କନକଧାରା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
कनकधारा स्तोत्रम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
✦ ଅର୍ଥ
କନକଧାରା ସ୍ତୋତ୍ର ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ — ଜଣେ ଦରିଦ୍ର ନାରୀ ଭିକ୍ଷାରେ ନିଜର ଏକମାତ୍ର ଅଁଳା ଦେବାରୁ, ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଦେବୀ ସେହି ନାରୀଙ୍କ ଘରେ ସୁନା ଅଁଳାର ବର୍ଷା କରାଇଲେ। ଏହାର ଶ୍ଳୋକ ଧନ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କରୁଣା-ଦୃଷ୍ଟିର ବନ୍ଦନା କରେ। ଏହାର ପାଠ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଦୂର କରି ସମୃଦ୍ଧି ଓ କୃପା ଆଣେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE (composed at age 8)
As a young Brahmachari (student monk) of just 8 years, Shankaracharya went door to door begging for food. At one house, a desperately poor woman had nothing to offer but a single dried amla fruit. Moved by her selfless generosity despite having nothing, the child Shankaracharya composed the Kanakadhara Stotram on the spot, praising Lakshmi with 21 exquisite verses describing her divine glance. Pleased by his devotion, Lakshmi showered golden amla fruits upon the woman's house, ending her poverty forever.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
According to the Shankaravijaya (biography of Shankaracharya), as the 8-year-old boy chanted each verse describing Lakshmi's glance, the sky darkened and golden gooseberries began falling like rain upon the poor woman's house. The entire village witnessed the miracle. The woman, who moments before had nothing, was suddenly surrounded by gold. This is considered one of the definitive miracles establishing Shankaracharya as a divine incarnation, and it demonstrates the stotra's power to manifest wealth from nothing.
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଵନ୍ଦେ ଵନ୍ଦାରୁମନ୍ଦାରମିନ୍ଦିରାନନ୍ଦକନ୍ଦଲମ୍ । ଅମନ୍ଦାନନ୍ଦସନ୍ଦୋହବନ୍ଧୁରଂ ସିନ୍ଧୁରାନନମ୍ ॥
Vande vandarumandaramindiranandakandalam Amandanandasandohabandhuram sindhurananam
ଅର୍ଥ:मैं उन गजमुख (गणेश) को वन्दन करता हूँ — जो वन्दना करने वालों के लिए कल्पवृक्ष-समान, इन्दिरा (लक्ष्मी) के आनन्द के अंकुर, और प्रचुर आनन्द-समूह से मनोहर हैं।
ଅଙ୍ଗଂ ହରେଃ ପୁଲକଭୂଷଣମାଶ୍ରଯନ୍ତୀ ଭୃଙ୍ଗାଙ୍ଗନେଵ ମୁକୁଲାଭରଣଂ ତମାଲମ୍ । ଅଙ୍ଗୀକୃତାଖିଲଵିଭୂତିରପାଙ୍ଗଲୀଲା ମାଙ୍ଗଲ୍ଯଦାଽସ୍ତୁ ମମ ମଙ୍ଗଲଦେଵତାଯାଃ ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti Bhringanganeva mukulabharanam tamalam Angikritakhilavibhutirapangalila Mangalyadastu mama mangaladevatayah
ଅର୍ଥ:हरि के रोमांचित अंग पर, तमालवृक्ष पर बैठी भ्रमरी-सी विराजमान — समस्त ऐश्वर्य धारण करने वाली लक्ष्मी की वह कटाक्ष-दृष्टि क्षण भर मुझ पर पड़े और समृद्धि दे।
ମୁଗ୍ଧା ମୁହୁର୍ଵିଦଧତୀ ଵଦନେ ମୁରାରେଃ ପ୍ରେମତ୍ରପାପ୍ରଣିହିତାନି ଗତାଗତାନି । ମାଲା ଦୃଶୋର୍ମଧୁକରୀଵ ମହୋତ୍ପଲେ ଯା ସା ମେ ଶ୍ରିଯଂ ଦିଶତୁ ସାଗରସମ୍ଭଵାଯାଃ ॥
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh Prematrapapranihitani gatagatani Mala drishormadhukariva mahotpale ya Sa me shriyam dishatu sagarasambhavayah
ଅର୍ଥ:मुरारि के मुख पर बार-बार जाती-आती लज्जा भरी प्रेमदृष्टि — मधुयुक्त कमल पर भ्रमरपंक्ति-सी लक्ष्मी के नेत्रों की वह माला मुझे कल्याण दे।
ଵିଶ୍ଵାମରେନ୍ଦ୍ରପଦଵିଭ୍ରମଦାନଦକ୍ଷଂ ଆନନ୍ଦହେତୁରଧିକଂ ମୁରଵିଦ୍ଵିଷୋଽପି । ଈଷନ୍ନିଷୀଦତୁ ମଯି କ୍ଷଣମୀକ୍ଷଣାର୍ଧମ୍ ଇନ୍ଦୀଵରୋଦରସହୋଦରମିନ୍ଦିରାଯାଃ ॥
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham Anandaheturadhikam muravidvishopi Ishannishidatu mayi kshanamikshanardham Indivarodarasahodaramindirayah
ଅର୍ଥ:देवों और विश्व का इन्द्रपद देने में कुशल, विष्णु तक के आनन्द का हेतु — लक्ष्मी की वह दृष्टि थोड़ी-सी मुझ पर भी ठहरे।
ଆମୀଲିତାକ୍ଷମଧିଗମ୍ଯ ମୁଦା ମୁକୁନ୍ଦଂ ଆନନ୍ଦକନ୍ଦମନିମେଷମନଙ୍ଗତନ୍ତ୍ରମ୍ । ଆକେକରସ୍ଥିତକନୀନିକପକ୍ଷ୍ମନେତ୍ରଂ ଭୂତ୍ଯୈ ଭଵେନ୍ମମ ଭୁଜଙ୍ଗଶଯାଙ୍ଗନାଯାଃ ॥
Amilitakshamadhigamya muda mukundam Anandakandamanimeshamanangatantram Akekarasthitakaninikapakshmanetram Bhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah
ଅର୍ଥ:अर्धनिमीलित नेत्र मुकुन्द को पाकर, आनन्द के मूल, अनिमेष, कामदेव के वश से परे — लक्ष्मी की वह तिरछी पुतली-दृष्टि मुझे सौभाग्य दे।
ବାହ୍ଵନ୍ତରେ ମଧୁଜିତଃ ଶ୍ରିତକୌସ୍ତୁଭେ ଯା ହାରାଵଲୀଵ ହରିନୀଲମଯୀ ଵିଭାତି । କାମପ୍ରଦା ଭଗଵତୋଽପି କଟାକ୍ଷମାଲା କଲ୍ଯାଣମାଵହତୁ ମେ କମଲାଲଯାଯାଃ ॥
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya Haravaliva harinilamayi vibhati Kamaprada bhagavatopi katakshamala Kalyanamavahatu me kamalalayayah
ଅର୍ଥ:मधुसूदन के वक्ष पर, कौस्तुभ के पास, नीलमणि-हार-सी सुशोभित — भगवान को भी वर देने वाली वह लक्ष्मी मेरी कामना पूर्ण करे।
କାଲାମ୍ବୁଦାଲିଲଲିତୋରସି କୈଟଭାରେଃ ଧାରାଧରେ ସ୍ଫୁରତି ଯା ତଡିଦଙ୍ଗନେଵ । ମାତୁସ୍ସମସ୍ତଜଗତାଂ ମହନୀଯମୂର୍ତିଃ ଭଦ୍ରାଣି ମେ ଦିଶତୁ ଭାର୍ଗଵନନ୍ଦନାଯାଃ ॥
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh Dharadhare sphurati ya tadidanganeva Matussamastajagatam mahaniyamurtih Bhadrani me dishatu bhargavanandanayah
ଅର୍ଥ:कैटभारि (विष्णु) के मेघ-सुन्दर वक्ष पर मेघ में बिजली-सी चमकती — समस्त जगत् की माता उस श्री को मैं नमस्कार करता हूँ।
ପ୍ରାପ୍ତଂ ପଦଂ ପ୍ରଥମତଃ ଖଲୁ ଯତ୍ପ୍ରଭାଵାତ୍ ମାଙ୍ଗଲ୍ଯଭାଜି ମଧୁମାଥିନି ମନ୍ମଥେନ । ମଯ୍ଯାପତେତ୍ତଦିହ ମନ୍ଥରମୀକ୍ଷଣାର୍ଧଂ ମନ୍ଦାଲସଂ ଚ ମକରାଲଯକନ୍ଯକାଯାଃ ॥
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat Mangalyabhaji madhumathini manmathena Mayyapatettadiha mantharamikshanardham Mandalasam cha makaralayakanyakayah
ଅର୍ଥ:हे मधुसूदन की मंगलमयी प्रिये! जिसके प्रभाव से कामदेव ने पहले अपना पद पाया — वह दृष्टि क्षण भर मुझ पर भी पड़े।
ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦଯାନୁପଵନୋ ଦ୍ରଵିଣାମ୍ବୁଧାରାଂ ଅସ୍ମିନ୍ନକିଞ୍ଚନଵିହଙ୍ଗଶିଶୌ ଵିଷଣ୍ଣେ । ଦୁଷ୍କର୍ମଘର୍ମମପନୀଯ ଚିରାଯ ଦୂରଂ ନାରାଯଣପ୍ରଣଯିନୀନଯନାମ୍ବୁଵାହଃ ॥
Dadyaddayanupavano dravinambudharam Asminnakinchanavihangashishau vishanne Dushkarmagharmamapaniya chiraya duram Narayanapranayininayanambuvahah
ଅର୍ଥ:करुणा का पवन दुष्कर्म की धूप से तप्त, खिन्न, अकिंचन रूपी पक्षी-शिशु (मुझ) पर धन की धारा बरसाए।
ଇଷ୍ଟାଵିଶିଷ୍ଟମତଯୋଽପି ଯଯା ଦଯାର୍ଦ୍ର- ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପପଦଂ ସୁଲଭଂ ଲଭନ୍ତେ । ଦୃଷ୍ଟିଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟକମଲୋଦରଦୀପ୍ତିରିଷ୍ଟାଂ ପୁଷ୍ଟିଂ କୃଷୀଷ୍ଟ ମମ ପୁଷ୍କରଵିଷ୍ଟରାଯାଃ ॥
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra- Drishtya trivishtapapadam sulabham labhante Drishtih prahrishtakamalodaradiptirishtam Pushtim krishishta mama pushkaravishtarayah
ଅର୍ଥ:जिसकी दया-आर्द्र दृष्टि से मन्दबुद्धि भी सुलभता से स्वर्गपद पा लेते हैं — लक्ष्मी की वह दृष्टि थोड़ी-सी मेरी ओर मुड़े।
ଗୀର୍ଦେଵତେତି ଗରୁଡଧ୍ଵଜସୁନ୍ଦରୀତି ଶାକମ୍ଭରୀତି ଶଶିଶେଖରଵଲ୍ଲଭେତି । ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତିପ୍ରଲଯକେଲିଷୁ ସଂସ୍ଥିତାଯୈ ତସ୍ଯୈ ନମସ୍ତ୍ରିଭୁଵନୈକଗୁରୋସ୍ତରୁଣ୍ଯୈ ॥
Girdevateti garudadhvajasundariti Shakambhariti shashishekharavallabheti Srishtisthitipralayakelishu samsthitayai Tasyai namastribhuvanaikagurostarunyai
ଅର୍ଥ:वाग्देवी (सरस्वती), गरुडध्वज (विष्णु) की सुन्दरी, शाकम्भरी, चन्द्रशेखर (शिव) की वल्लभा — हे सृष्टि-स्थिति-प्रलय की लीला करने वाली! नमस्कार।
ଶ୍ରୁତ୍ଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ଶୁଭକର୍ମଫଲପ୍ରସୂତ୍ଯୈ ରତ୍ଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ରମଣୀଯଗୁଣାର୍ଣଵାଯୈ । ଶକ୍ତ୍ଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ଶତପତ୍ରନିକେତନାଯୈ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଵଲ୍ଲଭାଯୈ ॥
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai Ratyai namostu ramaniyagunarnavayai Shaktyai namostu shatapatraniketanayai Pushtyai namostu purushottamavallabhayai
ଅର୍ଥ:शुभकर्म का फल देने वाली श्रुति को नमस्कार; रमणीय गुणों के सागर रति को नमस्कार; शक्ति को नमस्कार — विष्णुप्रिया को नमस्कार।
ନମୋଽସ୍ତୁ ନାଲୀକନିଭାନନାଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ଦୁଗ୍ଧୋଦଧିଜନ୍ମଭୂମ୍ଯୈ । ନମୋଽସ୍ତୁ ସୋମାମୃତସୋଦରାଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ନାରାଯଣଵଲ୍ଲଭାଯୈ ॥
Namostu nalikanibhananayai Namostu dugdhodadhijanmabhumyai Namostu somamritasodarayai Namostu narayanavallabhayai
ଅର୍ଥ:कमल-सी मुख वाली को नमस्कार; क्षीरसागर से उत्पन्न को नमस्कार; चन्द्र और अमृत की बहन को नमस्कार; नारायण की प्रिया को नमस्कार।
ସମ୍ପତ୍କରାଣି ସକଲେନ୍ଦ୍ରିଯନନ୍ଦନାନି ସାମ୍ରାଜ୍ଯଦାନଵିଭଵାନି ସରୋରୁହାକ୍ଷି । ତ୍ଵଦ୍ଵନ୍ଦନାନି ଦୁରିତାହରଣୋଦ୍ଯତାନି ମାମେଵ ମାତରନିଶଂ କଲଯନ୍ତୁ ମାନ୍ଯେ ॥
Sampatkarani sakalendriyanandanani Samrajyadanavibhavani saroruhakshi Tvadvandanani duritaharanodyatani Mameva mataranisham kalayantu manye
ଅର୍ଥ:हे कमलनयने! जिनकी वन्दना सम्पदा देती और समस्त इन्द्रियों को आनन्दित करती, साम्राज्य का वैभव प्रदान करती है — वाणी, अंग और मन से तुम्हें वन्दन।
ଯତ୍କଟାକ୍ଷସମୁପାସନାଵିଧିଃ ସେଵକସ୍ଯ ସକଲାର୍ଥସମ୍ପଦଃ । ସନ୍ତନୋତି ଵଚନାଙ୍ଗମାନସୈଃ ତ୍ଵାଂ ମୁରାରିହୃଦଯେଶ୍ଵରୀଂ ଭଜେ ॥
Yatkatakshasamupasanavidhih Sevakasya sakalarthasampadah Santanoti vachanangamanasaih Tvam murarihridayeshvarim bhaje
ଅର୍ଥ:जिसके कटाक्ष की उपासना मात्र सेवक को वचन, अंग और मन से समस्त अर्थ-सम्पदा देती है — हे मुरारि की प्रिये! तुम्हें नमस्कार।
ସରସିଜନିଲଯେ ସରୋଜହସ୍ତେ ଧଵଲତମାଂଶୁକଗନ୍ଧମାଲ୍ଯଶୋଭେ । ଭଗଵତି ହରିଵଲ୍ଲଭେ ମନୋଜ୍ଞେ ତ୍ରିଭୁଵନଭୂତିକରି ପ୍ରସୀଦ ମହ୍ଯମ୍ ॥
Sarasijanilaye sarojahaste Dhavalatamamshukagandhamalyashobhe Bhagavati harivallabhe manojne Tribhuvanabhutikari prasida mahyam
ଅର୍ଥ:हे सरोवर-निवासिनी, कमलहस्ता, अति श्वेत वस्त्र, गन्ध और माल्य से सुशोभिता! हे भगवती, हरिवल्लभा, मनोज्ञा, त्रिभुवन से पूजिता — मेरी रक्षा करो।
ଦିଗ୍ ହସ୍ତିଭିଃ କନକକୁମ୍ଭମୁଖାଵସୃଷ୍ଟ- ସ୍ଵର୍ଵାହିନୀଵିମଲଚାରୁଜଲପ୍ଲୁତାଙ୍ଗୀମ୍ । ପ୍ରାତର୍ନମାମି ଜଗତାଂ ଜନନୀମଶେଷ- ଲୋକାଧିନାଥଗୃହିଣୀମମୃତାବ୍ଧିପୁତ୍ରୀମ୍ ॥
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta- Svarvahinivimalacharujalaplutangim Pratarnamami jagatam jananimashesha- Lokadhinathagrihinimamritabdhiputrim
ଅର୍ଥ:दिग्गजों के स्वर्ण-कलशों से बहाए गए स्वर्गंगा के निर्मल सुन्दर जल से जिसके अंग सिंचित हैं — मैं प्रातःकाल उन्हें नमस्कार करता हूँ।
କମଲେ କମଲାକ୍ଷଵଲ୍ଲଭେ ତ୍ଵଂ କରୁଣାପୂରତରଙ୍ଗିତୈରପାଙ୍ଗୈଃ । ଅଵଲୋକଯ ମାମକିଞ୍ଚନାନାଂ ପ୍ରଥମଂ ପାତ୍ରମକୃତ୍ରିମଂ ଦଯାଯାଃ ॥
Kamale kamalakshavallabhe tvam Karunapuratarangitairapangaih Avalokaya mamakinchananam Prathamam patramakritrimam dayayah
ଅର୍ଥ:हे कमले, कमलाक्ष (विष्णु) की प्रिये! करुणा की तरंगों से युक्त अपने कटाक्षों से मुझ दीनों में अग्रणी को देखो।
ସ୍ତୁଵନ୍ତି ଯେ ସ୍ତୁତିଭିରମୀଭିରନ୍ଵହଂ ତ୍ରଯୀମଯୀଂ ତ୍ରିଭୁଵନମାତରଂ ରମାମ୍ । ଗୁଣାଧିକା ଗୁରୁତରଭାଗ୍ଯଭାଗିନୋ ଭଵନ୍ତି ତେ ଭୁଵି ବୁଧଭାଵିତାଶଯାଃ ॥
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham Trayimayim tribhuvanamataram ramam Gunadhika gurutarabhagyabhagino Bhavanti te bhuvi budhabhavitashayah
ଅର୍ଥ:जो प्रतिदिन इन स्तुतियों से त्रयीस्वरूपा, त्रिभुवन की माता रमा (लक्ष्मी) की स्तुति करते हैं, वे अधिक गुणवान और गुरुतर होकर परम पद को प्राप्त होते हैं।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
कनकधारा स्तोत्रम् ପାଠର ଲାଭ
Composed by Shankaracharya specifically to remove poverty
The 'golden rain' miracle makes this the most famous wealth-attracting stotra
Each verse describes Lakshmi's glance — her grace brings all prosperity
Extremely effective when chanted during Diwali, Dhanteras, and Fridays
Removes Daridra Dosha (poverty karma) as per scriptural tradition
One of the most searched Lakshmi prayers for financial improvement
कनकधारा स्तोत्रम् ପାଠ ବିଧି
Sit before an image of Lakshmi or Vishnu-Lakshmi together. Light a ghee diya. Offer lotus flowers or yellow flowers. Chant 11 times on Fridays for regular practice. During Diwali week, chanting 108 times is considered extremely powerful. The key is to visualize Lakshmi's compassionate glance falling upon you — this is the central imagery of every verse.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ कनकधारा स्तोत्रम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ