారేః ప్రేమత్రపాప్రణిహితాని గతాగతాని । మాలా దృశోర్మధుకరీవ మహోత్పలే యా సా మే శ్రియం దిశతు సాగరసమ్భవాయాః ॥
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh Prematrapapranihitani gatagatani Mala drishormadhukariva mahotpale ya Sa me shriyam dishatu sagarasambhavayah
అర్థం:మురారి ముఖంపై మాటిమాటికీ సిగ్గుతో నిండిన ప్రేమ చూపులను అటూ ఇటూ ప్రసరిస్తూ — తేనెలూరు పద్మంపై తుమ్మెదల వరుసవంటి లక్ష్మి కనుల ఆ మాల నాకు మేలు చేయుగాక.
విశ్వామరేన్ద్రపదవిభ్రమదానదక్షం ఆనన్దహేతురధికం మురవిద్విషోఽపి । ఈషన్నిషీదతు మయి క్షణమీక్షణార్ధమ్ ఇన్దీవరోదరసహోదరమిన్దిరాయాః ॥
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham Anandaheturadhikam muravidvishopi Ishannishidatu mayi kshanamikshanardham Indivarodarasahodaramindirayah
అర్థం:దేవతల, విశ్వపు ఆధిపత్యమును ప్రసాదించుటలో నేర్పరి, విష్ణువుకే (మురారికే) ఆనందమునకు మూలమైన — లక్ష్మి ఆ చూపు కొంచెమైనా నాపై నిలుచుగాక.
ఆమీలితాక్షమధిగమ్య ముదా ముకున్దం ఆనన్దకన్దమనిమేషమనఙ్గతన్త్రమ్ । ఆకేకరస్థితకనీనికపక్ష్మనేత్రం భూత్యై భవేన్మమ భుజఙ్గశయాఙ్గనాయాః ॥
Amilitakshamadhigamya muda mukundam Anandakandamanimeshamanangatantram Akekarasthitakaninikapakshmanetram Bhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah
అర్థం:అర్ధనిమీలిత నేత్రుడైన ముకుందుని చేరి, ఆనందమునకు మూలమై, అనిమేషమై, మన్మథుని వశమునకు అతీతమై — లక్ష్మి ఆ తిరిగిన పుత్తడి చూపు నాకు సౌభాగ్యమును ఇచ్చుగాక.
బాహ్వన్తరే మధుజితః శ్రితకౌస్తుభే యా హారావలీవ హరినీలమయీ విభాతి । కామప్రదా భగవతోఽపి కటాక్షమాలా కల్యాణమావహతు మే కమలాలయాయాః ॥
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya Haravaliva harinilamayi vibhati Kamaprada bhagavatopi katakshamala Kalyanamavahatu me kamalalayayah
అర్థం:మధుసూదనుని వక్షస్థలంపై కౌస్తుభమణి ప్రక్కన నీలమణుల హారమువలె ప్రకాశించు — భగవంతునికే వరములిచ్చు ఆమె నా కోరికను తీర్చుగాక.
కాలామ్బుదాలిలలితోరసి కైటభారేః ధారాధరే స్ఫురతి యా తడిదఙ్గనేవ । మాతుస్సమస్తజగతాం మహనీయమూర్తిః భద్రాణి మే దిశతు భార్గవనన్దనాయాః ॥
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh Dharadhare sphurati ya tadidanganeva Matussamastajagatam mahaniyamurtih Bhadrani me dishatu bhargavanandanayah
అర్థం:కైటభారి (విష్ణు) మేఘమువంటి సుందర వక్షస్థలంపై మేఘంలో మెరుపువలె ప్రకాశించు — సమస్త లోకములకు తల్లియైన ఆ శ్రీకి నేను నమస్కరిస్తాను.
ప్రాప్తం పదం ప్రథమతః ఖలు యత్ప్రభావాత్ మాఙ్గల్యభాజి మధుమాథిని మన్మథేన । మయ్యాపతేత్తదిహ మన్థరమీక్షణార్ధం మన్దాలసం చ మకరాలయకన్యకాయాః ॥
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat Mangalyabhaji madhumathini manmathena Mayyapatettadiha mantharamikshanardham Mandalasam cha makaralayakanyakayah
అర్థం:ఓ మధుసూదనుని మంగళకర ప్రియురాలా! ఎవరి ప్రభావంతో మన్మథుడు మొదట తన స్థానమును పొందెనో — ఆ చూపు క్షణకాలమైనా నాపై కూడా పడుగాక.
దద్యాద్దయానుపవనో ద్రవిణామ్బుధారాం అస్మిన్నకిఞ్చనవిహఙ్గశిశౌ విషణ్ణే । దుష్కర్మఘర్మమపనీయ చిరాయ దూరం నారాయణప్రణయినీనయనామ్బువాహః ॥
Dadyaddayanupavano dravinambudharam Asminnakinchanavihangashishau vishanne Dushkarmagharmamapaniya chiraya duram Narayanapranayininayanambuvahah
అర్థం:కరుణా పవనం దుష్కర్మల వేడిమికి కమిలిన, దీనుడైన, అకించనుడనే పక్షిపిల్లపై (నాపై) ధన ధారను కురిపించుగాక.
ఇష్టావిశిష్టమతయోఽపి యయా దయార్ద్ర- దృష్ట్యా త్రివిష్టపపదం సులభం లభన్తే । దృష్టిః ప్రహృష్టకమలోదరదీప్తిరిష్టాం పుష్టిం కృషీష్ట మమ పుష్కరవిష్టరాయాః ॥
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra- Drishtya trivishtapapadam sulabham labhante Drishtih prahrishtakamalodaradiptirishtam Pushtim krishishta mama pushkaravishtarayah
అర్థం:ఎవరి దయార్ద్ర చూపుతో మందబుద్ధులు సైతం సులభముగా స్వర్గ (ఇంద్ర) పదమును పొందుదురో — లక్ష్మి ఆ చూపు కొంచెమైనా నావైపు తిరుగుగాక.
గీర్దేవతేతి గరుడధ్వజసున్దరీతి శాకమ్భరీతి శశిశేఖరవల్లభేతి । సృష్టిస్థితిప్రలయకేలిషు సంస్థితాయై తస్యై నమస్త్రిభువనైకగురోస్తరుణ్యై ॥
Girdevateti garudadhvajasundariti Shakambhariti shashishekharavallabheti Srishtisthitipralayakelishu samsthitayai Tasyai namastribhuvanaikagurostarunyai
అర్థం:వాగ్దేవి (సరస్వతి), గరుడధ్వజుడైన విష్ణువు సౌందర్యం, శాకంభరి, చంద్రశేఖరుడైన శివుని ప్రియురాలు — లీలగా సృష్టి, స్థితి, లయములను చేయు నీకు నమస్కారం.
శ్రుత్యై నమోఽస్తు శుభకర్మఫలప్రసూత్యై రత్యై నమోఽస్తు రమణీయగుణార్ణవాయై । శక్త్యై నమోఽస్తు శతపత్రనికేతనాయై పుష్ట్యై నమోఽస్తు పురుషోత్తమవల్లభాయై ॥
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai Ratyai namostu ramaniyagunarnavayai Shaktyai namostu shatapatraniketanayai Pushtyai namostu purushottamavallabhayai
అర్థం:శుభకర్మల ఫలమునిచ్చు శ్రుతి (వేదము) అయిన నీకు నమస్కారం; రమణీయ గుణముల సాగరమైన రతికి నమస్కారం; శక్తికి నమస్కారం — విష్ణుప్రియకు నమస్కారం.
నమోఽస్తు నాలీకనిభాననాయై నమోఽస్తు దుగ్ధోదధిజన్మభూమ్యై । నమోఽస్తు సోమామృతసోదరాయై నమోఽస్తు నారాయణవల్లభాయై ॥
Namostu nalikanibhananayai Namostu dugdhodadhijanmabhumyai Namostu somamritasodarayai Namostu narayanavallabhayai
అర్థం:పద్మముఖికి నమస్కారం; క్షీరసాగరమున జన్మించినదానికి నమస్కారం; చంద్రునికి, అమృతమునకు సోదరియైనదానికి నమస్కారం; నారాయణ ప్రియకు నమస్కారం.
సమ్పత్కరాణి సకలేన్ద్రియనన్దనాని సామ్రాజ్యదానవిభవాని సరోరుహాక్షి । త్వద్వన్దనాని దురితాహరణోద్యతాని మామేవ మాతరనిశం కలయన్తు మాన్యే ॥
Sampatkarani sakalendriyanandanani Samrajyadanavibhavani saroruhakshi Tvadvandanani duritaharanodyatani Mameva mataranisham kalayantu manye
అర్థం:ఓ పద్మనయనా! ఎవరి ఆరాధన ధనమునిచ్చి ప్రతి ఇంద్రియమును ఆనందింపజేసి, సామ్రాజ్య వైభవమును ప్రసాదించునో — వచనము, దేహము, మనస్సుతో నీకు వందనములు.
యత్కటాక్షసముపాసనావిధిః సేవకస్య సకలార్థసమ్పదః । సన్తనోతి వచనాఙ్గమానసైః త్వాం మురారిహృదయేశ్వరీం భజే ॥
Yatkatakshasamupasanavidhih Sevakasya sakalarthasampadah Santanoti vachanangamanasaih Tvam murarihridayeshvarim bhaje
అర్థం:ఎవరి కటాక్షపు ఆరాధనయే సేవకునికి వచనము, అంగము, మనస్సుతో సమస్త ధనమును, ప్రతి కోరిక పరిపూర్తిని ప్రసాదించునో — ఓ మురారి ప్రియా, నీకు నేను నమస్కరిస్తాను.
సరసిజనిలయే సరోజహస్తే ధవలతమాంశుకగన్ధమాల్యశోభే । భగవతి హరివల్లభే మనోజ్ఞే త్రిభువనభూతికరి ప్రసీద మహ్యమ్ ॥
Sarasijanilaye sarojahaste Dhavalatamamshukagandhamalyashobhe Bhagavati harivallabhe manojne Tribhuvanabhutikari prasida mahyam
అర్థం:ఓ పద్మమున నివసించుదానా, చేతిలో పద్మముతో, అతి శ్వేత వస్త్రములు, సుగంధము, మాలలతో శోభిల్లుదానా — ఓ భగవతి, హరిప్రియా, మనోజ్ఞా, ముల్లోకములచే పూజింపబడుదానా: నన్ను రక్షింపుము.
దిగ్ హస్తిభిః కనకకుమ్భముఖావసృష్ట- స్వర్వాహినీవిమలచారుజలప్లుతాఙ్గీమ్ । ప్రాతర్నమామి జగతాం జననీమశేష- లోకాధినాథగృహిణీమమృతాబ్ధిపుత్రీమ్ ॥
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta- Svarvahinivimalacharujalaplutangim Pratarnamami jagatam jananimashesha- Lokadhinathagrihinimamritabdhiputrim
అర్థం:దిగ్గజములు పట్టిన బంగారు కలశముల నుండి కురిసిన స్వర్గగంగ నిర్మల సుందర జలములతో అంగములు తడిసిన ఆమెకు — నేను ప్రాతఃకాలమున నమస్కరిస్తాను.
కమలే కమలాక్షవల్లభే త్వం కరుణాపూరతరఙ్గితైరపాఙ్గైః । అవలోకయ మామకిఞ్చనానాం ప్రథమం పాత్రమకృత్రిమం దయాయాః ॥
Kamale kamalakshavallabhe tvam Karunapuratarangitairapangaih Avalokaya mamakinchananam Prathamam patramakritrimam dayayah
అర్థం:ఓ కమలా, పద్మనయనుడైన విష్ణువు ప్రియా! కరుణా తరంగములతో ఉప్పొంగు నీ కటాక్షములతో, దీనులలో అగ్రగణ్యుడనైన నన్ను చూడుము.
స్తువన్తి యే స్తుతిభిరమీభిరన్వహం త్రయీమయీం త్రిభువనమాతరం రమామ్ । గుణాధికా గురుతరభాగ్యభాగినో భవన్తి తే భువి బుధభావితాశయాః ॥
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham Trayimayim tribhuvanamataram ramam Gunadhika gurutarabhagyabhagino Bhavanti te bhuvi budhabhavitashayah
అర్థం:ఎవరు ప్రతిదినం ఈ స్తుతులతో త్రయీస్వరూపిణి, ముల్లోకములకు తల్లియైన రమను (లక్ష్మిని) స్తుతించుదురో, వారు అధిక గుణవంతులై, గురుతర భాగ్యవంతులై పరమపదమును పొందుదురు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
कनकधारा स्तोत्रम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
శంకరాచార్యులు ప్రత్యేకంగా దారిద్ర్యాన్ని తొలగించడానికి రచించారు.
'బంగారు వర్షం' అద్భుతం దీనిని అత్యంత ప్రసిద్ధ ధనాకర్షక స్తోత్రంగా చేస్తుంది.
ప్రతి శ్లోకం లక్ష్మి కటాక్షాన్ని వర్ణిస్తుంది — ఆమె అనుగ్రహం సమస్త సమృద్ధిని తెస్తుంది.
దీపావళి, ధనత్రయోదశి, శుక్రవారాలలో పఠించినప్పుడు అత్యంత ప్రభావవంతం.
శాస్త్ర సంప్రదాయం ప్రకారం దారిద్ర్య దోషాన్ని (దరిద్రత కర్మ) తొలగిస్తుంది.
ఆర్థిక అభివృద్ధి కోసం అత్యధికంగా అన్వేషించబడే లక్ష్మీ స్తుతులలో ఒకటి.
कनकधारा स्तोत्रम् పారాయణ విధి
లక్ష్మి లేదా విష్ణు-లక్ష్మి కలిసి ఉన్న చిత్రం ముందు కూర్చోండి. నెయ్యి దీపం వెలిగించండి. తామర లేదా పసుపు పూలు సమర్పించండి. క్రమ సాధన కోసం శుక్రవారాలలో 11 సార్లు పఠించండి. దీపావళి వారంలో 108 సార్లు పఠించడం అత్యంత శక్తివంతంగా భావిస్తారు. ముఖ్యమైనది లక్ష్మి కరుణామయ కటాక్షం మీపై పడుతున్నట్లు ధ్యానించడం — ఇదే ప్రతి శ్లోకపు కేంద్ర భావం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి कनकधारा स्तोत्रम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి