വിഷ്ണു സഹസ്രനാമ
विष्णु सहस्रनाम in Malayalam · മലയാളം
✦ അർഥം
വിഷ്ണു സഹസ്രനാമം — വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ആയിരം നാമങ്ങൾ — മഹാഭാരതത്തിൽനിന്നുള്ളതാണ്; ശരശയ്യയിൽ കിടന്ന ഭീഷ്മപിതാമഹൻ ഇത് യുധിഷ്ഠിരന് സർവധർമങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠമായി ഉപദേശിക്കുന്നു. ഓരോ നാമവും പ്രപഞ്ചത്തെ പരിപാലിക്കുന്ന സർവവ്യാപിയുടെ ഓരോ ഭാവത്തെ വാഴ്ത്തുന്നു. ഇതിന്റെ നിത്യപാരായണം മനഃശാന്തിയും ഭയ-ദുഃഖങ്ങളിൽനിന്ന് മോചനവും സമൃദ്ധിയും പരമമോക്ഷവും നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Mahabharata, Anushasana Parva (Book 13), Chapter 149 · Sage Vyasa (composed); narrated by Bhishma Pitamaha · Ancient — traditionally c. 3000 BCE; scholarly c. 400 BCE
After the Kurukshetra war, Yudhishthira approached Bhishma, who lay on a bed of arrows awaiting his chosen hour of death. The grieving king asked six profound questions, the first being: 'Kim ekam daivatam loke — who is the one God of the universe, and by chanting whose name does a being cross beyond all sorrow?' In reply, with Lord Krishna seated beside him, Bhishma revealed the thousand names of Vishnu, declaring their recitation the highest of all dharmas and the surest path to liberation.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
When Adi Shankaracharya composed his celebrated commentary on the Sahasranama, tradition holds that the names themselves carry living power: the devotee Prahlada was protected through every attempt on his life by Hiranyakashipu solely through the names of Vishnu catalogued here. The Phalashruti itself records the promise that 'for the devotees of Vasudeva no evil ever exists' — countless devotees across the centuries have testified to relief from disease, fear and calamity through its daily recitation.
കേട്ടുകൊണ്ട് ജപിക്കൂ
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ശുക്ലാമ്ബരധരം വിഷ്ണും ശശിവര്ണം ചതുര്ഭുജമ് । പ്രസന്നവദനം ധ്യായേത് സര്വവിഘ്നോപശാന്തയേ ॥
Shuklambaradharam vishnum shashivarnam chaturbhujam Prasannavadanam dhyayet sarvavighnopashantaye
അർഥം:मैं भगवान विष्णु का ध्यान करता हूँ — श्वेत वस्त्रधारी, सर्वव्यापक, चन्द्र-से वर्ण वाले, चतुर्भुज और सदा प्रसन्नमुख — समस्त विघ्नों की शान्ति के लिए।
യസ്യ ദ്വിരദവക്ത്രാദ്യാഃ പാരിഷദ്യാഃ പരഃ ശതമ് । വിഘ്നം നിഘ്നന്തി സതതം വിഷ്വക്സേനം തമാശ്രയേ ॥
Yasya dviradavaktradyah parishadyah parah shatam Vighnam nighnanti satatam vishvaksenam tamashraye
അർഥം:मैं विष्वक्सेन की शरण लेता हूँ, जिनके सौ से अधिक पार्षद — गजमुख गणेश आदि — निरन्तर समस्त विघ्नों का नाश करते हैं।
വ്യാസം വസിഷ്ഠനപ്താരം ശക്തേഃ പൌത്രമകല്മഷമ് । പരാശരാത്മജം വന്ദേ ശുകതാതം തപോനിധിമ് ॥ വ്യാസായ വിഷ്ണുരൂപായ വ്യാസരൂപായ വിഷ്ണവേ । നമോ വൈ ബ്രഹ്മനിധയേ വാസിഷ്ഠായ നമോ നമഃ ॥
Vyasam vasishthanaptaram shakteh pautramakalmasham Parasharatmajam vande shukatatam taponidhim Vyasaya vishnurupaya vyasarupaya vishnave Namo vai brahmanidhaye vasishthaya namo namah
അർഥം:मैं व्यास को प्रणाम करता हूँ — वसिष्ठ के प्रपौत्र, शक्ति के पौत्र, पराशर के निष्कलंक पुत्र, शुक के पिता और तपोनिधि।
യസ്യ സ്മരണമാത്രേണ ജന്മസംസാരബന്ധനാത് । വിമുച്യതേ നമസ്തസ്മൈ വിഷ്ണവേ പ്രഭവിഷ്ണവേ ॥ ഓം നമോ വിഷ്ണവേ പ്രഭവിഷ്ണവേ ॥
Yasya smaranamatrena janmasamsarabandhanat Vimuchyate namastasmai vishnave prabhavishnave Om namo vishnave prabhavishnave
അർഥം:उस सर्वशक्तिमान विष्णु को नमस्कार, जिनके स्मरण मात्र से मनुष्य जन्म-संसार के बन्धन से मुक्त हो जाता है। ॐ विष्णु को नमस्कार।
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച — കിമേകം ദൈവതം ലോകേ കിം വാപ്യേകം പരായണമ് । സ്തുവന്തഃ കം കമര്ചന്തഃ പ്രാപ്നുയുര്മാനവാഃ ശുഭമ് ॥ കോ ധര്മഃ സര്വധര്മാണാം ഭവതഃ പരമോ മതഃ । കിം ജപന്മുച്യതേ ജന്തുര്ജന്മസംസാരബന്ധനാത് ॥
Yudhishthira uvacha — Kimekam daivatam loke kim vapyekam parayanam Stuvantah kam kamarchantah prapnuyurmanavah shubham Ko dharmah sarvadharmanam bhavatah paramo matah Kim japanmuchyate janturjanmasamsarabandhanat
അർഥം:युधिष्ठिर ने भीष्म से पूछा: जगत् का एक देव कौन है? एक परम आश्रय क्या है? किसकी स्तुति-पूजा से मनुष्य कल्याण पाते हैं? कौन-सा परम धर्म है, और किसका जप करने से जीव जन्म-मरण के बन्धन से मुक्त होता है?
ഭീഷ്മ ഉവാച — ജഗത്പ്രഭും ദേവദേവമനന്തം പുരുഷോത്തമമ് । സ്തുവന് നാമസഹസ്രേണ പുരുഷഃ സതതോത്ഥിതഃ ॥ ഏഷ മേ സര്വധര്മാണാം ധര്മോഽധികതമോ മതഃ । യദ്ഭക്ത്യാ പുണ്ഡരീകാക്ഷം സ്തവൈരര്ചേന്നരഃ സദാ ॥
Bhishma uvacha — Jagatprabhum devadevamanantam purushottamam Stuvan namasahasrena purushah satatotthitah Esha me sarvadharmanam dharmodhikatamo matah Yadbhaktya pundarikaksham stavairarchennarah sada
അർഥം:भीष्म बोले: जो सदा सावधान रहकर सहस्रनाम से जगत्पति — देवदेव, अनन्त पुरुषोत्तम — की स्तुति करता है, वह समस्त दुःखों से पार हो जाता है। मेरे मत में यही सर्वश्रेष्ठ धर्म है कि मनुष्य सदा भक्ति से कमलनयन प्रभु की स्तुति-पूजा करे।
ഓം ശാന്താകാരം ഭുജഗശയനം പദ്മനാഭം സുരേശം വിശ്വാധാരം ഗഗനസദൃശം മേഘവര്ണം ശുഭാങ്ഗമ് । ലക്ഷ്മീകാന്തം കമലനയനം യോഗിഭിര്ധ്യാനഗമ്യം വന്ദേ വിഷ്ണും ഭവഭയഹരം സര്വലോകൈകനാഥമ് ॥
Om shantakaram bhujagashayanam padmanabham suresham Vishvadharam gaganasadrisham meghavarnam shubhangam Lakshmikantam kamalanayanam yogibhirdhyanagamyam Vande vishnum bhavabhayaharam sarvalokaikanatham
അർഥം:मैं विष्णु को नमस्कार करता हूँ — समस्त लोकों के एकमात्र स्वामी, भव-भय हरने वाले, शान्त रूप, शेषशायी, पद्मनाभ, सुरेश; विश्व के आधार, गगन-से व्यापक, मेघवर्ण, शुभांग; लक्ष्मीकान्त, कमलनयन, योगियों द्वारा ध्यान में प्राप्य।
॥ അഥ വിഷ്ണോഃ സഹസ്രനാമസ്തോത്രമ് ॥ ഹരിഃ ഓം ।
Atha vishnoh sahasranamastotram Harih Om
അർഥം:अब भगवान विष्णु के सहस्रनाम का पाठ आरम्भ होता है। हरिः ॐ।
വിശ്വം വിഷ്ണുര്വഷട്കാരോ ഭൂതഭവ്യഭവത്പ്രഭുഃ । ഭൂതകൃദ്ഭൂതഭൃദ്ഭാവോ ഭൂതാത്മാ ഭൂതഭാവനഃ ॥ ൧॥
Vishvam vishnurvashatkaro bhutabhavyabhavatprabhuh Bhutakridbhutabhridbhavo bhutatma bhutabhavanah
അർഥം:वे विश्वरूप हैं; सर्वव्यापक विष्णु; यज्ञ में जिनके लिए वषट्कार होता है; भूत-भविष्य-वर्तमान के स्वामी; भूतों के स्रष्टा, धारक, साक्षात् सत्ता, सब भूतों के आत्मा और पोषक।
പൂതാത്മാ പരമാത്മാ ച മുക്താനാം പരമാ ഗതിഃ । അവ്യയഃ പുരുഷഃ സാക്ഷീ ക്ഷേത്രജ്ഞോഽക്ഷര ഏവ ച ॥ ൨॥
Putatma paramatma cha muktanam parama gatih Avyayah purushah sakshi kshetrajnokshara eva cha
അർഥം:पवित्र आत्मा, परमात्मा, मुक्तों की परम गति; अव्यय, पुरुष, सबके साक्षी, क्षेत्रज्ञ और अविनाशी अक्षर।
യോഗോ യോഗവിദാം നേതാ പ്രധാനപുരുഷേശ്വരഃ । നാരസിംഹവപുഃ ശ്രീമാന് കേശവഃ പുരുഷോത്തമഃ ॥ ൩॥
Yogo yogavidam neta pradhanapurusheshvarah Narasimhavapuh shriman keshavah purushottamah
അർഥം:वे योगस्वरूप और योगियों के नेता हैं; प्रधान (प्रकृति) और पुरुष के ईश्वर; नृसिंहरूप, श्रीमान, केशव और पुरुषोत्तम।
സര്വഃ ശര്വഃ ശിവഃ സ്ഥാണുര്ഭൂതാദിര്നിധിരവ്യയഃ । സമ്ഭവോ ഭാവനോ ഭര്താ പ്രഭവഃ പ്രഭുരീശ്വരഃ ॥ ൪॥
Sarvah sharvah shivah sthanurbhutadirnidhiravyayah Sambhavo bhavano bharta prabhavah prabhurishvarah
അർഥം:सर्व, शर्व, शिव, स्थाणु, भूतों के आदि, अव्यय निधि; उद्भव, भावन, भर्ता, प्रभव, प्रभु और ईश्वर।
സ്വയമ്ഭൂഃ ശമ്ഭുരാദിത്യഃ പുഷ്കരാക്ഷോ മഹാസ്വനഃ । അനാദിനിധനോ ധാതാ വിധാതാ ധാതുരുത്തമഃ ॥ ൫॥
Svayambhuh shambhuradityah pushkaraksho mahasvanah Anadinidhano dhata vidhata dhaturuttamah
അർഥം:स्वयम्भू, शम्भु, आदित्य, पुष्कराक्ष, महास्वन; अनादि-अनन्त, धाता, विधाता और सब तत्त्वों के परम आधार।
അപ്രമേയോ ഹൃഷീകേശഃ പദ്മനാഭോഽമരപ്രഭുഃ । വിശ്വകര്മാ മനുസ്ത്വഷ്ടാ സ്ഥവിഷ്ഠഃ സ്ഥവിരോ ധ്രുവഃ ॥ ൬॥
Aprameyo hrishikeshah padmanabhomaraprabhuh Vishvakarma manustvashta sthavishthah sthaviro dhruvah
അർഥം:अप्रमेय, हृषीकेश, पद्मनाभ, अमरप्रभु; विश्वकर्मा, मनु, त्वष्टा, स्थविष्ठ, स्थविर और ध्रुव।
അഗ്രാഹ്യഃ ശാശ്വതഃ കൃഷ്ണോ ലോഹിതാക്ഷഃ പ്രതര്ദനഃ । പ്രഭൂതസ്ത്രികകുബ്ധാമ പവിത്രം മങ്ഗലം പരമ് ॥ ൭॥
Agrahyah shashvatah krishno lohitakshah pratardanah Prabhutastrikakubdhama pavitram mangalam param
അർഥം:अग्राह्य, शाश्वत, कृष्ण, लोहिताक्ष, प्रतर्दन; प्रभूत, त्रिककुब्धाम, पवित्र और परम मंगल।
ഈശാനഃ പ്രാണദഃ പ്രാണോ ജ്യേഷ്ഠഃ ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രജാപതിഃ । ഹിരണ്യഗര്ഭോ ഭൂഗര്ഭോ മാധവോ മധുസൂദനഃ ॥ ൮॥
Ishanah pranadah prano jyeshthah shreshthah prajapatih Hiranyagarbho bhugarbho madhavo madhusudanah
അർഥം:ईशान, प्राणद, प्राण, ज्येष्ठ, श्रेष्ठ, प्रजापति; हिरण्यगर्भ, भूगर्भ, माधव और मधुसूदन।
ഈശ്വരോ വിക്രമീ ധന്വീ മേധാവീ വിക്രമഃ ക്രമഃ । അനുത്തമോ ദുരാധര്ഷഃ കൃതജ്ഞഃ കൃതിരാത്മവാന് ॥ ൯॥
Ishvaro vikrami dhanvi medhavi vikramah kramah Anuttamo duradharshah kritajnah kritiratmavan
അർഥം:ईश्वर, विक्रमी, धन्वी, मेधावी, विक्रम, क्रम; अनुत्तम, दुराधर्ष, कृतज्ञ, कृति और आत्मवान।
സുരേശഃ ശരണം ശര്മ വിശ്വരേതാഃ പ്രജാഭവഃ । അഹഃ സംവത്സരോ വ്യാലഃ പ്രത്യയഃ സര്വദര്ശനഃ ॥ ൧൦॥
Sureshah sharanam sharma vishvaretah prajabhavah Ahah samvatsaro vyalah pratyayah sarvadarshanah
അർഥം:सुरेश, शरण, शर्म (सुख), विश्वरेता, प्रजाभव; अह (दिन), संवत्सर, व्याल, प्रत्यय और सर्वदर्शी।
അജഃ സര്വേശ്വരഃ സിദ്ധഃ സിദ്ധിഃ സര്വാദിരച്യുതഃ । വൃഷാകപിരമേയാത്മാ സര്വയോഗവിനിഃസൃതഃ ॥ ൧൧॥
Ajah sarveshvarah siddhah siddhih sarvadirachyutah Vrishakapirameyatma sarvayogavinihsritah
അർഥം:अज, सर्वेश्वर, सिद्ध, सिद्धि, सर्वादि, अच्युत; वृषाकपि, अमेयात्मा और सब योगों से परे।
വസുര്വസുമനാഃ സത്യഃ സമാത്മാഽസമ്മിതഃ സമഃ । അമോഘഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ വൃഷകര്മാ വൃഷാകൃതിഃ ॥ ൧൨॥
Vasurvasumanah satyah samatmasammitah samah Amoghah pundarikaksho vrishakarma vrishakritih
അർഥം:वसु, वसुमना, सत्य, समात्मा, असम्मित, सम; अमोघ, पुण्डरीकाक्ष, वृषकर्मा और वृषाकृति।
രുദ്രോ ബഹുശിരാ ബഭ്രുര്വിശ്വയോനിഃ ശുചിശ്രവാഃ । അമൃതഃ ശാശ്വതസ്ഥാണുര്വരാരോഹോ മഹാതപാഃ ॥ ൧൩॥
Rudro bahushira babhrurvishvayonih shuchishravah Amritah shashvatasthanurvararoho mahatapah
അർഥം:रुद्र, बहुशिरा, बभ्रु, विश्वयोनि, शुचिश्रवा; अमृत, शाश्वत-स्थाणु, वरारोह और महातपा।
സര്വഗഃ സര്വവിദ്ഭാനുര്വിഷ്വക്സേനോ ജനാര്ദനഃ । വേദോ വേദവിദവ്യങ്ഗോ വേദാങ്ഗോ വേദവിത് കവിഃ ॥ ൧൪॥
Sarvagah sarvavidbhanurvishvakseno janardanah Vedo vedavidavyango vedango vedavit kavih
അർഥം:सर्वग, सर्वविद्, भानु, विष्वक्सेन, जनार्दन; वेद, वेदवित्, अव्यंग, वेदांग और वेदविद् कवि।
ലോകാധ്യക്ഷഃ സുരാധ്യക്ഷോ ധര്മാധ്യക്ഷഃ കൃതാകൃതഃ । ചതുരാത്മാ ചതുര്വ്യൂഹശ്ചതുര്ദംഷ്ട്രശ്ചതുര്ഭുജഃ ॥ ൧൫॥
Lokadhyakshah suradhyaksho dharmadhyakshah kritakritah Chaturatma chaturvyuhashchaturdamshtrashchaturbhujah
അർഥം:लोकाध्यक्ष, सुराध्यक्ष, धर्माध्यक्ष, कृत-अकृत; चतुरात्मा, चतुर्व्यूह, चतुर्दंष्ट्र और चतुर्भुज।
ഭ്രാജിഷ്ണുര്ഭോജനം ഭോക്താ സഹിഷ്ണുര്ജഗദാദിജഃ । അനഘോ വിജയോ ജേതാ വിശ്വയോനിഃ പുനര്വസുഃ ॥ ൧൬॥
Bhrajishnurbhojanam bhokta sahishnurjagadadijah Anagho vijayo jeta vishvayonih punarvasuh
അർഥം:भ्राजिष्णु, भोजन, भोक्ता, सहिष्णु, जगदादिज; अनघ, विजय, जेता, विश्वयोनि और पुनर्वसु।
ഉപേന്ദ്രോ വാമനഃ പ്രാംശുരമോഘഃ ശുചിരൂര്ജിതഃ । അതീന്ദ്രഃ സങ്ഗ്രഹഃ സര്ഗോ ധൃതാത്മാ നിയമോ യമഃ ॥ ൧൭॥
Upendro vamanah pramshuramoghah shuchirurjitah Atindrah sangrahah sargo dhritatma niyamo yamah
അർഥം:उपेन्द्र, वामन, प्रांशु, अमोघ, शुचि, ऊर्जित; अतीन्द्र, संग्रह, सर्ग, धृतात्मा, नियम और यम।
വേദ്യോ വൈദ്യഃ സദായോഗീ വീരഹാ മാധവോ മധുഃ । അതീന്ദ്രിയോ മഹാമായോ മഹോത്സാഹോ മഹാബലഃ ॥ ൧൮॥
Vedyo vaidyah sadayogi viraha madhavo madhuh Atindriyo mahamayo mahotsaho mahabalah
അർഥം:वेद्य, वैद्य, सदायोगी, वीरहा, माधव, मधु; अतीन्द्रिय, महामाय, महोत्साह और महाबल।
മഹാബുദ്ധിര്മഹാവീര്യോ മഹാശക്തിര്മഹാദ്യുതിഃ । അനിര്ദേശ്യവപുഃ ശ്രീമാനമേയാത്മാ മഹാദ്രിധൃക് ॥ ൧൯॥
Mahabuddhirmahaviryo mahashaktirmahadyutih Anirdeshyavapuh shrimanameyatma mahadridhrik
അർഥം:महाबुद्धि, महावीर्य, महाशक्ति, महाद्युति; अनिर्देश्यवपु, श्रीमान, अमेयात्मा और महाद्रिधृक् (मन्दराधारी)।
മഹേഷ്വാസോ മഹീഭര്താ ശ്രീനിവാസഃ സതാം ഗതിഃ । അനിരുദ്ധഃ സുരാനന്ദോ ഗോവിന്ദോ ഗോവിദാം പതിഃ ॥ ൨൦॥
Maheshvaso mahibharta shrinivasah satam gatih Aniruddhah suranando govindo govidam patih
അർഥം:महेष्वास (महाधनुर्धर), महीभर्ता, श्रीनिवास, सतां गति; अनिरुद्ध, सुरानन्द, गोविन्द और गोविदां पति।
മരീചിര്ദമനോ ഹംസഃ സുപര്ണോ ഭുജഗോത്തമഃ । ഹിരണ്യനാഭഃ സുതപാഃ പദ്മനാഭഃ പ്രജാപതിഃ ॥ ൨൧॥
Marichirdamano hamsah suparno bhujagottamah Hiranyanabhah sutapah padmanabhah prajapatih
അർഥം:मरीचि, दमन, हंस, सुपर्ण, भुजगोत्तम; हिरण्यनाभ, सुतपा, पद्मनाभ और प्रजापति।
അമൃത്യുഃ സര്വദൃക് സിംഹഃ സന്ധാതാ സന്ധിമാന് സ്ഥിരഃ । അജോ ദുര്മര്ഷണഃ ശാസ്താ വിശ്രുതാത്മാ സുരാരിഹാ ॥ ൨൨॥
Amrityuh sarvadrik simhah sandhata sandhiman sthirah Ajo durmarshanah shasta vishrutatma surariha
അർഥം:अमृत्यु, सर्वदृक्, सिंह, सन्धाता, सन्धिमान, स्थिर; अज, दुर्मर्षण, शास्ता, विश्रुतात्मा और सुरारिहा।
ഗുരുര്ഗുരുതമോ ധാമ സത്യഃ സത്യപരാക്രമഃ । നിമിഷോഽനിമിഷഃ സ്രഗ്വീ വാചസ്പതിരുദാരധീഃ ॥ ൨൩॥
Gururgurutamo dhama satyah satyaparakramah Nimishonimishah sragvi vachaspatirudaradhih
അർഥം:गुरु, गुरुतम, धाम, सत्य, सत्यपराक्रम; निमिष, अनिमिष, स्रग्वी, वाचस्पति और उदारधी।
അഗ്രണീര്ഗ്രാമണീഃ ശ്രീമാന് ന്യായോ നേതാ സമീരണഃ । സഹസ്രമൂര്ധാ വിശ്വാത്മാ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് ॥ ൨൪॥
Agranirgramanih shriman nyayo neta samiranah Sahasramurdha vishvatma sahasrakshah sahasrapat
അർഥം:अग्रणी, ग्रामणी, श्रीमान, न्याय, नेता, समीरण; सहस्रमूर्धा, विश्वात्मा, सहस्राक्ष और सहस्रपात्।
ആവര്തനോ നിവൃത്താത്മാ സംവൃതഃ സമ്പ്രമര്ദനഃ । അഹഃ സംവര്തകോ വഹ്നിരനിലോ ധരണീധരഃ ॥ ൨൫॥
Avartano nivrittatma samvritah sampramardanah Ahah samvartako vahniranilo dharanidharah
അർഥം:आवर्तन, निवृत्तात्मा, संवृत, सम्प्रमर्दन; अह (प्रलयकाल), संवर्तक, वह्नि, अनिल और धरणीधर।
സുപ്രസാദഃ പ്രസന്നാത്മാ വിശ്വധൃഗ്വിശ്വഭുഗ്വിഭുഃ । സത്കര്താ സത്കൃതഃ സാധുര്ജഹ്നുര്നാരായണോ നരഃ ॥ ൨൬॥
Suprasadah prasannatma vishvadhrigvishvabhugvibhuh Satkarta satkritah sadhurjahnurnarayano narah
അർഥം:सुप्रसाद, प्रसन्नात्मा, विश्वधृक्, विश्वभुक्, विभु; सत्कर्ता, सत्कृत, साधु, जह्नु, नारायण और नर।
അസങ്ഖ്യേയോഽപ്രമേയാത്മാ വിശിഷ്ടഃ ശിഷ്ടകൃച്ഛുചിഃ । സിദ്ധാര്ഥഃ സിദ്ധസങ്കല്പഃ സിദ്ധിദഃ സിദ്ധിസാധനഃ ॥ ൨൭॥
Asankhyeyoprameyatma vishishtah shishtakrichchhuchih Siddharthah siddhasankalpah siddhidah siddhisadhanah
അർഥം:असंख्येय, अप्रमेयात्मा, विशिष्ट, शिष्टकृत्, शुचि; सिद्धार्थ, सिद्धसंकल्प, सिद्धिद और सिद्धिसाधन।
വൃഷാഹീ വൃഷഭോ വിഷ്ണുര്വൃഷപര്വാ വൃഷോദരഃ । വര്ധനോ വര്ധമാനശ്ച വിവിക്തഃ ശ്രുതിസാഗരഃ ॥ ൨൮॥
Vrishahi vrishabho vishnurvrishaparva vrishodarah Vardhano vardhamanashcha viviktah shrutisagarah
അർഥം:वृषाही, वृषभ, विष्णु, वृषपर्वा, वृषोदर; वर्धन, वर्धमान, विविक्त और श्रुतिसागर।
സുഭുജോ ദുര്ധരോ വാഗ്മീ മഹേന്ദ്രോ വസുദോ വസുഃ । നൈകരൂപോ ബൃഹദ്രൂപഃ ശിപിവിഷ്ടഃ പ്രകാശനഃ ॥ ൨൯॥
Subhujo durdharo vagmi mahendro vasudo vasuh Naikarupo brihadrupah shipivishtah prakashanah
അർഥം:सुभुज, दुर्धर, वाग्मी, महेन्द्र, वसुद, वसु; नैकरूप, बृहद्रूप, शिपिविष्ट और प्रकाशन।
ഓജസ്തേജോദ്യുതിധരഃ പ്രകാശാത്മാ പ്രതാപനഃ । ഋദ്ധഃ സ്പഷ്ടാക്ഷരോ മന്ത്രശ്ചന്ദ്രാംശുര്ഭാസ്കരദ്യുതിഃ ॥ ൩൦॥
Ojastejodyutidharah prakashatma pratapanah Riddhah spashtaksharo mantrashchandramshurbhaskaradyutih
അർഥം:ओज-तेज-द्युति धारण करने वाले; प्रकाशात्मा, प्रतापन; ऋद्ध, स्पष्टाक्षर, मन्त्र, चन्द्रांशु और भास्करद्युति।
അമൃതാംശൂദ്ഭവോ ഭാനുഃ ശശബിന്ദുഃ സുരേശ്വരഃ । ഔഷധം ജഗതഃ സേതുഃ സത്യധര്മപരാക്രമഃ ॥ ൩൧॥
Amritamshudbhavo bhanuh shashabinduh sureshvarah Aushadham jagatah setuh satyadharmaparakramah
അർഥം:अमृतांशूद्भव, भानु, शशबिन्दु, सुरेश्वर; जगत् की औषधि, सेतु, सत्यधर्म और पराक्रमी।
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥഃ പവനഃ പാവനോഽനലഃ । കാമഹാ കാമകൃത്കാന്തഃ കാമഃ കാമപ്രദഃ പ്രഭുഃ ॥ ൩൨॥
Bhutabhavyabhavannathah pavanah pavanonalah Kamaha kamakritkantah kamah kamapradah prabhuh
അർഥം:भूत-भविष्य-वर्तमान के नाथ; पवन, पावन, अनल; कामहा, कामकृत्, कान्त, काम और कामप्रद प्रभु।
യുഗാദികൃദ്യുഗാവര്തോ നൈകമായോ മഹാശനഃ । അദൃശ്യോ വ്യക്തരൂപശ്ച സഹസ്രജിദനന്തജിത് ॥ ൩൩॥
Yugadikridyugavarto naikamayo mahashanah Adrishyo vyaktarupashcha sahasrajidanantajit
അർഥം:युगों के कर्ता और परिवर्तक; नैकमाय, महाशन; अदृश्य, व्यक्तरूप, सहस्रजित् और अनन्तजित्।
ഇഷ്ടോഽവിശിഷ്ടഃ ശിഷ്ടേഷ്ടഃ ശിഖണ്ഡീ നഹുഷോ വൃഷഃ । ക്രോധഹാ ക്രോധകൃത്കര്താ വിശ്വബാഹുര്മഹീധരഃ ॥ ൩൪॥
Ishtovishishtah shishteshtah shikhandi nahusho vrishah Krodhaha krodhakritkarta vishvabahurmahidharah
അർഥം:इष्ट, अविशिष्ट, शिष्टेष्ट, शिखण्डी, नहुष, वृष; क्रोधहा, क्रोधकृत्, कर्ता, विश्वबाहु और महीधर।
അച്യുതഃ പ്രഥിതഃ പ്രാണഃ പ്രാണദോ വാസവാനുജഃ । അപാംനിധിരധിഷ്ഠാനമപ്രമത്തഃ പ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥ ൩൫॥
Achyutah prathitah pranah pranado vasavanujah Apamnidhiradhishthanamapramattah pratishthitah
അർഥം:अच्युत, प्रथित, प्राण, प्राणद, वासवानुज; अपांनिधि, अधिष्ठान, अप्रमत्त और प्रतिष्ठित।
സ്കന്ദഃ സ്കന്ദധരോ ധുര്യോ വരദോ വായുവാഹനഃ । വാസുദേവോ ബൃഹദ്ഭാനുരാദിദേവഃ പുരന്ദരഃ ॥ ൩൬॥
Skandah skandadharo dhuryo varado vayuvahanah Vasudevo brihadbhanuradidevah purandarah
അർഥം:स्कन्द, स्कन्दधर, धुर्य, वरद, वायुवाहन; वासुदेव, बृहद्भानु, आदिदेव और पुरन्दर।
അശോകസ്താരണസ്താരഃ ശൂരഃ ശൌരിര്ജനേശ്വരഃ । അനുകൂലഃ ശതാവര്തഃ പദ്മീ പദ്മനിഭേക്ഷണഃ ॥ ൩൭॥
Ashokastaranastarah shurah shaurirjaneshvarah Anukulah shatavartah padmi padmanibhekshanah
അർഥം:अशोक, तारण, तार, शूर, शौरि, जनेश्वर; अनुकूल, शतावर्त, पद्मी और पद्मनिभेक्षण।
പദ്മനാഭോഽരവിന്ദാക്ഷഃ പദ്മഗര്ഭഃ ശരീരഭൃത് । മഹര്ദ്ധിരൃദ്ധോ വൃദ്ധാത്മാ മഹാക്ഷോ ഗരുഡധ്വജഃ ॥ ൩൮॥
Padmanabhoravindakshah padmagarbhah sharirabhrit Maharddhirriddho vriddhatma mahaksho garudadhvajah
അർഥം:पद्मनाभ, अरविन्दाक्ष, पद्मगर्भ, शरीरभृत्; महर्द्धि, ऋद्ध, वृद्धात्मा, महाक्ष और गरुडध्वज।
അതുലഃ ശരഭോ ഭീമഃ സമയജ്ഞോ ഹവിര്ഹരിഃ । സര്വലക്ഷണലക്ഷണ്യോ ലക്ഷ്മീവാന് സമിതിഞ്ജയഃ ॥ ൩൯॥
Atulah sharabho bhimah samayajno havirharih Sarvalakshanalakshanyo lakshmivan samitinjayah
അർഥം:अतुल, शरभ, भीम, समयज्ञ, हविर्हरि; सर्वलक्षणलक्षण्य, लक्ष्मीवान और समितिञ्जय।
വിക്ഷരോ രോഹിതോ മാര്ഗോ ഹേതുര്ദാമോദരഃ സഹഃ । മഹീധരോ മഹാഭാഗോ വേഗവാനമിതാശനഃ ॥ ൪൦॥
Viksharo rohito margo heturdamodarah sahah Mahidharo mahabhago vegavanamitashanah
അർഥം:विक्षर, रोहित, मार्ग, हेतु, दामोदर, सह; महीधर, महाभाग, वेगवान और अमिताशन।
ഉദ്ഭവഃ ക്ഷോഭണോ ദേവഃ ശ്രീഗര്ഭഃ പരമേശ്വരഃ । കരണം കാരണം കര്താ വികര്താ ഗഹനോ ഗുഹഃ ॥ ൪൧॥
Udbhavah kshobhano devah shrigarbhah parameshvarah Karanam karanam karta vikarta gahano guhah
അർഥം:उद्भव, क्षोभण, देव, श्रीगर्भ, परमेश्वर; करण, कारण, कर्ता, विकर्ता, गहन और गुह।
വ്യവസായോ വ്യവസ്ഥാനഃ സംസ്ഥാനഃ സ്ഥാനദോ ധ്രുവഃ । പരര്ദ്ധിഃ പരമസ്പഷ്ടസ്തുഷ്ടഃ പുഷ്ടഃ ശുഭേക്ഷണഃ ॥ ൪൨॥
Vyavasayo vyavasthanah samsthanah sthanado dhruvah Pararddhih paramaspashtastushtah pushtah shubhekshanah
അർഥം:व्यवसाय, व्यवस्थान, संस्थान, स्थानद, ध्रुव; परर्द्धि, परमस्पष्ट, तुष्ट, पुष्ट और शुभेक्षण।
രാമോ വിരാമോ വിരജോ മാര്ഗോ നേയോ നയോഽനയഃ । വീരഃ ശക്തിമതാം ശ്രേഷ്ഠോ ധര്മോ ധര്മവിദുത്തമഃ ॥ ൪൩॥
Ramo viramo virajo margo neyo nayonayah Virah shaktimatam shreshtho dharmo dharmaviduttamah
അർഥം:राम, विराम, विरज, मार्ग, नेय, नय, अनय; वीर, शक्तिमानों में श्रेष्ठ, धर्म और धर्मविदुत्तम।
വൈകുണ്ഠഃ പുരുഷഃ പ്രാണഃ പ്രാണദഃ പ്രണവഃ പൃഥുഃ । ഹിരണ്യഗര്ഭഃ ശത്രുഘ്നോ വ്യാപ്തോ വായുരധോക്ഷജഃ ॥ ൪൪॥
Vaikunthah purushah pranah pranadah pranavah prithuh Hiranyagarbhah shatrughno vyapto vayuradhokshajah
അർഥം:वैकुण्ठ, पुरुष, प्राण, प्राणद, प्रणव, पृथु; हिरण्यगर्भ, शत्रुघ्न, व्याप्त, वायु और अधोक्षज।
ഋതുഃ സുദര്ശനഃ കാലഃ പരമേഷ്ഠീ പരിഗ്രഹഃ । ഉഗ്രഃ സംവത്സരോ ദക്ഷോ വിശ്രാമോ വിശ്വദക്ഷിണഃ ॥ ൪൫॥
Rituh sudarshanah kalah parameshthi parigrahah Ugrah samvatsaro daksho vishramo vishvadakshinah
അർഥം:ऋतु, सुदर्शन, काल, परमेष्ठी, परिग्रह; उग्र, संवत्सर, दक्ष, विश्राम और विश्वदक्षिण।
വിസ്താരഃ സ്ഥാവരസ്ഥാണുഃ പ്രമാണം ബീജമവ്യയമ് । അര്ഥോഽനര്ഥോ മഹാകോശോ മഹാഭോഗോ മഹാധനഃ ॥ ൪൬॥
Vistarah sthavarasthanuh pramanam bijamavyayam Arthonartho mahakosho mahabhogo mahadhanah
അർഥം:विस्तार, स्थावर-स्थाणु, प्रमाण, अव्यय बीज; अर्थ, अनर्थ, महाकोश, महाभोग और महाधन।
അനിര്വിണ്ണഃ സ്ഥവിഷ്ഠോഽഭൂര്ധര്മയൂപോ മഹാമഖഃ । നക്ഷത്രനേമിര്നക്ഷത്രീ ക്ഷമഃ ക്ഷാമഃ സമീഹനഃ ॥ ൪൭॥
Anirvinnah sthavishthobhurdharmayupo mahamakhah Nakshatranemirnakshatri kshamah kshamah samihanah
അർഥം:अनिर्विण्ण, स्थविष्ठ, अभू, धर्मयूप, महामख; नक्षत्रनेमि, नक्षत्री, क्षम, क्षाम और समीहन।
യജ്ഞ ഇജ്യോ മഹേജ്യശ്ച ക്രതുഃ സത്രം സതാം ഗതിഃ । സര്വദര്ശീ വിമുക്താത്മാ സര്വജ്ഞോ ജ്ഞാനമുത്തമമ് ॥ ൪൮॥
Yajna ijyo mahejyashcha kratuh satram satam gatih Sarvadarshi vimuktatma sarvajno jnanamuttamam
അർഥം:यज्ञ, इज्य, महेज्य, क्रतु, सत्र, सतां गति; सर्वदर्शी, विमुक्तात्मा, सर्वज्ञ और उत्तम ज्ञान।
സുവ്രതഃ സുമുഖഃ സൂക്ഷ്മഃ സുഘോഷഃ സുഖദഃ സുഹൃത് । മനോഹരോ ജിതക്രോധോ വീരബാഹുര്വിദാരണഃ ॥ ൪൯॥
Suvratah sumukhah sukshmah sughoshah sukhadah suhrit Manoharo jitakrodho virabahurvidaranah
അർഥം:सुव्रत, सुमुख, सूक्ष्म, सुघोष, सुखद, सुहृत्; मनोहर, जितक्रोध, वीरबाहु और विदारण।
സ്വാപനഃ സ്വവശോ വ്യാപീ നൈകാത്മാ നൈകകര്മകൃത് । വത്സരോ വത്സലോ വത്സീ രത്നഗര്ഭോ ധനേശ്വരഃ ॥ ൫൦॥
Svapanah svavasho vyapi naikatma naikakarmakrit Vatsaro vatsalo vatsi ratnagarbho dhaneshvarah
അർഥം:स्वापन, स्ववश, व्यापी, नैकात्मा, नैककर्मकृत्; वत्सर, वत्सल, वत्सी, रत्नगर्भ और धनेश्वर।
ധര്മഗുബ്ധര്മകൃദ്ധര്മീ സദസത്ക്ഷരമക്ഷരമ് । അവിജ്ഞാതാ സഹസ്രാംശുര്വിധാതാ കൃതലക്ഷണഃ ॥ ൫൧॥
Dharmagubdharmakriddharmi sadasatksharamaksharam Avijnata sahasramshurvidhata kritalakshanah
അർഥം:धर्मगुप्, धर्मकृत्, धर्मी, सत्-असत्, क्षर-अक्षर; अविज्ञाता, सहस्रांशु, विधाता और कृतलक्षण।
ഗഭസ്തിനേമിഃ സത്ത്വസ്ഥഃ സിംഹോ ഭൂതമഹേശ്വരഃ । ആദിദേവോ മഹാദേവോ ദേവേശോ ദേവഭൃദ്ഗുരുഃ ॥ ൫൨॥
Gabhastinemih sattvasthah simho bhutamaheshvarah Adidevo mahadevo devesho devabhridguruh
അർഥം:गभस्तिनेमि, सत्त्वस्थ, सिंह, भूतमहेश्वर; आदिदेव, महादेव, देवेश और देवभृद् गुरु।
ഉത്തരോ ഗോപതിര്ഗോപ്താ ജ്ഞാനഗമ്യഃ പുരാതനഃ । ശരീരഭൂതഭൃദ്ഭോക്താ കപീന്ദ്രോ ഭൂരിദക്ഷിണഃ ॥ ൫൩॥
Uttaro gopatirgopta jnanagamyah puratanah Sharirabhutabhridbhokta kapindro bhuridakshinah
അർഥം:उत्तर, गोपति, गोप्ता, ज्ञानगम्य, पुरातन; शरीर-भूत-भृत्, भोक्ता, कपीन्द्र और भूरिदक्षिण।
സോമപോഽമൃതപഃ സോമഃ പുരുജിത്പുരുസത്തമഃ । വിനയോ ജയഃ സത്യസന്ധോ ദാശാര്ഹഃ സാത്വതാമ്പതിഃ ॥ ൫൪॥ വിനിയോജ്യഃ
Somapomritapah somah purujitpurusattamah Vinayo jayah satyasandho dasharhah satvatampatih viniyojyah
അർഥം:सोमप, अमृतप, सोम, पुरुजित्, पुरुसत्तम; विनय, जय, सत्यसन्ध, दाशार्ह और सात्वतां पति।
ജീവോ വിനയിതാ സാക്ഷീ മുകുന്ദോഽമിതവിക്രമഃ । അമ്ഭോനിധിരനന്താത്മാ മഹോദധിശയോഽന്തകഃ ॥ ൫൫॥
Jivo vinayita sakshi mukundomitavikramah Ambhonidhiranantatma mahodadhishayontakah
അർഥം:जीव, विनयिता, साक्षी, मुकुन्द, अमितविक्रम; अम्भोनिधि, अनन्तात्मा, महोदधिशय और अन्तक।
അജോ മഹാര്ഹഃ സ്വാഭാവ്യോ ജിതാമിത്രഃ പ്രമോദനഃ । ആനന്ദോ നന്ദനോ നന്ദഃ സത്യധര്മാ ത്രിവിക്രമഃ ॥ ൫൬॥
Ajo maharhah svabhavyo jitamitrah pramodanah Anando nandano nandah satyadharma trivikramah
അർഥം:अज, महार्ह, स्वाभाव्य, जितामित्र, प्रमोदन; आनन्द, नन्दन, नन्द, सत्यधर्मा और त्रिविक्रम।
മഹര്ഷിഃ കപിലാചാര്യഃ കൃതജ്ഞോ മേദിനീപതിഃ । ത്രിപദസ്ത്രിദശാധ്യക്ഷോ മഹാശൃങ്ഗഃ കൃതാന്തകൃത് ॥ ൫൭॥
Maharshih kapilacharyah kritajno medinipatih Tripadastridashadhyaksho mahashringah kritantakrit
അർഥം:महर्षि, कपिलाचार्य, कृतज्ञ, मेदिनीपति; त्रिपद, त्रिदशाध्यक्ष, महाशृंग और कृतान्तकृत्।
മഹാവരാഹോ ഗോവിന്ദഃ സുഷേണഃ കനകാങ്ഗദീ । ഗുഹ്യോ ഗഭീരോ ഗഹനോ ഗുപ്തശ്ചക്രഗദാധരഃ ॥ ൫൮॥
Mahavaraho govindah sushenah kanakangadi Guhyo gabhiro gahano guptashchakragadadharah
അർഥം:महावराह, गोविन्द, सुषेण, कनकांगदी; गुह्य, गभीर, गहन, गुप्त और चक्र-गदाधर।
വേധാഃ സ്വാങ്ഗോഽജിതഃ കൃഷ്ണോ ദൃഢഃ സങ്കര്ഷണോഽച്യുതഃ । വരുണോ വാരുണോ വൃക്ഷഃ പുഷ്കരാക്ഷോ മഹാമനാഃ ॥ ൫൯॥
Vedhah svangojitah krishno dridhah sankarshanochyutah Varuno varuno vrikshah pushkaraksho mahamanah
അർഥം:वेधा, स्वांग, अजित, कृष्ण, दृढ़, सङ्कर्षण, अच्युत; वरुण, वारुण, वृक्ष, पुष्कराक्ष और महामना।
ഭഗവാന് ഭഗഹാഽഽനന്ദീ വനമാലീ ഹലായുധഃ । ആദിത്യോ ജ്യോതിരാദിത്യഃ സഹിഷ്ണുര്ഗതിസത്തമഃ ॥ ൬൦॥
Bhagavan bhagahanandi vanamali halayudhah Adityo jyotiradityah sahishnurgatisattamah
അർഥം:भगवान, भगहा, आनन्दी, वनमाली, हलायुध; आदित्य, ज्योतिरादित्य, सहिष्णु और गतिसत्तम।
സുധന്വാ ഖണ്ഡപരശുര്ദാരുണോ ദ്രവിണപ്രദഃ । ദിവസ്പൃക് സര്വദൃഗ്വ്യാസോ വാചസ്പതിരയോനിജഃ ॥ ൬൧॥
Sudhanva khandaparashurdaruno dravinapradah Divasprik sarvadrigvyaso vachaspatirayonijah
അർഥം:सुधन्वा, खण्डपरशु, दारुण, द्रविणप्रद; दिवस्पृक्, सर्वदृक्, व्यास, वाचस्पति और अयोनिज।
ത്രിസാമാ സാമഗഃ സാമ നിര്വാണം ഭേഷജം ഭിഷക് । സംന്യാസകൃച്ഛമഃ ശാന്തോ നിഷ്ഠാ ശാന്തിഃ പരായണമ് ॥ ൬൨॥
Trisama samagah sama nirvanam bheshajam bhishak Samnyasakrichchhamah shanto nishtha shantih parayanam
അർഥം:त्रिसामा, सामग, साम, निर्वाण, भेषज, भिषक्; संन्यासकृत्, शम, शान्त, निष्ठा, शान्ति और परायण।
ശുഭാങ്ഗഃ ശാന്തിദഃ സ്രഷ്ടാ കുമുദഃ കുവലേശയഃ । ഗോഹിതോ ഗോപതിര്ഗോപ്താ വൃഷഭാക്ഷോ വൃഷപ്രിയഃ ॥ ൬൩॥
Shubhangah shantidah srashta kumudah kuvaleshayah Gohito gopatirgopta vrishabhaksho vrishapriyah
അർഥം:शुभांग, शान्तिद, स्रष्टा, कुमुद, कुवलेशय; गोहित, गोपति, गोप्ता, वृषभाक्ष और वृषप्रिय।
അനിവര്തീ നിവൃത്താത്മാ സങ്ക്ഷേപ്താ ക്ഷേമകൃച്ഛിവഃ । ശ്രീവത്സവക്ഷാഃ ശ്രീവാസഃ ശ്രീപതിഃ ശ്രീമതാംവരഃ ॥ ൬൪॥
Anivarti nivrittatma sankshepta kshemakrichchhivah Shrivatsavakshah shrivasah shripatih shrimatamvarah
അർഥം:अनिवर्ती, निवृत्तात्मा, संक्षेप्ता, क्षेमकृत्, शिव; श्रीवत्सवक्ष, श्रीवास, श्रीपति और श्रीमतां वर।
ശ്രീദഃ ശ്രീശഃ ശ്രീനിവാസഃ ശ്രീനിധിഃ ശ്രീവിഭാവനഃ । ശ്രീധരഃ ശ്രീകരഃ ശ്രേയഃ ശ്രീമാംല്ലോകത്രയാശ്രയഃ ॥ ൬൫॥
Shridah shrishah shrinivasah shrinidhih shrivibhavanah Shridharah shrikarah shreyah shrimanllokatrayashrayah
അർഥം:श्रीद, श्रीश, श्रीनिवास, श्रीनिधि, श्रीविभावन; श्रीधर, श्रीकर, श्रेय, श्रीमान और लोकत्रयाश्रय।
സ്വക്ഷഃ സ്വങ്ഗഃ ശതാനന്ദോ നന്ദിര്ജ്യോതിര്ഗണേശ്വരഃ । വിജിതാത്മാഽവിധേയാത്മാ സത്കീര്തിശ്ഛിന്നസംശയഃ ॥ ൬൬॥
Svakshah svangah shatanando nandirjyotirganeshvarah Vijitatmavidheyatma satkirtishchhinnasamshayah
അർഥം:स्वक्ष, स्वंग, शतानन्द, नन्दि, ज्योतिर्गणेश्वर; विजितात्मा, अविधेयात्मा, सत्कीर्ति और छिन्नसंशय।
ഉദീര്ണഃ സര്വതശ്ചക്ഷുരനീശഃ ശാശ്വതസ്ഥിരഃ । ഭൂശയോ ഭൂഷണോ ഭൂതിര്വിശോകഃ ശോകനാശനഃ ॥ ൬൭॥
Udirnah sarvatashchakshuranishah shashvatasthirah Bhushayo bhushano bhutirvishokah shokanashanah
അർഥം:उदीर्ण, सर्वतश्चक्षु, अनीश, शाश्वत-स्थिर; भूशय, भूषण, भूति, विशोक और शोकनाशन।
അര്ചിഷ്മാനര്ചിതഃ കുമ്ഭോ വിശുദ്ധാത്മാ വിശോധനഃ । അനിരുദ്ധോഽപ്രതിരഥഃ പ്രദ്യുമ്നോഽമിതവിക്രമഃ ॥ ൬൮॥
Archishmanarchitah kumbho vishuddhatma vishodhanah Aniruddhopratirathah pradyumnomitavikramah
അർഥം:अर्चिष्मान, अर्चित, कुम्भ, विशुद्धात्मा, विशोधन; अनिरुद्ध, अप्रतिरथ, प्रद्युम्न और अमितविक्रम।
കാലനേമിനിഹാ വീരഃ ശൌരിഃ ശൂരജനേശ്വരഃ । ത്രിലോകാത്മാ ത്രിലോകേശഃ കേശവഃ കേശിഹാ ഹരിഃ ॥ ൬൯॥
Kalaneminiha virah shaurih shurajaneshvarah Trilokatma trilokeshah keshavah keshiha harih
അർഥം:कालनेमिनिहा, वीर, शौरि, शूरजनेश्वर; त्रिलोकात्मा, त्रिलोकेश, केशव, केशिहा और हरि।
കാമദേവഃ കാമപാലഃ കാമീ കാന്തഃ കൃതാഗമഃ । അനിര്ദേശ്യവപുര്വിഷ്ണുര്വീരോഽനന്തോ ധനഞ്ജയഃ ॥ ൭൦॥
Kamadevah kamapalah kami kantah kritagamah Anirdeshyavapurvishnurvironanto dhananjayah
അർഥം:कामदेव, कामपाल, कामी, कान्त, कृतागम; अनिर्देश्यवपु, विष्णु, वीर, अनन्त और धनञ्जय।
ബ്രഹ്മണ്യോ ബ്രഹ്മകൃദ് ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മവിവര്ധനഃ । ബ്രഹ്മവിദ് ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മീ ബ്രഹ്മജ്ഞോ ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ॥ ൭൧॥
Brahmanyo brahmakrid brahma brahma brahmavivardhanah Brahmavid brahmano brahmi brahmajno brahmanapriyah
അർഥം:ब्रह्मण्य, ब्रह्मकृत्, ब्रह्मा, ब्रह्म, ब्रह्मविवर्धन; ब्रह्मविद्, ब्राह्मण, ब्रह्मी, ब्रह्मज्ञ और ब्राह्मणप्रिय।
മഹാക്രമോ മഹാകര്മാ മഹാതേജാ മഹോരഗഃ । മഹാക്രതുര്മഹായജ്വാ മഹായജ്ഞോ മഹാഹവിഃ ॥ ൭൨॥
Mahakramo mahakarma mahateja mahoragah Mahakraturmahayajva mahayajno mahahavih
അർഥം:महाक्रम, महाकर्मा, महातेजा, महोरग; महाक्रतु, महायज्वा, महायज्ञ और महाहवि।
സ്തവ്യഃ സ്തവപ്രിയഃ സ്തോത്രം സ്തുതിഃ സ്തോതാ രണപ്രിയഃ । പൂര്ണഃ പൂരയിതാ പുണ്യഃ പുണ്യകീര്തിരനാമയഃ ॥ ൭൩॥
Stavyah stavapriyah stotram stutih stota ranapriyah Purnah purayita punyah punyakirtiranamayah
അർഥം:स्तव्य, स्तवप्रिय, स्तोत्र, स्तुति, स्तोता, रणप्रिय; पूर्ण, पूरयिता, पुण्य, पुण्यकीर्ति और अनामय।
മനോജവസ്തീര്ഥകരോ വസുരേതാ വസുപ്രദഃ । വസുപ്രദോ വാസുദേവോ വസുര്വസുമനാ ഹവിഃ ॥ ൭൪॥
Manojavastirthakaro vasureta vasupradah Vasuprado vasudevo vasurvasumana havih
അർഥം:मनोजव, तीर्थकर, वसुरेता, वसुप्रद; वसुप्रद, वासुदेव, वसु, वसुमना और हवि।
സദ്ഗതിഃ സത്കൃതിഃ സത്താ സദ്ഭൂതിഃ സത്പരായണഃ । ശൂരസേനോ യദുശ്രേഷ്ഠഃ സന്നിവാസഃ സുയാമുനഃ ॥ ൭൫॥
Sadgatih satkritih satta sadbhutih satparayanah Shuraseno yadushreshthah sannivasah suyamunah
അർഥം:सद्गति, सत्कृति, सत्ता, सद्भूति, सत्परायण; शूरसेन, यदुश्रेष्ठ, सन्निवास और सुयामुन।
ഭൂതാവാസോ വാസുദേവഃ സര്വാസുനിലയോഽനലഃ । ദര്പഹാ ദര്പദോ ദൃപ്തോ ദുര്ധരോഽഥാപരാജിതഃ ॥ ൭൬॥
Bhutavaso vasudevah sarvasunilayonalah Darpaha darpado dripto durdharothaparajitah
അർഥം:भूतावास, वासुदेव, सर्वासुनिलय, अनल; दर्पहा, दर्पद, दृप्त, दुर्धर और अपराजित।
വിശ്വമൂര്തിര്മഹാമൂര്തിര്ദീപ്തമൂര്തിരമൂര്തിമാന് । അനേകമൂര്തിരവ്യക്തഃ ശതമൂര്തിഃ ശതാനനഃ ॥ ൭൭॥
Vishvamurtirmahamurtirdiptamurtiramurtiman Anekamurtiravyaktah shatamurtih shatananah
അർഥം:विश्वमूर्ति, महामूर्ति, दीप्तमूर्ति, अमूर्तिमान; अनेकमूर्ति, अव्यक्त, शतमूर्ति और शतानन।
ഏകോ നൈകഃ സവഃ കഃ കിം യത് തത്പദമനുത്തമമ് । ലോകബന്ധുര്ലോകനാഥോ മാധവോ ഭക്തവത്സലഃ ॥ ൭൮॥
Eko naikah savah kah kim yat tatpadamanuttamam Lokabandhurlokanatho madhavo bhaktavatsalah
അർഥം:एक, नैक, सव, क, किं, यत्, तत्, परम पद; लोकबन्धु, लोकनाथ, माधव और भक्तवत्सल।
സുവര്ണവര്ണോ ഹേമാങ്ഗോ വരാങ്ഗശ്ചന്ദനാങ്ഗദീ । വീരഹാ വിഷമഃ ശൂന്യോ ഘൃതാശീരചലശ്ചലഃ ॥ ൭൯॥
Suvarnavarno hemango varangashchandanangadi Viraha vishamah shunyo ghritashirachalashchalah
അർഥം:सुवर्णवर्ण, हेमांग, वरांग, चन्दनांगदी; वीरहा, विषम, शून्य, घृताशी, अचल और चल।
അമാനീ മാനദോ മാന്യോ ലോകസ്വാമീ ത്രിലോകധൃക് । സുമേധാ മേധജോ ധന്യഃ സത്യമേധാ ധരാധരഃ ॥ ൮൦॥
Amani manado manyo lokasvami trilokadhrik Sumedha medhajo dhanyah satyamedha dharadharah
അർഥം:अमानी, मानद, मान्य, लोकस्वामी, त्रिलोकधृक्; सुमेधा, मेधज, धन्य, सत्यमेधा और धराधर।
തേജോവൃഷോ ദ്യുതിധരഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ । പ്രഗ്രഹോ നിഗ്രഹോ വ്യഗ്രോ നൈകശൃങ്ഗോ ഗദാഗ്രജഃ ॥ ൮൧॥
Tejovrisho dyutidharah sarvashastrabhritam varah Pragraho nigraho vyagro naikashringo gadagrajah
അർഥം:तेजोवृष, द्युतिधर, सर्व शस्त्रधारियों में श्रेष्ठ; प्रग्रह, निग्रह, व्यग्र, नैकशृंग और गदाग्रज।
ചതുര്മൂര്തിശ്ചതുര്ബാഹുശ്ചതുര്വ്യൂഹശ്ചതുര്ഗതിഃ । ചതുരാത്മാ ചതുര്ഭാവശ്ചതുര്വേദവിദേകപാത് ॥ ൮൨॥
Chaturmurtishchaturbahushchaturvyuhashchaturgatih Chaturatma chaturbhavashchaturvedavidekapat
അർഥം:चतुर्मूर्ति, चतुर्बाहु, चतुर्व्यूह, चतुर्गति; चतुरात्मा, चतुर्भाव, चतुर्वेदविद् और एकपात्।
സമാവര്തോഽനിവൃത്താത്മാ ദുര്ജയോ ദുരതിക്രമഃ । ദുര്ലഭോ ദുര്ഗമോ ദുര്ഗോ ദുരാവാസോ ദുരാരിഹാ ॥ ൮൩॥
Samavartonivrittatma durjayo duratikramah Durlabho durgamo durgo duravaso durariha
അർഥം:समावर्त, अनिवृत्तात्मा, दुर्जय, दुरतिक्रम; दुर्लभ, दुर्गम, दुर्ग, दुरावास और दुरारिहा।
ശുഭാങ്ഗോ ലോകസാരങ്ഗഃ സുതന്തുസ്തന്തുവര്ധനഃ । ഇന്ദ്രകര്മാ മഹാകര്മാ കൃതകര്മാ കൃതാഗമഃ ॥ ൮൪॥
Shubhango lokasarangah sutantustantuvardhanah Indrakarma mahakarma kritakarma kritagamah
അർഥം:शुभांग, लोकसारंग, सुतन्तु, तन्तुवर्धन; इन्द्रकर्मा, महाकर्मा, कृतकर्मा और कृतागम।
ഉദ്ഭവഃ സുന്ദരഃ സുന്ദോ രത്നനാഭഃ സുലോചനഃ । അര്കോ വാജസനഃ ശൃങ്ഗീ ജയന്തഃ സര്വവിജ്ജയീ ॥ ൮൫॥
Udbhavah sundarah sundo ratnanabhah sulochanah Arko vajasanah shringi jayantah sarvavijjayi
അർഥം:उद्भव, सुन्दर, सुन्द, रत्ननाभ, सुलोचन; अर्क, वाजसन, शृंगी, जयन्त और सर्वविज्जयी।
സുവര്ണബിന്ദുരക്ഷോഭ്യഃ സര്വവാഗീശ്വരേശ്വരഃ । മഹാഹ്രദോ മഹാഗര്തോ മഹാഭൂതോ മഹാനിധിഃ ॥ ൮൬॥
Suvarnabindurakshobhyah sarvavagishvareshvarah Mahahrado mahagarto mahabhuto mahanidhih
അർഥം:सुवर्णबिन्दु, अक्षोभ्य, समस्त वाणी के ईश्वरों के ईश्वर; महाह्रद, महागर्त, महाभूत और महानिधि।
കുമുദഃ കുന്ദരഃ കുന്ദഃ പര്ജന്യഃ പാവനോഽനിലഃ । അമൃതാശോഽമൃതവപുഃ സര്വജ്ഞഃ സര്വതോമുഖഃ ॥ ൮൭॥
Kumudah kundarah kundah parjanyah pavanonilah Amritashomritavapuh sarvajnah sarvatomukhah
അർഥം:कुमुद, कुन्दर, कुन्द, पर्जन्य, पावन, अनिल; अमृताश, अमृतवपु, सर्वज्ञ और सर्वतोमुख।
സുലഭഃ സുവ്രതഃ സിദ്ധഃ ശത്രുജിച്ഛത്രുതാപനഃ । ന്യഗ്രോധോഽദുമ്ബരോഽശ്വത്ഥശ്ചാണൂരാന്ധ്രനിഷൂദനഃ ॥ ൮൮॥
Sulabhah suvratah siddhah shatrujichchhatrutapanah Nyagrodhodumbaroshvatthashchanurandhranishudanah
അർഥം:सुलभ, सुव्रत, सिद्ध, शत्रुजित्, शत्रुतापन; न्यग्रोध, उदुम्बर, अश्वत्थ और चाणूर-आन्ध्र-निषूदन।
സഹസ്രാര്ചിഃ സപ്തജിഹ്വഃ സപ്തൈധാഃ സപ്തവാഹനഃ । അമൂര്തിരനഘോഽചിന്ത്യോ ഭയകൃദ്ഭയനാശനഃ ॥ ൮൯॥
Sahasrarchih saptajihvah saptaidhah saptavahanah Amurtiranaghochintyo bhayakridbhayanashanah
അർഥം:सहस्रार्चि, सप्तजिह्व, सप्तैधा, सप्तवाहन; अमूर्ति, अनघ, अचिन्त्य, भयकृत् और भयनाशन।
അണുര്ബൃഹത്കൃശഃ സ്ഥൂലോ ഗുണഭൃന്നിര്ഗുണോ മഹാന് । അധൃതഃ സ്വധൃതഃ സ്വാസ്യഃ പ്രാഗ്വംശോ വംശവര്ധനഃ ॥ ൯൦॥
Anurbrihatkrishah sthulo gunabhrinnirguno mahan Adhritah svadhritah svasyah pragvamsho vamshavardhanah
അർഥം:अणु-बृहत्, कृश-स्थूल; गुणभृत्, निर्गुण, महान; अधृत, स्वधृत, स्वास्य, प्राग्वंश और वंशवर्धन।
ഭാരഭൃത് കഥിതോ യോഗീ യോഗീശഃ സര്വകാമദഃ । ആശ്രമഃ ശ്രമണഃ ക്ഷാമഃ സുപര്ണോ വായുവാഹനഃ ॥ ൯൧॥
Bharabhrit kathito yogi yogishah sarvakamadah Ashramah shramanah kshamah suparno vayuvahanah
അർഥം:भारभृत्, कथित, योगी, योगीश, सर्वकामद; आश्रम, श्रमण, क्षाम, सुपर्ण और वायुवाहन।
ധനുര്ധരോ ധനുര്വേദോ ദണ്ഡോ ദമയിതാ ദമഃ । അപരാജിതഃ സര്വസഹോ നിയന്താഽനിയമോഽയമഃ ॥ ൯൨॥
Dhanurdharo dhanurvedo dando damayita damah Aparajitah sarvasaho niyantaniyamoyamah
അർഥം:धनुर्धर, धनुर्वेद, दण्ड, दमयिता, दम; अपराजित, सर्वसह, नियन्ता, अनियम और अयम।
സത്ത്വവാന് സാത്ത്വികഃ സത്യഃ സത്യധര്മപരായണഃ । അഭിപ്രായഃ പ്രിയാര്ഹോഽര്ഹഃ പ്രിയകൃത് പ്രീതിവര്ധനഃ ॥ ൯൩॥
Sattvavan sattvikah satyah satyadharmaparayanah Abhiprayah priyarhorhah priyakrit pritivardhanah
അർഥം:सत्त्ववान, सात्त्विक, सत्य, सत्यधर्मपरायण; अभिप्राय, प्रियार्ह, अर्ह, प्रियकृत् और प्रीतिवर्धन।
വിഹായസഗതിര്ജ്യോതിഃ സുരുചിര്ഹുതഭുഗ്വിഭുഃ । രവിര്വിരോചനഃ സൂര്യഃ സവിതാ രവിലോചനഃ ॥ ൯൪॥
Vihayasagatirjyotih suruchirhutabhugvibhuh Ravirvirochanah suryah savita ravilochanah
അർഥം:विहायसगति, ज्योति, सुरुचि, हुतभुक्, विभु; रवि, विरोचन, सूर्य, सविता और रविलोचन।
അനന്തോ ഹുതഭുഗ്ഭോക്താ സുഖദോ നൈകജോഽഗ്രജഃ । അനിര്വിണ്ണഃ സദാമര്ഷീ ലോകാധിഷ്ഠാനമദ്ഭുതഃ ॥ ൯൫॥
Ananto hutabhugbhokta sukhado naikajograjah Anirvinnah sadamarshi lokadhishthanamadbhutah
അർഥം:अनन्त, हुतभुक्-भोक्ता, सुखद, नैकज, अग्रज; अनिर्विण्ण, सदामर्षी, लोकाधिष्ठान और अद्भुत।
സനാത്സനാതനതമഃ കപിലഃ കപിരവ്യയഃ । സ്വസ്തിദഃ സ്വസ്തികൃത്സ്വസ്തി സ്വസ്തിഭുക്സ്വസ്തിദക്ഷിണഃ ॥ ൯൬॥
Sanatsanatanatamah kapilah kapiravyayah Svastidah svastikritsvasti svastibhuksvastidakshinah
അർഥം:सनात्, सनातनतम, कपिल, कपि, अव्यय; स्वस्तिद, स्वस्तिकृत्, स्वस्ति, स्वस्तिभुक् और स्वस्तिदक्षिण।
അരൌദ്രഃ കുണ്ഡലീ ചക്രീ വിക്രമ്യൂര്ജിതശാസനഃ । ശബ്ദാതിഗഃ ശബ്ദസഹഃ ശിശിരഃ ശര്വരീകരഃ ॥ ൯൭॥
Araudrah kundali chakri vikramyurjitashasanah Shabdatigah shabdasahah shishirah sharvarikarah
അർഥം:अरौद्र, कुण्डली, चक्री, विक्रमी, ऊर्जितशासन; शब्दातिग, शब्दसह, शिशिर और शर्वरीकर।
അക്രൂരഃ പേശലോ ദക്ഷോ ദക്ഷിണഃ ക്ഷമിണാംവരഃ । വിദ്വത്തമോ വീതഭയഃ പുണ്യശ്രവണകീര്തനഃ ॥ ൯൮॥
Akrurah peshalo daksho dakshinah kshaminamvarah Vidvattamo vitabhayah punyashravanakirtanah
അർഥം:अक्रूर, पेशल, दक्ष, दक्षिण, क्षमिणां वर; विद्वत्तम, वीतभय और पुण्यश्रवणकीर्तन।
ഉത്താരണോ ദുഷ്കൃതിഹാ പുണ്യോ ദുഃസ്വപ്നനാശനഃ । വീരഹാ രക്ഷണഃ സന്തോ ജീവനഃ പര്യവസ്ഥിതഃ ॥ ൯൯॥
Uttarano dushkritiha punyo duhsvapnanashanah Viraha rakshanah santo jivanah paryavasthitah
അർഥം:उत्तारण, दुष्कृतिहा, पुण्य, दुःस्वप्ननाशन; वीरहा, रक्षण, सन्त, जीवन और पर्यवस्थित।
അനന്തരൂപോഽനന്തശ്രീര്ജിതമന്യുര്ഭയാപഹഃ । ചതുരശ്രോ ഗഭീരാത്മാ വിദിശോ വ്യാദിശോ ദിശഃ ॥ ൧൦൦॥
Anantaruponantashrirjitamanyurbhayapahah Chaturashro gabhiratma vidisho vyadisho dishah
അർഥം:अनन्तरूप, अनन्तश्री, जितमन्यु, भयापह; चतुरश्र, गभीरात्मा, विदिश, व्यादिश और दिश।
അനാദിര്ഭൂര്ഭുവോ ലക്ഷ്മീഃ സുവീരോ രുചിരാങ്ഗദഃ । ജനനോ ജനജന്മാദിര്ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ ॥ ൧൦൧॥
Anadirbhurbhuvo lakshmih suviro ruchirangadah Janano janajanmadirbhimo bhimaparakramah
അർഥം:अनादि, भू-भुवः, लक्ष्मी, सुवीर, रुचिरांगद; जनन, जनजन्मादि, भीम और भीमपराक्रम।
ആധാരനിലയോഽധാതാ പുഷ്പഹാസഃ പ്രജാഗരഃ । ഊര്ധ്വഗഃ സത്പഥാചാരഃ പ്രാണദഃ പ്രണവഃ പണഃ ॥ ൧൦൨॥
Adharanilayodhata pushpahasah prajagarah Urdhvagah satpathacharah pranadah pranavah panah
അർഥം:आधारनिलय, अधाता, पुष्पहास, प्रजागर; ऊर्ध्वग, सत्पथाचार, प्राणद, प्रणव और पण।
പ്രമാണം പ്രാണനിലയഃ പ്രാണഭൃത്പ്രാണജീവനഃ । തത്ത്വം തത്ത്വവിദേകാത്മാ ജന്മമൃത്യുജരാതിഗഃ ॥ ൧൦൩॥
Pramanam prananilayah pranabhritpranajivanah Tattvam tattvavidekatma janmamrityujaratigah
അർഥം:प्रमाण, प्राणनिलय, प्राणभृत्, प्राणजीवन; तत्त्व, तत्त्वविद्, एकात्मा और जन्म-मृत्यु-जरा से परे।
ഭൂര്ഭുവഃസ്വസ്തരുസ്താരഃ സവിതാ പ്രപിതാമഹഃ । യജ്ഞോ യജ്ഞപതിര്യജ്വാ യജ്ഞാങ്ഗോ യജ്ഞവാഹനഃ ॥ ൧൦൪॥
Bhurbhuvahsvastarustarah savita prapitamahah Yajno yajnapatiryajva yajnango yajnavahanah
അർഥം:भूर्भुवःस्व-स्तरु, तार, सविता, प्रपितामह; यज्ञ, यज्ञपति, यज्वा, यज्ञांग और यज्ञवाहन।
യജ്ഞഭൃദ് യജ്ഞകൃദ് യജ്ഞീ യജ്ഞഭുഗ് യജ്ഞസാധനഃ । യജ്ഞാന്തകൃദ് യജ്ഞഗുഹ്യമന്നമന്നാദ ഏവ ച ॥ ൧൦൫॥
Yajnabhrid yajnakrid yajni yajnabhug yajnasadhanah Yajnantakrid yajnaguhyamannamannada eva cha
അർഥം:यज्ञभृत्, यज्ञकृत्, यज्ञी, यज्ञभुक्, यज्ञसाधन; यज्ञान्तकृत्, यज्ञगुह्य, अन्न और अन्नाद।
ആത്മയോനിഃ സ്വയഞ്ജാതോ വൈഖാനഃ സാമഗായനഃ । ദേവകീനന്ദനഃ സ്രഷ്ടാ ക്ഷിതീശഃ പാപനാശനഃ ॥ ൧൦൬॥
Atmayonih svayanjato vaikhanah samagayanah Devakinandanah srashta kshitishah papanashanah
അർഥം:आत्मयोनि, स्वयञ्जात, वैखान, सामगायन; देवकीनन्दन, स्रष्टा, क्षितीश और पापनाशन।
ശങ്ഖഭൃന്നന്ദകീ ചക്രീ ശാര്ങ്ഗധന്വാ ഗദാധരഃ । രഥാങ്ഗപാണിരക്ഷോഭ്യഃ സര്വപ്രഹരണായുധഃ ॥ ൧൦൭॥
Shankhabhrinnandaki chakri sharngadhanva gadadharah Rathangapanirakshobhyah sarvapraharanayudhah
അർഥം:शंखभृत्, नन्दकी, चक्री, शार्ङ्गधन्वा, गदाधर; रथांगपाणि, अक्षोभ्य और सर्वप्रहरणायुध।
വനമാലീ ഗദീ ശാര്ങ്ഗീ ശങ്ഖീ ചക്രീ ച നന്ദകീ । ശ്രീമാന് നാരായണോ വിഷ്ണുര്വാസുദേവോഽഭിരക്ഷതു ॥ ൧൦൮॥
Vanamali gadi sharngi shankhi chakri cha nandaki Shriman narayano vishnurvasudevobhirakshatu
അർഥം:वनमाला, गदा, शार्ङ्ग, शंख, चक्र और नन्दक धारण करने वाले — श्रीमान नारायण, विष्णु, वासुदेव हमारी पूर्ण रक्षा करें!
॥ ഫലശ്രുതിഃ ॥
Phalashrutih
അർഥം:फलश्रुति — इन सहस्रनामों के पाठ का फल:
ഭീഷ്മ ഉവാച — ഇതീദം കീര്തനീയസ്യ കേശവസ്യ മഹാത്മനഃ । നാമ്നാം സഹസ്രം ദിവ്യാനാമശേഷേണ പ്രകീര്തിതമ് ॥
Bhishma uvacha — Itidam kirtaniyasya keshavasya mahatmanah Namnam sahasram divyanamasheshena prakirtitam
അർഥം:भीष्म बोले: इस प्रकार मैंने स्तुति-योग्य महात्मा केशव के एक हजार दिव्य नामों का पूर्ण कीर्तन किया।
യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം യശ്ചാപി പരികീര്തയേത് । നാശുഭം പ്രാപ്നുയാത്കിഞ്ചിത്സോഽമുത്രേഹ ച മാനവഃ ॥
Ya idam sharinuyannityam yashchapi parikirtayet Nashubham prapnuyatkinchitsomutreha cha manavah
അർഥം:जो मनुष्य प्रतिदिन इसे सुनता और इसका कीर्तन करता है, उसका इस लोक और परलोक में कोई अशुभ नहीं होता।
ദുര്ഗാണ്യതിതരത്യാശു പുരുഷഃ പുരുഷോത്തമമ് । സ്തുവന്നാമസഹസ്രേണ നിത്യം ഭക്തിസമന്വിതഃ ॥ വാസുദേവാശ്രയോ മര്ത്യോ വാസുദേവപരായണഃ । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ യാതി ബ്രഹ്മ സനാതനമ് ॥
Durganyatitaratyashu purushah purushottamam Stuvannamasahasrena nityam bhaktisamanvitah Vasudevashrayo martyo vasudevaparayanah Sarvapapavishuddhatma yati brahma sanatanam
അർഥം:जो भक्तिपूर्वक प्रतिदिन इन सहस्रनामों से पुरुषोत्तम की स्तुति करता है, वह शीघ्र समस्त कठिनाइयों से पार हो जाता है। जो मनुष्य वासुदेव की शरण लेता और उनमें परायण रहता है, उसकी आत्मा सब पापों से शुद्ध होकर सनातन ब्रह्म को प्राप्त होती है।
ന വാസുദേവഭക്താനാമശുഭം വിദ്യതേ ക്വചിത് । ജന്മമൃത്യുജരാവ്യാധിഭയം നൈവോപജായതേ ॥
Na vasudevabhaktanamashubham vidyate kvachit Janmamrityujaravyadhibhayam naivopajayate
അർഥം:वासुदेव के भक्तों का कभी कोई अशुभ नहीं होता; उन्हें जन्म, मृत्यु, जरा और रोग का भय नहीं रहता।
അര്ജുന ഉവാച — പദ്മപത്രവിശാലാക്ഷ പദ്മനാഭ സുരോത്തമ । ഭക്താനാമനുരക്താനാം ത്രാതാ ഭവ ജനാര്ദന ॥ ശ്രീഭഗവാനുവാച — യോ മാം നാമസഹസ്രേണ സ്തോതുമിച്ഛതി പാണ്ഡവ । സോഽഹമേകേന ശ്ലോകേന സ്തുത ഏവ ന സംശയഃ ॥
Arjuna uvacha — Padmapatravishalaksha padmanabha surottama Bhaktanamanuraktanam trata bhava janardana Shribhagavanuvacha — Yo mam namasahasrena stotumichchhati pandava Sohamekena shlokena stuta eva na samshayah
അർഥം:अर्जुन बोले: हे कमलनयन, पद्मनाभ, देवश्रेष्ठ! अपने प्रेमी भक्तों के रक्षक बनिए, हे जनार्दन। श्रीभगवान बोले: हे पाण्डव! जो सहस्रनाम से मेरी स्तुति करना चाहता है, वह एक श्लोक मात्र से भी मेरी पूर्ण स्तुति कर लेता है — इसमें सन्देह नहीं।
വ്യാസ ഉവാച — വാസനാദ്വാസുദേവസ്യ വാസിതം ഭുവനത്രയമ് । സര്വഭൂതനിവാസോഽസി വാസുദേവ നമോഽസ്തു തേ ॥
Vyasa uvacha — Vasanadvasudevasya vasitam bhuvanatrayam Sarvabhutanivasosi vasudeva namostu te
അർഥം:व्यास बोले: वासुदेव के निवास से तीनों लोक व्याप्त हैं। आप समस्त भूतों के निवास हैं — हे वासुदेव, आपको नमस्कार।
പാര്വത്യുവാച — കേനോപായേന ലഘുനാ വിഷ്ണോര്നാമസഹസ്രകമ് । പഠ്യതേ പണ്ഡിതൈര്നിത്യം ശ്രോതുമിച്ഛാമ്യഹം പ്രഭോ ॥ ഈശ്വര ഉവാച — ശ്രീരാമ രാമ രാമേതി രമേ രാമേ മനോരമേ । സഹസ്രനാമ തത്തുല്യം രാമനാമ വരാനനേ ॥
Parvatyuvacha — Kenopayena laghuna vishnornamasahasrakam Pathyate panditairnityam shrotumichchhamyaham prabho Ishvara uvacha — Shrirama rama rameti rame rame manorame Sahasranama tattulyam ramanama varanane
അർഥം:पार्वती ने पूछा: हे प्रभु! विद्वान किस सरल उपाय से विष्णु के सहस्रनाम का नित्य पाठ करते हैं? मैं सुनना चाहती हूँ। शिव बोले: 'श्रीराम, राम, राम' — इस मनोरम राम में मैं रमण करता हूँ; हे सुमुखी! रामनाम सम्पूर्ण सहस्रनाम के तुल्य है।
ബ്രഹ്മോവാച — നമോഽസ്ത്വനന്തായ സഹസ്രമൂര്തയേ സഹസ്രപാദാക്ഷിശിരോരുബാഹവേ । സഹസ്രനാമ്നേ പുരുഷായ ശാശ്വതേ സഹസ്രകോടിയുഗധാരിണേ നമഃ ॥
Brahmovacha — Namostvanantaya sahasramurtaye Sahasrapadakshishirorubahave Sahasranamne purushaya shashvate Sahasrakotiyugadharine namah
അർഥം:ब्रह्मा बोले: सहस्र रूपों वाले अनन्त को नमस्कार — सहस्र चरण, नेत्र, शीश और भुजाओं वाले; सहस्र नामों वाले शाश्वत पुरुष, सहस्र-कोटि युगों के धारक को नमस्कार।
സഞ്ജയ ഉവാച — യത്ര യോഗേശ്വരഃ കൃഷ്ണോ യത്ര പാര്ഥോ ധനുര്ധരഃ । തത്ര ശ്രീര്വിജയോ ഭൂതിര്ധ്രുവാ നീതിര്മതിര്മമ ॥
Sanjaya uvacha — Yatra yogeshvarah krishno yatra partho dhanurdharah Tatra shrirvijayo bhutirdhruva nitirmatirmama
അർഥം:सञ्जय बोले: जहाँ योगेश्वर कृष्ण हैं और जहाँ धनुर्धर अर्जुन हैं — वहीं श्री, विजय, विभूति और अचल नीति है: यही मेरा निश्चय है।
കായേന വാചാ മനസേന്ദ്രിയൈര്വാ ബുദ്ധ്യാത്മനാ വാ പ്രകൃതേഃ സ്വഭാവാത് । കരോമി യദ്യത്സകലം പരസ്മൈ നാരായണായേതി സമര്പയാമി ॥
Kayena vacha manasendriyairva Buddhyatmana va prakriteh svabhavat Karomi yadyatsakalam parasmai Narayanayeti samarpayami
അർഥം:मैं शरीर, वाणी, मन, इन्द्रियों, बुद्धि या आत्मा से, अथवा स्वभाववश जो कुछ भी करता हूँ, वह सब परम नारायण को समर्पित करता हूँ।
ഇതി ശ്രീവിഷ്ണോര്ദിവ്യസഹസ്രനാമസ്തോത്രം സമ്പൂര്ണമ് ॥ ഓം തത് സത് ॥
Iti shrivishnordivyasahasranamastotram sampurnam Om tat sat
അർഥം:इस प्रकार भगवान विष्णु का दिव्य सहस्रनाम स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ। ॐ तत् सत्।
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
विष्णु सहस्रनाम പാരായണ ഫലങ്ങൾ
Recitation of all 1000 names is regarded as the supreme remedy for every sorrow — Bhishma declared it the highest dharma when asked the easiest path to liberation.
The Phalashruti promises that daily recitation or even listening brings no misfortune in this world or the next.
Frees the devotee from fear of birth, death, old age and disease (janma-mrityu-jara-vyadhi).
Purifies the mind of anger, greed and jealousy and bestows peace, patience, memory and good fortune.
Said to cure chronic illness — 'rogarto muchyate rogat' (the sick are freed from disease, the bound from bondage).
Grants wealth, fame, victory and progeny: each seeker attains exactly what they desire.
Universally revered — Adi Shankaracharya wrote his famous commentary on it, and it crosses every sampradaya.
Most commonly recited on Thursdays, Ekadashi, Saturdays and during the Vishnu/ Satyanarayan puja.
विष्णु सहस्रनाम പാരായണ വിധി
Bathe and sit facing east or north before an image of Vishnu, Krishna or Narayana. Light a lamp and begin with the opening dhyana shlokas (Shuklambaradharam and Shantakaram). Recite the 1000 names slowly, clearly and with devotion — the complete path takes about 25–30 minutes. If a full recitation is not possible, the tradition says even one shloka, or simply the name of Rama, carries the merit of all thousand. Conclude with the Phalashruti. Maintain unbroken attention on the Lord throughout.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ विष्णु सहस्रनाम ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ