ഹരി സ്തോത്രമ്
हरि स्तोत्रम् in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ഹരി സ്തോത്രം വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഒൻപത് ശ്ലോകങ്ങളുള്ള മനോഹരമായ ഭജനമാണ്, അതിന്റെ തുടക്കവാക്കായ 'ജഗജ്ജാലപാലം' കൊണ്ട് പ്രസിദ്ധം. ഓരോ ശ്ലോകവും ഹരിയുടെ ഒരു രൂപം വർണിച്ച് 'ഭജേഽഹം ഭജേഽഹം' എന്ന ഭക്തിനിർഭര പല്ലവിയോടെ അവസാനിക്കുന്നു. അവസാന ശ്ലോകം ദിവസവും ജപിക്കുന്നവർക്ക് വിഷ്ണുവിന്റെ ശോകരഹിത ലോകവും മുക്തിയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
A classical Sanskrit hymn to Vishnu · Traditionally attributed to Swami Brahmananda
ഹരി സ്തോത്രം വിഷ്ണുവിന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരമായ ഭക്തിരചനയാണ്, ലോകമെങ്ങും അതിന്റെ തുടക്കവാക്കായ 'ജഗജ്ജാലപാലം' കൊണ്ട് അറിയപ്പെടുന്നു. ഭുജംഗപ്രയാത വൃത്തത്തിലെ ഒൻപത് ഒഴുകുന്ന ശ്ലോകങ്ങളിൽ ഇത് സമാസ വിശേഷണങ്ങളുടെ വെള്ളച്ചാട്ടം ചൊരിയുന്നു — ഹരി ലോകങ്ങളുടെ ധാരകൻ, ആകാശ-നീല ഭഗവാൻ ആരുടെ മായ ആർക്കും കടക്കാനാവില്ലയോ, ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവ്, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ഏക സേതു — ഓരോ ശ്ലോകവും ഹൃദയപൂർവ്വ പല്ലവി 'ഭജേഽഹം ഭജേഽഹം', 'അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു'യോടെ അവസാനിക്കുന്നു. അവസാന ശ്ലോകം ജപിക്കുന്നവർക്ക് വിഷ്ണുവിന്റെ ശോകരഹിത ലോകവും പുനർജന്മത്തിൽ നിന്ന് വിമോചനവും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ഇത് പാരമ്പര്യമായി സ്വാമി ബ്രഹ്മാനന്ദന്റേതായി കരുതപ്പെടുന്നു, വ്യാഴാഴ്ച, ഏകാദശി ആരാധനയ്ക്ക് പ്രിയങ്കരമായി തുടരുന്നു.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ജഗജ്ജാലപാലം ചലത്കണ്ഠമാലം ശരച്ചന്ദ്രഭാലം മഹാദൈത്യകാലമ്। നഭോനീലകായം ദുരാവാരമായം സുപദ്മാസഹായം ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൧॥
Jagaj-jāla-pālaṃ chalat-kaṇṭha-mālaṃ Sharach-chandra-bhālaṃ mahā-daitya-kālam. Nabho-nīla-kāyaṃ durāvāra-māyaṃ Su-padmā-sahāyaṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (1)
അർഥം:സമസ്ത ലോകങ്ങളുടെ വലയെ പാലിക്കുന്നവൻ, ആരുടെ കണ്ഠത്തിൽ മാല ഇളകുന്നുവോ; ആരുടെ നെറ്റി ശരത് ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നുവോ, മഹാ ദൈത്യന്മാർക്കു കാലസ്വരൂപൻ. ആകാശം പോലെ നീലവർണ ശരീരമുള്ളവൻ, ആരുടെ മായയെ കടക്കാനാവില്ലയോ, കമലവാസിനി ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയ സഹായകൻ — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
സദാമ്ഭോധിവാസം ഗലത്പുഷ്പഹാസം ജഗത്സന്നിവാസം ശതാദിത്യഭാസമ്। ഗദാചക്രശസ്ത്രം ലസത്പീതവസ്ത്രം ഹസച്ചാരുവക്ത്രം ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൨॥
Sadāmbhodhi-vāsaṃ galat-puṣpa-hāsaṃ Jagat-sannivāsaṃ shatāditya-bhāsam. Gadā-chakra-shastraṃ lasat-pīta-vastraṃ Hasach-chāru-vaktraṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (2)
അർഥം:എന്നും സാഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ആരുടെ പുഞ്ചിരി വിടർന്ന പൂക്കളെപ്പോലെയോ; സമസ്ത ജഗത്തിനും ആശ്രയൻ, നൂറു സൂര്യന്മാരുടെ കാന്തിയുള്ളവൻ. ഗദയും ചക്രവും ധരിച്ചവൻ, ദീപ്തിമത്തായ പീതാംബരധാരി, സുന്ദര ഹാസ്യവദനൻ — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
രമാകണ്ഠഹാരം ശ്രുതിവ്രാതസാരം ജലാന്തര്വിഹാരം ധരാഭാരഹാരമ്। ചിദാനന്ദരൂപം മനോജ്ഞസ്വരൂപം ധൃതാനേകരൂപം ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൩॥
Ramā-kaṇṭha-hāraṃ shruti-vrāta-sāraṃ Jalāntar-vihāraṃ dharā-bhāra-hāram. Chid-ānanda-rūpaṃ manojña-svarūpaṃ Dhṛtāneka-rūpaṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (3)
അർഥം:രമ (ലക്ഷ്മി)യുടെ കണ്ഠഹാരൻ, സമസ്ത വേദങ്ങളുടെ സാരൻ; ജലത്തിൽ വിഹരിക്കുന്നവൻ, ഭൂമിയുടെ ഭാരം അകറ്റുന്നവൻ. സച്ചിദാനന്ദ സ്വരൂപൻ, മനോഹര രൂപൻ, അനേക രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവൻ — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
ജരാജന്മഹീനം പരാനന്ദപീനം സമാധാനലീനം സദൈവാനവീനമ്। ജഗജ്ജന്മഹേതും സുരാനീകകേതും ത്രിലോകൈകസേതും ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൪॥
Jarā-janma-hīnaṃ parānanda-pīnaṃ Samādhāna-līnaṃ sadaivā-navīnam. Jagaj-janma-hetuṃ surānīka-ketuṃ Tri-lokaika-setuṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (4)
അർഥം:ജര, ജന്മ രഹിതൻ, പരമാനന്ദത്താൽ പരിപൂർണൻ; സമാധിയിൽ ലീനൻ, എന്നും നവീനൻ (അജരൻ). ജഗത്തിന്റെ ഉത്പത്തിക്കു കാരണൻ, ദേവന്മാരുടെ സേനയ്ക്കു ധ്വജൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും ഏക സേതു — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
കൃതാമ്നായഗാനം ഖഗാധീശയാനം വിമുക്തേര്നിദാനം ഹരാരാതിമാനമ്। സ്വഭക്താനുകൂലം ജഗദ്വൃക്ഷമൂലം നിരസ്താര്തശൂലം ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൫॥
Kṛtāmnāya-gānaṃ khagādhīsha-yānaṃ Vimukter-nidānaṃ harārāti-mānam. Sva-bhaktānukūlaṃ jagad-vṛkṣa-mūlaṃ Nirastārta-shūlaṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (5)
അർഥം:സമസ്ത വേദങ്ങളാൽ ഗാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നവൻ, പക്ഷിരാജൻ ഗരുഡന്റെ മേൽ ആരോഹിക്കുന്നവൻ; മുക്തിക്കു മൂല കാരണൻ, ശത്രുക്കളുടെ ഗർവം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. തന്റെ ഭക്തരോട് എന്നും അനുകൂലൻ, ജഗദ്വൃക്ഷത്തിന്റെ മൂലം, വേദനയെന്ന ശൂലത്തെ അകറ്റുന്നവൻ — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
സമസ്താമരേശം ദ്വിരേഫാഭകേശം ജഗദ്ബിമ്ബലേശം ഹൃദാകാശദേശമ്। സദാ ദിവ്യദേഹം വിമുക്താഖിലേഹം സുവൈകുണ്ഠഗേഹം ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൬॥
Samastāmar-eshaṃ dvirephābha-keshaṃ Jagad-bimba-leshaṃ hṛd-ākāsha-desham. Sadā divya-dehaṃ vimuktākhil-ehaṃ Su-vaikuṇṭha-gehaṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (6)
അർഥം:സമസ്ത ദേവന്മാർക്കും അധിപതി, ആരുടെ കേശങ്ങൾ വണ്ടുകളുടെ കൂട്ടം പോലെ കറുത്തതോ; ഈ സമസ്ത ദൃശ്യ ജഗത്ത് ആർക്ക് ഒരു അംശമാത്രമോ, ഹൃദയാകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ. എന്നും ദിവ്യ ദേഹൻ, സമസ്ത കാമനകളിൽ നിന്നു വിമുക്തൻ, ആരുടെ ധാമം പരമ വൈകുണ്ഠമോ — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
സുരാലിബലിഷ്ഠം ത്രിലോകീവരിഷ്ഠം ഗുരൂണാം ഗരിഷ്ഠം സ്വരൂപൈകനിഷ്ഠമ്। സദാ യുദ്ധധീരം മഹാവീരവീരം മഹാമ്ഭോധിതീരം ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൭॥
Surāli-baliṣṭhaṃ tri-lokī-variṣṭhaṃ Gurūṇāṃ gariṣṭhaṃ svarūpaika-niṣṭham. Sadā yuddha-dhīraṃ mahā-vīra-vīraṃ Mahāmbhodhi-tīraṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (7)
അർഥം:ദേവന്മാരുടെ പംക്തിയിൽ അത്യധികം ബലവാൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സർവശ്രേഷ്ഠൻ; ഗുരുക്കന്മാരിലും ഗരിഷ്ഠൻ, തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ തന്നെ ഏകനിഷ്ഠൻ. യുദ്ധത്തിൽ എന്നും ധീരൻ, മഹാവീരന്മാരിലും മഹാവീരൻ, മഹാസാഗരത്തിന്റെ തീരത്ത് വിരാജിക്കുന്നവൻ — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
രമാവാമഭാഗം തലാനഗ്രനാഗം കൃതാധീനയാഗം ഗതാരാഗരാഗമ്। മുനീന്ദ്രൈഃ സുഗീതം സുരൈഃ സമ്പരീതം ഗുണൌഘൈരതീതം ഭജേഽഹം ഭജേഽഹമ്॥ ൮॥
Ramā-vāma-bhāgaṃ talān-agra-nāgaṃ Kṛtādhīna-yāgaṃ gatārāga-rāgam. Munīndraiḥ su-gītaṃ suraiḥ samparītaṃ Guṇaughair-atītaṃ bhaje'haṃ bhaje'ham. (8)
അർഥം:ആരുടെ വാമ ഭാഗത്ത് രമ (ലക്ഷ്മി) വിരാജിക്കുന്നുവോ, ശേഷനാഗത്തിന്മേൽ ശയിക്കുന്നവൻ; ആരുടെ അധീനത്തിൽ സമസ്ത യജ്ഞങ്ങളുമുണ്ടോ, രാഗത്തിൽ നിന്നും ആസക്തിയിൽ നിന്നും സർവഥാ വിമുക്തൻ. മുനീന്ദ്രന്മാരാൽ സുന്ദരമായി ഗാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നവൻ, ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ, സമസ്ത ഗുണങ്ങളുടെ പ്രവാഹത്തെ അതിക്രമിച്ചവൻ — അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
ഇദം യസ്തു നിത്യം സമാധായ ചിത്തം പഠേദഷ്ടകം കണ്ഠഹാരം മുരാരേഃ। സ വിഷ്ണോര്വിശോകം ധ്രുവം യാതി ലോകം ജരാജന്മശോകം പുനര്വിന്ദതേ നോ॥ ൯॥
Idaṃ yas tu nityaṃ samādhāya chittaṃ Paṭhed aṣṭakaṃ kaṇṭha-hāraṃ murāreḥ. Sa viṣṇor vishokaṃ dhruvaṃ yāti lokaṃ Jarā-janma-shokaṃ punar vindate no. (9)
അർഥം:ആരെങ്കിലും ഏകാഗ്ര ചിത്തത്തോടെ പ്രതിദിനം മുരാരി (വിഷ്ണു)യുടെ ഈ കണ്ഠഹാര രൂപമായ അഷ്ടകം പാരായണം ചെയ്യുന്നുവോ, അവർ നിശ്ചയമായും വിഷ്ണുവിന്റെ ശോകരഹിത ധാമം പ്രാപിക്കുന്നു, പിന്നെ ഒരിക്കലും ജര, ജന്മ, ശോകം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
हरि स्तोत्रम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
വിഷ്ണു സ്തോത്രങ്ങളിൽ ഒരു രത്നം — എട്ട് അലങ്കാരസമൃദ്ധ ശ്ലോകങ്ങൾ (അവസാന ഫലശ്രുതിയോടെ), അവയുടെ സംഗീതത്തിനും പദലാളിത്യത്തിനും പ്രസിദ്ധം, 'ജഗജ്ജാലപാലം' കൊണ്ട് ആരംഭം.
ഓരോ ശ്ലോകവും ഹരിയുടെ വ്യത്യസ്ത രൂപം വരച്ച് സ്നേഹനിർഭര പല്ലവി 'ഭജേഽഹം ഭജേഽഹം' — 'അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു, അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു'യോടെ അവസാനിക്കുന്നു.
സ്ഥിര മനസ്സോടെ ഇത് ദിവസവും ജപിക്കുന്നവർ വിഷ്ണുവിന്റെ ശോകരഹിത ലോകം പ്രാപിച്ച് പുനർജന്മത്തിൽ നിന്ന് മുക്തരാകുമെന്ന് അവസാന ശ്ലോകം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
വിശേഷിച്ച് വ്യാഴാഴ്ച (വിഷ്ണുവിന്റെ ദിവസം), ഏകാദശി, വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി എന്നിവയിൽ ജപിക്കുന്നു.
ഭക്തി, മനഃശാന്തി, ശോകത്തിൽ നിന്ന് വിമോചനം, അവസാനം മോക്ഷം എന്നിവ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
അതിന്റെ ഒഴുകുന്ന ഭുജംഗപ്രയാത വൃത്തം ഇതിനെ മധുരമായ നിത്യജപത്തിന് പ്രിയങ്കരമാക്കുന്നു.
हरि स्तोत्रम् പാരായണ വിധി
സ്നാനത്തിന് ശേഷം കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് അല്ലെങ്കിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ ഇരിക്കുക. ഒൻപത് ശ്ലോകങ്ങളും പതുക്കെ ജപിക്കുക, ഭുജംഗപ്രയാത വൃത്തത്തിന്റെ താളം 'ഭജേഽഹം ഭജേഽഹം' പല്ലവിയോടെ ഒഴുകാൻ വിടുക. ഇത് ദിവസവും വായിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ വ്യാഴാഴ്ച പൂജയിലും ഏകാദശിയിലും മധുര അർപ്പണമായി വായിക്കാം. അവസാനം അവസാന ഫലശ്രുതി ശ്ലോകത്തിന്റെ അർഥത്തിൽ കുറച്ച് നിമിഷം ധ്യാനിച്ച് സമാപിക്കുക.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ हरि स्तोत्रम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ