ନାରାଯଣ ସୂକ୍ତମ୍
नारायण सूक्तम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Taittiriya Aranyaka (Yajurveda) · Vedic Rishis · 1200-800 BCE
The Narayana Suktam is found in the Taittiriya Aranyaka of the Krishna Yajurveda. It is one of the Pancha Suktams (Five Hymns) chanted daily in Vaishnava tradition. The hymn systematically establishes that Narayana is the ultimate reality — he is the light, the soul, the truth, the meditator, and the meditation itself. Nothing exists apart from Narayana.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
The Narayana Suktam's climactic declaration — 'Antarbahishcha Tatsarvam Vyapya Narayanah Sthitah' (Narayana pervades everything, inside and outside) — is considered one of the most powerful mantric statements in the Vedas. In the Srirangam temple (one of the largest functioning Hindu temples), this suktam has been chanted daily for over 1000 years without a single day's break. The temple's unbroken prosperity across millennia is attributed to this continuous recitation.
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ସହ ନାଵଵତୁ। ସହ ନୌ ଭୁନକ୍ତୁ। ସହ ଵୀର୍ଯଂ କରଵାଵହୈ। ତେଜସ୍ଵିନାଵଧୀତମସ୍ତୁ ମା ଵିଦ୍ଵିଷାଵହୈ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ॥
Om saha navavatu, saha nau bhunaktu, saha viryam karavavahai; Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai. Om shantih shantih shantih.
ଅର୍ଥ:सहस्र शीश वाले, सर्वद्रष्टा, विश्व का कल्याण करने वाले दिव्य नारायण; यह विश्व ही अक्षर एवं परम पद नारायण है।
ଓଁ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷଂ ଦେଵଂ ଵିଶ୍ଵାକ୍ଷଂ ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵମ୍। ଵିଶ୍ଵଂ ନାରାଯଣଂ ଦେଵମକ୍ଷରଂ ପରମଂ ପଦମ୍॥
Om sahasrashirsham devam vishvaksham vishvashambhuvam; Vishvam Narayanam devamaksharam paramam padam.
ଅର୍ଥ:विश्व से परे, नित्य; विश्व ही नारायण, हरि है; यह सब कुछ नारायण ही है।
ଵିଶ୍ଵତଃ ପରମାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନାରାଯଣଂ ହରିମ୍। ଵିଶ୍ଵମେଵେଦଂ ପୁରୁଷସ୍ତଦ୍ଵିଶ୍ଵମୁପଜୀଵତି॥
Vishvatah paramannityam vishvam Narayanam Harim; Vishvamevedam purushastadvishvamupajivati.
ଅର୍ଥ:विश्व के स्वामी, समस्त आत्माओं के ईश्वर, शाश्वत, कल्याणमय (शिव), अच्युत — वही नारायण है।
ପତିଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାତ୍ମେଶ୍ଵରଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଶିଵମଚ୍ଯୁତମ୍। ନାରାଯଣଂ ମହାଜ୍ଞେଯଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପରାଯଣମ୍॥
Patim vishvasyatmeshvaram shashvatam shivamachyutam; Narayanam mahajneyam vishvatmanam parayanam.
ଅର୍ଥ:परम ज्योति नारायण है, परम आत्मा नारायण है, परम ब्रह्म नारायण है।
ନାରାଯଣପରୋ ଜ୍ଯୋତିରାତ୍ମା ନାରାଯଣଃ ପରଃ। ନାରାଯଣପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନାରାଯଣଃ ପରଃ॥
Narayanaparo jyotiratma Narayanah parah; Narayanaparam brahma tattvam Narayanah parah.
ଅର୍ଥ:परम ध्याता नारायण है, परम ध्यान नारायण है; जगत् में जो कुछ भी है, सब नारायण ही है।
ନାରାଯଣପରୋ ଧ୍ଯାତା ଧ୍ଯାନଂ ନାରାଯଣଃ ପରଃ। ଯଚ୍ଚ କିଞ୍ଚିଜ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଶ୍ରୂଯତେଽପି ଵା॥
Narayanaparo dhyata dhyanam Narayanah parah; Yachcha kinchijjagatsarvam drishyate shruyate'pi va.
ଅନ୍ତର୍ବହିଶ୍ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଥିତଃ। ଅନନ୍ତମଵ୍ଯଯଂ କଵିଂ ସମୁଦ୍ରେଽନ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵମ୍॥
Antarbahishcha tatsarvam vyapya Narayanah sthitah; Anantamavyayam kavim samudre'ntam vishvashambhuvam.
ପଦ୍ମକୋଶପ୍ରତୀକାଶଂ ହୃଦଯଂ ଚାପ୍ଯଧୋମୁଖମ୍। ଅଧୋ ନିଷ୍ଟ୍ଯା ଵିତସ୍ତ୍ଯାନ୍ତେ ନାଭ୍ଯାମୁପରି ତିଷ୍ଠତି॥
Padmakoshapratikasham hridayam chapyadhomukham; Adho nishtya vitastyante nabhyamupari tishthati.
ଜ୍ଵାଲାମାଲାକୁଲଂ ଭାତି ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାଯତନଂ ମହତ୍। ସନ୍ତତଂ ସିରାଭିସ୍ତୁ ଲମ୍ବତ୍ଯାକୋଶସନ୍ନିଭମ୍॥
Jvalamalakulam bhati vishvasyayatanam mahat; Santatam sirabhistu lambatyakoshasannibham.
ତସ୍ଯାନ୍ତେ ସୁଷିରଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ତସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍। ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ମହାନଗ୍ନିର୍ଵିଶ୍ଵାର୍ଚିର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ॥
Tasyante sushiram sukshmam tasminsarvam pratishthitam; Tasya madhye mahanagnirvishvarchirvishvatomukhah.
ସୋଽଗ୍ରଭୁଗ୍ଵିଭଜନ୍ତିଷ୍ଠନ୍ନାହାରମଜରଃ କଵିଃ। ତିର୍ଯଗୂର୍ଧ୍ଵମଧଃଶାଯୀ ରଶ୍ମଯସ୍ତସ୍ଯ ସନ୍ତତାଃ॥
So'grabhugvibhajantishthannaharamajarah kavih; Tiryagurdhvamadhahshayi rashmayastasya santatah.
ସନ୍ତାପଯତି ସ୍ଵଂ ଦେହମାପାଦତଲମସ୍ତକଃ। ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଵହ୍ନିଶିଖା ଅଣୀଯୋର୍ଧ୍ଵା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା॥
Santapayati svam dehamapadatalamastakah; Tasya madhye vahnishikha aniyordhva vyavasthita.
ନୀଲତୋଯଦମଧ୍ଯସ୍ଥାଦ୍ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଲେଖେଵ ଭାସ୍ଵରା। ନୀଵାରଶୂକଵତ୍ତନ୍ଵୀ ପୀତା ଭାସ୍ଵତ୍ଯଣୂପମା॥
Nilatoyadamadhyasthadvidyullekheva bhasvara; Nivarashukavattanvi pita bhasvatyanupama.
ତସ୍ଯାଃ ଶିଖାଯା ମଧ୍ଯେ ପରମାତ୍ମା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ। ସ ବ୍ରହ୍ମ ସ ଶିଵଃ ସ ହରିଃ ସେନ୍ଦ୍ରଃ ସୋଽକ୍ଷରଃ ପରମଃ ସ୍ଵରାଟ୍॥
Tasyah shikhaya madhye paramatma vyavasthitah; Sa brahma sa shivah sa harih sendrah so'ksharah paramah svarat.
ଋତଂ ସତ୍ଯଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପୁରୁଷଂ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲମ୍। ଊର୍ଧ୍ଵରେତଂ ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ଵୈ ନମୋ ନମଃ॥
Ritam satyam param brahma purusham krishnapingalam; Urdhvaretam virupaksham vishvarupaya vai namo namah.
ଓଁ ନାରାଯଣାଯ ଵିଦ୍ମହେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଧୀମହି। ତନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍॥ ଓଁ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ॥
Om Narayanaya vidmahe Vasudevaya dhimahi; Tanno Vishnuh prachodayat. Om shantih shantih shantih.
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
नारायण सूक्तम् ପାଠର ଲାଭ
One of the most important Vedic hymns establishing Vishnu/Narayana as supreme
Chanted during Vishnu abhishekam in all major temples
'Narayanah Parah' repeated 6 times — creates powerful affirmation
Reveals that Narayana pervades everything — inside and outside
Grants deep peace and connection to the ultimate reality
Essential for Vaishnava (Vishnu devotee) daily practice
नारायण सूक्तम् ପାଠ ବିଧି
This suktam is traditionally chanted during Vishnu abhishekam (ritual bathing). Sit quietly and chant with the understanding that Narayana pervades everything. The repetition of 'Narayanah Parah' in verse 4 is particularly powerful — it affirms that the light, the soul, the truth, and reality itself IS Narayana.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ नारायण सूक्तम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ