નારાયણ સૂક્તમ્
नारायण सूक्तम् in Gujarati · ગુજરાતી
ઉત્પત્તિ અને કથા
Taittiriya Aranyaka (Yajurveda) · Vedic Rishis · 1200-800 BCE
The Narayana Suktam is found in the Taittiriya Aranyaka of the Krishna Yajurveda. It is one of the Pancha Suktams (Five Hymns) chanted daily in Vaishnava tradition. The hymn systematically establishes that Narayana is the ultimate reality — he is the light, the soul, the truth, the meditator, and the meditation itself. Nothing exists apart from Narayana.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
The Narayana Suktam's climactic declaration — 'Antarbahishcha Tatsarvam Vyapya Narayanah Sthitah' (Narayana pervades everything, inside and outside) — is considered one of the most powerful mantric statements in the Vedas. In the Srirangam temple (one of the largest functioning Hindu temples), this suktam has been chanted daily for over 1000 years without a single day's break. The temple's unbroken prosperity across millennia is attributed to this continuous recitation.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ સહ નાવવતુ। સહ નૌ ભુનક્તુ। સહ વીર્યં કરવાવહૈ। તેજસ્વિનાવધીતમસ્તુ મા વિદ્વિષાવહૈ॥ ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ॥
Om saha navavatu, saha nau bhunaktu, saha viryam karavavahai; Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai. Om shantih shantih shantih.
અર્થ:सहस्र शीश वाले, सर्वद्रष्टा, विश्व का कल्याण करने वाले दिव्य नारायण; यह विश्व ही अक्षर एवं परम पद नारायण है।
ૐ સહસ્રશીર્ષં દેવં વિશ્વાક્ષં વિશ્વશમ્ભુવમ્। વિશ્વં નારાયણં દેવમક્ષરં પરમં પદમ્॥
Om sahasrashirsham devam vishvaksham vishvashambhuvam; Vishvam Narayanam devamaksharam paramam padam.
અર્થ:विश्व से परे, नित्य; विश्व ही नारायण, हरि है; यह सब कुछ नारायण ही है।
વિશ્વતઃ પરમાન્નિત્યં વિશ્વં નારાયણં હરિમ્। વિશ્વમેવેદં પુરુષસ્તદ્વિશ્વમુપજીવતિ॥
Vishvatah paramannityam vishvam Narayanam Harim; Vishvamevedam purushastadvishvamupajivati.
અર્થ:विश्व के स्वामी, समस्त आत्माओं के ईश्वर, शाश्वत, कल्याणमय (शिव), अच्युत — वही नारायण है।
પતિં વિશ્વસ્યાત્મેશ્વરં શાશ્વતં શિવમચ્યુતમ્। નારાયણં મહાજ્ઞેયં વિશ્વાત્માનં પરાયણમ્॥
Patim vishvasyatmeshvaram shashvatam shivamachyutam; Narayanam mahajneyam vishvatmanam parayanam.
અર્થ:परम ज्योति नारायण है, परम आत्मा नारायण है, परम ब्रह्म नारायण है।
નારાયણપરો જ્યોતિરાત્મા નારાયણઃ પરઃ। નારાયણપરં બ્રહ્મ તત્ત્વં નારાયણઃ પરઃ॥
Narayanaparo jyotiratma Narayanah parah; Narayanaparam brahma tattvam Narayanah parah.
અર્થ:परम ध्याता नारायण है, परम ध्यान नारायण है; जगत् में जो कुछ भी है, सब नारायण ही है।
નારાયણપરો ધ્યાતા ધ્યાનં નારાયણઃ પરઃ। યચ્ચ કિઞ્ચિજ્જગત્સર્વં દૃશ્યતે શ્રૂયતેઽપિ વા॥
Narayanaparo dhyata dhyanam Narayanah parah; Yachcha kinchijjagatsarvam drishyate shruyate'pi va.
અન્તર્બહિશ્ચ તત્સર્વં વ્યાપ્ય નારાયણઃ સ્થિતઃ। અનન્તમવ્યયં કવિં સમુદ્રેઽન્તં વિશ્વશમ્ભુવમ્॥
Antarbahishcha tatsarvam vyapya Narayanah sthitah; Anantamavyayam kavim samudre'ntam vishvashambhuvam.
પદ્મકોશપ્રતીકાશં હૃદયં ચાપ્યધોમુખમ્। અધો નિષ્ટ્યા વિતસ્ત્યાન્તે નાભ્યામુપરિ તિષ્ઠતિ॥
Padmakoshapratikasham hridayam chapyadhomukham; Adho nishtya vitastyante nabhyamupari tishthati.
જ્વાલામાલાકુલં ભાતિ વિશ્વસ્યાયતનં મહત્। સન્તતં સિરાભિસ્તુ લમ્બત્યાકોશસન્નિભમ્॥
Jvalamalakulam bhati vishvasyayatanam mahat; Santatam sirabhistu lambatyakoshasannibham.
તસ્યાન્તે સુષિરં સૂક્ષ્મં તસ્મિન્સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્। તસ્ય મધ્યે મહાનગ્નિર્વિશ્વાર્ચિર્વિશ્વતોમુખઃ॥
Tasyante sushiram sukshmam tasminsarvam pratishthitam; Tasya madhye mahanagnirvishvarchirvishvatomukhah.
સોઽગ્રભુગ્વિભજન્તિષ્ઠન્નાહારમજરઃ કવિઃ। તિર્યગૂર્ધ્વમધઃશાયી રશ્મયસ્તસ્ય સન્તતાઃ॥
So'grabhugvibhajantishthannaharamajarah kavih; Tiryagurdhvamadhahshayi rashmayastasya santatah.
સન્તાપયતિ સ્વં દેહમાપાદતલમસ્તકઃ। તસ્ય મધ્યે વહ્નિશિખા અણીયોર્ધ્વા વ્યવસ્થિતા॥
Santapayati svam dehamapadatalamastakah; Tasya madhye vahnishikha aniyordhva vyavasthita.
નીલતોયદમધ્યસ્થાદ્વિદ્યુલ્લેખેવ ભાસ્વરા। નીવારશૂકવત્તન્વી પીતા ભાસ્વત્યણૂપમા॥
Nilatoyadamadhyasthadvidyullekheva bhasvara; Nivarashukavattanvi pita bhasvatyanupama.
તસ્યાઃ શિખાયા મધ્યે પરમાત્મા વ્યવસ્થિતઃ। સ બ્રહ્મ સ શિવઃ સ હરિઃ સેન્દ્રઃ સોઽક્ષરઃ પરમઃ સ્વરાટ્॥
Tasyah shikhaya madhye paramatma vyavasthitah; Sa brahma sa shivah sa harih sendrah so'ksharah paramah svarat.
ઋતં સત્યં પરં બ્રહ્મ પુરુષં કૃષ્ણપિઙ્ગલમ્। ઊર્ધ્વરેતં વિરૂપાક્ષં વિશ્વરૂપાય વૈ નમો નમઃ॥
Ritam satyam param brahma purusham krishnapingalam; Urdhvaretam virupaksham vishvarupaya vai namo namah.
ૐ નારાયણાય વિદ્મહે વાસુદેવાય ધીમહિ। તન્નો વિષ્ણુઃ પ્રચોદયાત્॥ ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ॥
Om Narayanaya vidmahe Vasudevaya dhimahi; Tanno Vishnuh prachodayat. Om shantih shantih shantih.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
नारायण सूक्तम् પાઠના લાભ
One of the most important Vedic hymns establishing Vishnu/Narayana as supreme
Chanted during Vishnu abhishekam in all major temples
'Narayanah Parah' repeated 6 times — creates powerful affirmation
Reveals that Narayana pervades everything — inside and outside
Grants deep peace and connection to the ultimate reality
Essential for Vaishnava (Vishnu devotee) daily practice
नारायण सूक्तम् જપ વિધિ
This suktam is traditionally chanted during Vishnu abhishekam (ritual bathing). Sit quietly and chant with the understanding that Narayana pervades everything. The repetition of 'Narayanah Parah' in verse 4 is particularly powerful — it affirms that the light, the soul, the truth, and reality itself IS Narayana.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ नारायण सूक्तम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ