ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರಮ್
कनकधारा स्तोत्रम् in Kannada · ಕನ್ನಡ
✦ ಅರ್ಥ
ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದರು — ಒಬ್ಬ ಬಡ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಏಕೈಕ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಕರಗಿದ ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ದೇವಿ ಆ ಮಹಿಳೆಯ ಮನೆಗೆ ಚಿನ್ನದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದಳು. ಇದರ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಧನ-ಕ್ಷೇಮ ಕರುಣಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕರುಣಾ ಕಟಾಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪಾರಾಯಣವು ಬಡತನ-ದುರದೃಷ್ಟವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಸಮೃದ್ಧಿ-ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE (composed at age 8)
As a young Brahmachari (student monk) of just 8 years, Shankaracharya went door to door begging for food. At one house, a desperately poor woman had nothing to offer but a single dried amla fruit. Moved by her selfless generosity despite having nothing, the child Shankaracharya composed the Kanakadhara Stotram on the spot, praising Lakshmi with 21 exquisite verses describing her divine glance. Pleased by his devotion, Lakshmi showered golden amla fruits upon the woman's house, ending her poverty forever.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
According to the Shankaravijaya (biography of Shankaracharya), as the 8-year-old boy chanted each verse describing Lakshmi's glance, the sky darkened and golden gooseberries began falling like rain upon the poor woman's house. The entire village witnessed the miracle. The woman, who moments before had nothing, was suddenly surrounded by gold. This is considered one of the definitive miracles establishing Shankaracharya as a divine incarnation, and it demonstrates the stotra's power to manifest wealth from nothing.
ಕೇಳುತ್ತಾ ಪಠಿಸಿ
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ವನ್ದೇ ವನ್ದಾರುಮನ್ದಾರಮಿನ್ದಿರಾನನ್ದಕನ್ದಲಮ್ । ಅಮನ್ದಾನನ್ದಸನ್ದೋಹಬನ್ಧುರಂ ಸಿನ್ಧುರಾನನಮ್ ॥
Vande vandarumandaramindiranandakandalam Amandanandasandohabandhuram sindhurananam
ಅರ್ಥ:मैं उन गजमुख (गणेश) को वन्दन करता हूँ — जो वन्दना करने वालों के लिए कल्पवृक्ष-समान, इन्दिरा (लक्ष्मी) के आनन्द के अंकुर, और प्रचुर आनन्द-समूह से मनोहर हैं।
ಅಙ್ಗಂ ಹರೇಃ ಪುಲಕಭೂಷಣಮಾಶ್ರಯನ್ತೀ ಭೃಙ್ಗಾಙ್ಗನೇವ ಮುಕುಲಾಭರಣಂ ತಮಾಲಮ್ । ಅಙ್ಗೀಕೃತಾಖಿಲವಿಭೂತಿರಪಾಙ್ಗಲೀಲಾ ಮಾಙ್ಗಲ್ಯದಾಽಸ್ತು ಮಮ ಮಙ್ಗಲದೇವತಾಯಾಃ ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti Bhringanganeva mukulabharanam tamalam Angikritakhilavibhutirapangalila Mangalyadastu mama mangaladevatayah
ಅರ್ಥ:हरि के रोमांचित अंग पर, तमालवृक्ष पर बैठी भ्रमरी-सी विराजमान — समस्त ऐश्वर्य धारण करने वाली लक्ष्मी की वह कटाक्ष-दृष्टि क्षण भर मुझ पर पड़े और समृद्धि दे।
ಮುಗ್ಧಾ ಮುಹುರ್ವಿದಧತೀ ವದನೇ ಮುರಾರೇಃ ಪ್ರೇಮತ್ರಪಾಪ್ರಣಿಹಿತಾನಿ ಗತಾಗತಾನಿ । ಮಾಲಾ ದೃಶೋರ್ಮಧುಕರೀವ ಮಹೋತ್ಪಲೇ ಯಾ ಸಾ ಮೇ ಶ್ರಿಯಂ ದಿಶತು ಸಾಗರಸಮ್ಭವಾಯಾಃ ॥
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh Prematrapapranihitani gatagatani Mala drishormadhukariva mahotpale ya Sa me shriyam dishatu sagarasambhavayah
ಅರ್ಥ:मुरारि के मुख पर बार-बार जाती-आती लज्जा भरी प्रेमदृष्टि — मधुयुक्त कमल पर भ्रमरपंक्ति-सी लक्ष्मी के नेत्रों की वह माला मुझे कल्याण दे।
ವಿಶ್ವಾಮರೇನ್ದ್ರಪದವಿಭ್ರಮದಾನದಕ್ಷಂ ಆನನ್ದಹೇತುರಧಿಕಂ ಮುರವಿದ್ವಿಷೋಽಪಿ । ಈಷನ್ನಿಷೀದತು ಮಯಿ ಕ್ಷಣಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಧಮ್ ಇನ್ದೀವರೋದರಸಹೋದರಮಿನ್ದಿರಾಯಾಃ ॥
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham Anandaheturadhikam muravidvishopi Ishannishidatu mayi kshanamikshanardham Indivarodarasahodaramindirayah
ಅರ್ಥ:देवों और विश्व का इन्द्रपद देने में कुशल, विष्णु तक के आनन्द का हेतु — लक्ष्मी की वह दृष्टि थोड़ी-सी मुझ पर भी ठहरे।
ಆಮೀಲಿತಾಕ್ಷಮಧಿಗಮ್ಯ ಮುದಾ ಮುಕುನ್ದಂ ಆನನ್ದಕನ್ದಮನಿಮೇಷಮನಙ್ಗತನ್ತ್ರಮ್ । ಆಕೇಕರಸ್ಥಿತಕನೀನಿಕಪಕ್ಷ್ಮನೇತ್ರಂ ಭೂತ್ಯೈ ಭವೇನ್ಮಮ ಭುಜಙ್ಗಶಯಾಙ್ಗನಾಯಾಃ ॥
Amilitakshamadhigamya muda mukundam Anandakandamanimeshamanangatantram Akekarasthitakaninikapakshmanetram Bhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah
ಅರ್ಥ:अर्धनिमीलित नेत्र मुकुन्द को पाकर, आनन्द के मूल, अनिमेष, कामदेव के वश से परे — लक्ष्मी की वह तिरछी पुतली-दृष्टि मुझे सौभाग्य दे।
ಬಾಹ್ವನ್ತರೇ ಮಧುಜಿತಃ ಶ್ರಿತಕೌಸ್ತುಭೇ ಯಾ ಹಾರಾವಲೀವ ಹರಿನೀಲಮಯೀ ವಿಭಾತಿ । ಕಾಮಪ್ರದಾ ಭಗವತೋಽಪಿ ಕಟಾಕ್ಷಮಾಲಾ ಕಲ್ಯಾಣಮಾವಹತು ಮೇ ಕಮಲಾಲಯಾಯಾಃ ॥
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya Haravaliva harinilamayi vibhati Kamaprada bhagavatopi katakshamala Kalyanamavahatu me kamalalayayah
ಅರ್ಥ:मधुसूदन के वक्ष पर, कौस्तुभ के पास, नीलमणि-हार-सी सुशोभित — भगवान को भी वर देने वाली वह लक्ष्मी मेरी कामना पूर्ण करे।
ಕಾಲಾಮ್ಬುದಾಲಿಲಲಿತೋರಸಿ ಕೈಟಭಾರೇಃ ಧಾರಾಧರೇ ಸ್ಫುರತಿ ಯಾ ತಡಿದಙ್ಗನೇವ । ಮಾತುಸ್ಸಮಸ್ತಜಗತಾಂ ಮಹನೀಯಮೂರ್ತಿಃ ಭದ್ರಾಣಿ ಮೇ ದಿಶತು ಭಾರ್ಗವನನ್ದನಾಯಾಃ ॥
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh Dharadhare sphurati ya tadidanganeva Matussamastajagatam mahaniyamurtih Bhadrani me dishatu bhargavanandanayah
ಅರ್ಥ:कैटभारि (विष्णु) के मेघ-सुन्दर वक्ष पर मेघ में बिजली-सी चमकती — समस्त जगत् की माता उस श्री को मैं नमस्कार करता हूँ।
ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಪದಂ ಪ್ರಥಮತಃ ಖಲು ಯತ್ಪ್ರಭಾವಾತ್ ಮಾಙ್ಗಲ್ಯಭಾಜಿ ಮಧುಮಾಥಿನಿ ಮನ್ಮಥೇನ । ಮಯ್ಯಾಪತೇತ್ತದಿಹ ಮನ್ಥರಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಧಂ ಮನ್ದಾಲಸಂ ಚ ಮಕರಾಲಯಕನ್ಯಕಾಯಾಃ ॥
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat Mangalyabhaji madhumathini manmathena Mayyapatettadiha mantharamikshanardham Mandalasam cha makaralayakanyakayah
ಅರ್ಥ:हे मधुसूदन की मंगलमयी प्रिये! जिसके प्रभाव से कामदेव ने पहले अपना पद पाया — वह दृष्टि क्षण भर मुझ पर भी पड़े।
ದದ್ಯಾದ್ದಯಾನುಪವನೋ ದ್ರವಿಣಾಮ್ಬುಧಾರಾಂ ಅಸ್ಮಿನ್ನಕಿಞ್ಚನವಿಹಙ್ಗಶಿಶೌ ವಿಷಣ್ಣೇ । ದುಷ್ಕರ್ಮಘರ್ಮಮಪನೀಯ ಚಿರಾಯ ದೂರಂ ನಾರಾಯಣಪ್ರಣಯಿನೀನಯನಾಮ್ಬುವಾಹಃ ॥
Dadyaddayanupavano dravinambudharam Asminnakinchanavihangashishau vishanne Dushkarmagharmamapaniya chiraya duram Narayanapranayininayanambuvahah
ಅರ್ಥ:करुणा का पवन दुष्कर्म की धूप से तप्त, खिन्न, अकिंचन रूपी पक्षी-शिशु (मुझ) पर धन की धारा बरसाए।
ಇಷ್ಟಾವಿಶಿಷ್ಟಮತಯೋಽಪಿ ಯಯಾ ದಯಾರ್ದ್ರ- ದೃಷ್ಟ್ಯಾ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಪದಂ ಸುಲಭಂ ಲಭನ್ತೇ । ದೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಕಮಲೋದರದೀಪ್ತಿರಿಷ್ಟಾಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ಕೃಷೀಷ್ಟ ಮಮ ಪುಷ್ಕರವಿಷ್ಟರಾಯಾಃ ॥
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra- Drishtya trivishtapapadam sulabham labhante Drishtih prahrishtakamalodaradiptirishtam Pushtim krishishta mama pushkaravishtarayah
ಅರ್ಥ:जिसकी दया-आर्द्र दृष्टि से मन्दबुद्धि भी सुलभता से स्वर्गपद पा लेते हैं — लक्ष्मी की वह दृष्टि थोड़ी-सी मेरी ओर मुड़े।
ಗೀರ್ದೇವತೇತಿ ಗರುಡಧ್ವಜಸುನ್ದರೀತಿ ಶಾಕಮ್ಭರೀತಿ ಶಶಿಶೇಖರವಲ್ಲಭೇತಿ । ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತಿಪ್ರಲಯಕೇಲಿಷು ಸಂಸ್ಥಿತಾಯೈ ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತ್ರಿಭುವನೈಕಗುರೋಸ್ತರುಣ್ಯೈ ॥
Girdevateti garudadhvajasundariti Shakambhariti shashishekharavallabheti Srishtisthitipralayakelishu samsthitayai Tasyai namastribhuvanaikagurostarunyai
ಅರ್ಥ:वाग्देवी (सरस्वती), गरुडध्वज (विष्णु) की सुन्दरी, शाकम्भरी, चन्द्रशेखर (शिव) की वल्लभा — हे सृष्टि-स्थिति-प्रलय की लीला करने वाली! नमस्कार।
ಶ್ರುತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಶುಭಕರ್ಮಫಲಪ್ರಸೂತ್ಯೈ ರತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ರಮಣೀಯಗುಣಾರ್ಣವಾಯೈ । ಶಕ್ತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಶತಪತ್ರನಿಕೇತನಾಯೈ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಪುರುಷೋತ್ತಮವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai Ratyai namostu ramaniyagunarnavayai Shaktyai namostu shatapatraniketanayai Pushtyai namostu purushottamavallabhayai
ಅರ್ಥ:शुभकर्म का फल देने वाली श्रुति को नमस्कार; रमणीय गुणों के सागर रति को नमस्कार; शक्ति को नमस्कार — विष्णुप्रिया को नमस्कार।
ನಮೋಽಸ್ತು ನಾಲೀಕನಿಭಾನನಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ದುಗ್ಧೋದಧಿಜನ್ಮಭೂಮ್ಯೈ । ನಮೋಽಸ್ತು ಸೋಮಾಮೃತಸೋದರಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ನಾರಾಯಣವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥
Namostu nalikanibhananayai Namostu dugdhodadhijanmabhumyai Namostu somamritasodarayai Namostu narayanavallabhayai
ಅರ್ಥ:कमल-सी मुख वाली को नमस्कार; क्षीरसागर से उत्पन्न को नमस्कार; चन्द्र और अमृत की बहन को नमस्कार; नारायण की प्रिया को नमस्कार।
ಸಮ್ಪತ್ಕರಾಣಿ ಸಕಲೇನ್ದ್ರಿಯನನ್ದನಾನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾನವಿಭವಾನಿ ಸರೋರುಹಾಕ್ಷಿ । ತ್ವದ್ವನ್ದನಾನಿ ದುರಿತಾಹರಣೋದ್ಯತಾನಿ ಮಾಮೇವ ಮಾತರನಿಶಂ ಕಲಯನ್ತು ಮಾನ್ಯೇ ॥
Sampatkarani sakalendriyanandanani Samrajyadanavibhavani saroruhakshi Tvadvandanani duritaharanodyatani Mameva mataranisham kalayantu manye
ಅರ್ಥ:हे कमलनयने! जिनकी वन्दना सम्पदा देती और समस्त इन्द्रियों को आनन्दित करती, साम्राज्य का वैभव प्रदान करती है — वाणी, अंग और मन से तुम्हें वन्दन।
ಯತ್ಕಟಾಕ್ಷಸಮುಪಾಸನಾವಿಧಿಃ ಸೇವಕಸ್ಯ ಸಕಲಾರ್ಥಸಮ್ಪದಃ । ಸನ್ತನೋತಿ ವಚನಾಙ್ಗಮಾನಸೈಃ ತ್ವಾಂ ಮುರಾರಿಹೃದಯೇಶ್ವರೀಂ ಭಜೇ ॥
Yatkatakshasamupasanavidhih Sevakasya sakalarthasampadah Santanoti vachanangamanasaih Tvam murarihridayeshvarim bhaje
ಅರ್ಥ:जिसके कटाक्ष की उपासना मात्र सेवक को वचन, अंग और मन से समस्त अर्थ-सम्पदा देती है — हे मुरारि की प्रिये! तुम्हें नमस्कार।
ಸರಸಿಜನಿಲಯೇ ಸರೋಜಹಸ್ತೇ ಧವಲತಮಾಂಶುಕಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಶೋಭೇ । ಭಗವತಿ ಹರಿವಲ್ಲಭೇ ಮನೋಜ್ಞೇ ತ್ರಿಭುವನಭೂತಿಕರಿ ಪ್ರಸೀದ ಮಹ್ಯಮ್ ॥
Sarasijanilaye sarojahaste Dhavalatamamshukagandhamalyashobhe Bhagavati harivallabhe manojne Tribhuvanabhutikari prasida mahyam
ಅರ್ಥ:हे सरोवर-निवासिनी, कमलहस्ता, अति श्वेत वस्त्र, गन्ध और माल्य से सुशोभिता! हे भगवती, हरिवल्लभा, मनोज्ञा, त्रिभुवन से पूजिता — मेरी रक्षा करो।
ದಿಗ್ ಹಸ್ತಿಭಿಃ ಕನಕಕುಮ್ಭಮುಖಾವಸೃಷ್ಟ- ಸ್ವರ್ವಾಹಿನೀವಿಮಲಚಾರುಜಲಪ್ಲುತಾಙ್ಗೀಮ್ । ಪ್ರಾತರ್ನಮಾಮಿ ಜಗತಾಂ ಜನನೀಮಶೇಷ- ಲೋಕಾಧಿನಾಥಗೃಹಿಣೀಮಮೃತಾಬ್ಧಿಪುತ್ರೀಮ್ ॥
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta- Svarvahinivimalacharujalaplutangim Pratarnamami jagatam jananimashesha- Lokadhinathagrihinimamritabdhiputrim
ಅರ್ಥ:दिग्गजों के स्वर्ण-कलशों से बहाए गए स्वर्गंगा के निर्मल सुन्दर जल से जिसके अंग सिंचित हैं — मैं प्रातःकाल उन्हें नमस्कार करता हूँ।
ಕಮಲೇ ಕಮಲಾಕ್ಷವಲ್ಲಭೇ ತ್ವಂ ಕರುಣಾಪೂರತರಙ್ಗಿತೈರಪಾಙ್ಗೈಃ । ಅವಲೋಕಯ ಮಾಮಕಿಞ್ಚನಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪಾತ್ರಮಕೃತ್ರಿಮಂ ದಯಾಯಾಃ ॥
Kamale kamalakshavallabhe tvam Karunapuratarangitairapangaih Avalokaya mamakinchananam Prathamam patramakritrimam dayayah
ಅರ್ಥ:हे कमले, कमलाक्ष (विष्णु) की प्रिये! करुणा की तरंगों से युक्त अपने कटाक्षों से मुझ दीनों में अग्रणी को देखो।
ಸ್ತುವನ್ತಿ ಯೇ ಸ್ತುತಿಭಿರಮೀಭಿರನ್ವಹಂ ತ್ರಯೀಮಯೀಂ ತ್ರಿಭುವನಮಾತರಂ ರಮಾಮ್ । ಗುಣಾಧಿಕಾ ಗುರುತರಭಾಗ್ಯಭಾಗಿನೋ ಭವನ್ತಿ ತೇ ಭುವಿ ಬುಧಭಾವಿತಾಶಯಾಃ ॥
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham Trayimayim tribhuvanamataram ramam Gunadhika gurutarabhagyabhagino Bhavanti te bhuvi budhabhavitashayah
ಅರ್ಥ:जो प्रतिदिन इन स्तुतियों से त्रयीस्वरूपा, त्रिभुवन की माता रमा (लक्ष्मी) की स्तुति करते हैं, वे अधिक गुणवान और गुरुतर होकर परम पद को प्राप्त होते हैं।
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
कनकधारा स्तोत्रम् ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
Composed by Shankaracharya specifically to remove poverty
The 'golden rain' miracle makes this the most famous wealth-attracting stotra
Each verse describes Lakshmi's glance — her grace brings all prosperity
Extremely effective when chanted during Diwali, Dhanteras, and Fridays
Removes Daridra Dosha (poverty karma) as per scriptural tradition
One of the most searched Lakshmi prayers for financial improvement
कनकधारा स्तोत्रम् ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
Sit before an image of Lakshmi or Vishnu-Lakshmi together. Light a ghee diya. Offer lotus flowers or yellow flowers. Chant 11 times on Fridays for regular practice. During Diwali week, chanting 108 times is considered extremely powerful. The key is to visualize Lakshmi's compassionate glance falling upon you — this is the central imagery of every verse.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ कनकधारा स्तोत्रम्ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ