ନ୍ଯାସଦଶକମ୍
न्यासदशकम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Nyasa Dashakam (a stotra of ten verses on saranagati / prapatti) · Vedanta Desika (Venkatanatha) · 13th-14th century CE
Swami Vedanta Desika composed the Nyasa Dashakam as his own formal act of prapatti (self-surrender) at the feet of Lord Varadaraja of Kanchipuram. In ten verses he summarised the whole teaching of nyasam — that the burden and the fruit of protecting the soul belong to the Lord alone, that one surrenders with the five prescribed limbs, and that the surrendered soul should live as the Lord's eternal servant. Because it captures the distilled essence of saranagati, it became a daily recitation in Sri Vaishnava households.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
It is traditionally said that whoever sincerely makes the surrender expressed in these ten verses need fear nothing thereafter, for the Lord Himself — as the final verse declares — has accepted the burden of their protection; thus the prapanna lives 'nirbhara,' wholly free of anxiety, secure in the Lord's promise never to forsake one who has taken refuge.
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅହଂ ମଦ୍ରକ୍ଷଣଭରୋ ମଦ୍ରକ୍ଷଣଫଲଂ ତଥା । ନ ମମ ଶ୍ରୀପତେରେଵେତ୍ଯାତ୍ମାନଂ ନିକ୍ଷିପେଦ୍ ବୁଧଃ ॥ ୧ ॥
ahaṃ madrakṣaṇabharo madrakṣaṇaphalaṃ tathā | na mama śrīpaterevetyātmānaṃ nikṣiped budhaḥ || 1 ||
ଅର୍ଥ:बुद्धिमान् पुरुष इस निश्चय के साथ अपने को समर्पित करे — 'मेरी रक्षा का भार तथा उस रक्षा का फल, ये मेरे नहीं, केवल श्रीपति (लक्ष्मीपति भगवान्) के हैं।'
ନ୍ଯସ୍ଯାମ୍ଯକିଞ୍ଚନଃ ଶ୍ରୀମନ୍ନନୁକୂଲୋଽନ୍ଯଵର୍ଜିତଃ । ଵିଶ୍ଵାସପ୍ରାର୍ଥନାପୂର୍ଵମାତ୍ମରକ୍ଷାଭରଂ ତ୍ଵଯି ॥ ୨ ॥
nyasyāmyakiñcanaḥ śrīmannanukūlo'nyavarjitaḥ | viśvāsaprārthanāpūrvamātmarakṣābharaṃ tvayi || 2 ||
ଅର୍ଥ:हे श्रीमन्! किसी अन्य उपाय से रहित, आपके अनुकूल और अन्य सब का त्याग किए हुए, मैं विश्वास और प्रार्थनापूर्वक अपनी रक्षा का सम्पूर्ण भार आप पर रखता हूँ।
ସ୍ଵାମୀ ସ୍ଵଶେଷଂ ସ୍ଵଵଶଂ ସ୍ଵଭରତ୍ଵେନ ନିର୍ଭରମ୍ । ସ୍ଵଦତ୍ତସ୍ଵଧିଯା ସ୍ଵାର୍ଥଂ ସ୍ଵସ୍ମିନ୍ ନ୍ଯସ୍ଯତି ମାଂ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୩ ॥
svāmī svaśeṣaṃ svavaśaṃ svabharatvena nirbharam | svadattasvadhiyā svārthaṃ svasmin nyasyati māṃ svayam || 3 ||
ଅର୍ଥ:स्वामी स्वयं, अपनी दी हुई बुद्धि के द्वारा, मुझ अपने शेष, अपने वश एवं अपने भारस्वरूप को निर्भार करके अपने में ही न्यस्त कर लेते हैं।
ଶ୍ରୀମନ୍ନଭୀଷ୍ଟଵରଦ ତ୍ଵାମସ୍ମି ଶରଣଂ ଗତଃ । ଏତଦ୍ଦେହାଵସାନେ ମାଂ ତ୍ଵତ୍ପାଦଂ ପ୍ରାପଯ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୪ ॥
śrīmannabhīṣṭavarada tvāmasmi śaraṇaṃ gataḥ | etaddehāvasāne māṃ tvatpādaṃ prāpaya svayam || 4 ||
ଅର୍ଥ:हे श्रीमन्! हे अभीष्ट वरदायक! मैं आपकी शरण में आया हूँ। इस देह के अन्त में मुझे आप स्वयं अपने चरणों में पहुँचाइए।
ତ୍ଵଚ୍ଛେଷତ୍ଵେ ସ୍ଥିରଧିଯଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତ୍ଯେକପ୍ରଯୋଜନମ୍ । ନିଷିଦ୍ଧକାମ୍ଯରହିତଂ କୁରୁ ମାଂ ନିତ୍ଯକିଙ୍କରମ୍ ॥ ୫ ॥
tvaccheṣatve sthiradhiyaṃ tvatprāptyekaprayojanam | niṣiddhakāmyarahitaṃ kuru māṃ nityakiṅkaram || 5 ||
ଅର୍ଥ:मुझे इस दृढ़ बुद्धि वाला बनाइए कि मैं केवल आपका हूँ, आपकी प्राप्ति ही जिसका एकमात्र प्रयोजन है; निषिद्ध एवं काम्य कर्मों से रहित मुझे अपना नित्य किंकर बनाइए।
ଦେଵୀଭୂଷଣହେତ୍ଯାଦିଜୁଷ୍ଟସ୍ଯ ଭଗଵଂସ୍ତଵ । ନିତ୍ଯଂ ନିରପରାଧେଷୁ କୈଙ୍କର୍ଯେଷୁ ନିଯୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ମାମ୍ ॥ ୬ ॥
devībhūṣaṇahetyādijuṣṭasya bhagavaṃstava | nityaṃ niraparādheṣu kaiṅkaryeṣu niyuṅkṣva mām || 6 ||
ଅର୍ଥ:हे भगवन्! देवी (लक्ष्मी), आभूषण, आयुध आदि से युक्त आप — मुझे सदा निरपराध (दोषरहित) कैंकर्यों में नियुक्त कीजिए।
ମାଂ ମଦୀଯଂ ଚ ନିଖିଲଂ ଚେତନାଚେତନାତ୍ମକମ୍ । ସ୍ଵକୈଙ୍କର୍ଯୋପକରଣଂ ଵରଦ ସ୍ଵୀକୁରୁ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୭ ॥
māṃ madīyaṃ ca nikhilaṃ cetanācetanātmakam | svakaiṅkaryopakaraṇaṃ varada svīkuru svayam || 7 ||
ଅର୍ଥ:हे वरद! मुझे तथा मेरे सम्पूर्ण चेतन-अचेतन को अपने कैंकर्य के उपकरण रूप में स्वयं स्वीकार कीजिए।
ତ୍ଵମେଵ ରକ୍ଷକୋଽସି ମେ ତ୍ଵମେଵ କରୁଣାକରଃ । ନ ପ୍ରଵର୍ତଯ ପାପାନି ପ୍ରଵୃତ୍ତାନି ନିଵାରଯ ॥ ୮ ॥
tvameva rakṣako'si me tvameva karuṇākaraḥ | na pravartaya pāpāni pravṛttāni nivāraya || 8 ||
ଅର୍ଥ:आप ही मेरे रक्षक हैं, आप ही करुणा के आगार हैं। मुझसे पाप न कराइए, और जो प्रवृत्त हो चुके हैं उन्हें निवारण कीजिए।
ଅକୃତ୍ଯାନାଂ ଚ କରଣଂ କୃତ୍ଯାନାଂ ଵର୍ଜନଂ ଚ ମେ । କ୍ଷମସ୍ଵ ନିଖିଲଂ ଦେଵ ପ୍ରଣତାର୍ତିହର ପ୍ରଭୋ ॥ ୯ ॥
akṛtyānāṃ ca karaṇaṃ kṛtyānāṃ varjanaṃ ca me | kṣamasva nikhilaṃ deva praṇatārtihara prabho || 9 ||
ଅର୍ଥ:हे प्रणतार्तिहर प्रभो! मेरे द्वारा अकर्तव्य का किया जाना तथा कर्तव्य का त्याग — इस सब को, हे देव, क्षमा कीजिए।
ଶ୍ରୀମନ୍ନିଯତପଞ୍ଚାଙ୍ଗଂ ମଦ୍ରକ୍ଷଣଭରାର୍ପଣମ୍ । ଅଚୀକରତ୍ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵସ୍ମିନ୍ନତୋଽହମିହ ନିର୍ଭରଃ ॥ ୧୦ ॥
śrīmanniyatapañcāṅgaṃ madrakṣaṇabharārpaṇam | acīkaratsvayaṃ svasminnato'hamiha nirbharaḥ || 10 ||
ଅର୍ଥ:श्रीसहित भगवान् ने पाँच अंगों से युक्त मेरी रक्षा-भार-समर्पण को स्वयं अपने में करा लिया है; अतः अब मैं यहाँ पूर्णतः निर्भार (निश्चिन्त) हूँ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
न्यासदशकम् ପାଠର ଲାଭ
Embodies the complete doctrine of prapatti (saranagati) — total surrender to the Lord — in just ten verses
Frees the devotee from anxiety by placing the entire burden of self-protection upon Narayana
Recited daily by Sri Vaishnavas before household aradhana as a renewal of surrender
Cultivates the attitude of being an eternal servant (nitya-kinkara) engaged in faultless service
Seeks the Lord's forgiveness for all faults of commission and omission
Prays for the soul to be led to the Lord's feet at the end of this life
न्यासदशकम् ପାଠ ବିଧି
Sit cleanly before an image of Lord Narayana / Varadaraja, ideally after bathing. Recite the ten verses slowly with full awareness of their meaning, offering them as your own prayer of surrender ('I take refuge in You', 'protect me', and so on). Sri Vaishnavas traditionally recite the Nyasa Dashakam within their daily aradhana for Sriman Narayana. Conclude by resting in the conviction of verse ten — that the Lord has accepted the burden, and one is now free of anxiety.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ न्यासदशकम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ