રઙ્ગનાથાષ્ટકમ્
रङ्गनाथाष्टकम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
રંગનાથાષ્ટકમ્ આદિ શંકરાચાર્ય દ્વારા રચિત આઠ શ્લોકોની સ્તુતિ છે, જે શ્રીરંગમ્ માં શેષનાગ પર શયન કરતા ભગવાન વિષ્ણુ (રંગનાથ) ને સમર્પિત છે. આ કાવેરીના મહાન દ્વીપ-મંદિરના સ્વામીને વંદન કરે છે. શ્રદ્ધાથી તેનો પાઠ ભગવાનની કૃપા, આશીર્વાદ અને રક્ષણ આપે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
રંગનાથાષ્ટકમ્ પારંપરિક રૂપે આદિ શંકરાચાર્યને શ્રેય આપવામાં આવે છે. રંગનાથ — શ્રીરંગમ્ માં શેષનાગ પર શયન કરતા ભગવાન વિષ્ણુ — ની આ આઠ શ્લોકોની સ્તુતિ, આદિ શંકરાચાર્ય રચિત, જે કાવેરીના મહાન દ્વીપ-મંદિરના સ્વામીને વંદન કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે સાચા અને ભક્તિપૂર્ણ હૃદયથી રંગનાથાષ્ટકમ્ નો પાઠ કરવો એ ભગવાનની કૃપાની નજીક પહોંચવું છે, જે પ્રેમપૂર્વક તેમને પોકારનારાઓને કદી તજતા નથી.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
આનન્દરૂપે નિજબોધરૂપે બ્રહ્મસ્વરૂપે શ્રુતિમૂર્તિરૂપે । શશાઙ્કરૂપે રમણીયરૂપે શ્રીરઙ્ગરૂપે રમતાં મનો મે ॥ ૧॥ કાવેરિતીરે કરુણાવિલોલે મન્દારમૂલે ધૃતચારુચેલે । દૈત્યાન્તકાલેઽખિલલોકલીલે શ્રીરઙ્ગલીલે રમતાં મનો મે ॥ ૨॥ લક્ષ્મીનિવાસે જગતાં નિવાસે હૃત્પદ્મવાસે રવિબિમ્બવાસે । કૃપાનિવાસે ગુણવૃન્દવાસે શ્રીરઙ્ગવાસે રમતાં મનો મે ॥ ૩॥ બ્રહ્માદિવન્દ્યે જગદેકવન્દ્યે મુકુન્દવન્દ્યે સુરનાથવન્દ્યે । વ્યાસાદિવન્દ્યે સનકાદિવન્દ્યે શ્રીરઙ્ગવન્દ્યે રમતાં મનો મે ॥ ૪॥ બ્રહ્માધિરાજે ગરુડાધિરાજે વૈકુણ્ઠરાજે સુરરાજરાજે । ત્રૈલોક્યરાજેઽખિલલોકરાજે શ્રીરઙ્ગરાજે રમતાં મનો મે ॥ ૫॥ અમોઘમુદ્રે પરિપૂર્ણનિદ્રે શ્રીયોગનિદ્રે સસમુદ્રનિદ્રે । શ્રિતૈકભદ્રે જગદેકનિદ્રે શ્રીરઙ્ગભદ્રે રમતાં મનો મે ॥ ૬॥ સ ચિત્રશાયી ભુજગેન્દ્રશાયી નન્દાઙ્કશાયી કમલાઙ્કશાયી । ક્ષીરાબ્ધિશાયી વટપત્રશાયી શ્રીરઙ્ગશાયી રમતાં મનો મે ॥ ૭॥ ઇદં હિ રઙ્ગં ત્યજતામિહાઙ્ગમ્ પુનર્નચાઙ્કં યદિ ચાઙ્ગમેતિ । પાણૌ રથાઙ્ગં ચરણેમ્બુ ગાઙ્ગમ્ યાને વિહઙ્ગં શયને ભુજઙ્ગમ્ ॥ ૮॥ રઙ્ગનાથાષ્ટકં પુણ્યમ્ પ્રાતરુત્થાય યઃ પઠેત્ । સર્વાન્ કામાનવાપ્નોતિ રઙ્ગિસાયુજ્યમાપ્નુયાત્ ॥ ॥ ઇતિ શ્રીમચ્છઙ્કરાચાર્યવિરચિતં શ્રીરઙ્ગનાથાષ્ટકં સમ્પૂર્ણમ્॥
ānandarūpe nijabodharūpe brahmasvarūpe śrutimūrtirūpe | śaśāṅkarūpe ramaṇīyarūpe śrīraṅgarūpe ramatāṃ mano me || 1|| kāveritīre karuṇāvilole mandāramūle dhṛtacārucele | daityāntakāle'khilalokalīle śrīraṅgalīle ramatāṃ mano me || 2|| lakṣmīnivāse jagatāṃ nivāse hṛtpadmavāse ravibimbavāse | kṛpānivāse guṇavṛndavāse śrīraṅgavāse ramatāṃ mano me || 3|| brahmādivandye jagadekavandye mukundavandye suranāthavandye | vyāsādivandye sanakādivandye śrīraṅgavandye ramatāṃ mano me || 4|| brahmādhirāje garuḍādhirāje vaikuṇṭharāje surarājarāje | trailokyarāje'khilalokarāje śrīraṅgarāje ramatāṃ mano me || 5|| amoghamudre paripūrṇanidre śrīyoganidre sasamudranidre | śritaikabhadre jagadekanidre śrīraṅgabhadre ramatāṃ mano me || 6|| sa citraśāyī bhujagendraśāyī nandāṅkaśāyī kamalāṅkaśāyī | kṣīrābdhiśāyī vaṭapatraśāyī śrīraṅgaśāyī ramatāṃ mano me || 7|| idaṃ hi raṅgaṃ tyajatāmihāṅgam punarnacāṅkaṃ yadi cāṅgameti | pāṇau rathāṅgaṃ caraṇembu gāṅgam yāne vihaṅgaṃ śayane bhujaṅgam || 8|| raṅganāthāṣṭakaṃ puṇyam prātarutthāya yaḥ paṭhet | sarvān kāmānavāpnoti raṅgisāyujyamāpnuyāt || || iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitaṃ śrīraṅganāthāṣṭakaṃ sampūrṇam||
અર્થ:રંગનાથ — શ્રીરંગમમાં શેષનાગ પર શયન કરતા ભગવાન વિષ્ણુ — ની આઠ શ્લોકોની સ્તુતિ, આદિ શંકરાચાર્ય દ્વારા રચિત, જે કાવેરીના મહાન દ્વીપ-મંદિરના સ્વામીની વંદના કરે છે.
रङ्गनाथाष्टकम् પાઠના લાભ
રંગનાથાષ્ટકમ્ નો પાઠ ભગવાનની કૃપા, આશીર્વાદ અને રક્ષણ આપનારો માનવામાં આવે છે.
આ ભક્તિને વધારે છે, મનને શાંત કરે છે અને હૃદયને ભગવાનના સ્મરણમાં સ્થિર કરે છે.
ગુરુવારે અને એકાદશીએ તથા એકાદશી અને વિષ્ણુ પર્વોમાં તેનો પાઠ સૌથી શુભ છે.
આ એક નાનું, મધુર સ્તોત્ર છે જેને કોઈપણ શીખીને દરરોજ શ્રદ્ધાથી પાઠ કરી શકે છે.
रङ्गनाथाष्टकम् જપ વિધિ
સ્નાન કરીને દેવતાની મૂર્તિ સામે પૂર્વ કે ઉત્તર દિશા તરફ મુખ કરીને બેસો. દીવો પ્રગટાવો અને રંગનાથાષ્ટકમ્ નો ધીમે ધીમે ભક્તિપૂર્વક પાઠ કરો. તેને દરરોજ, અથવા વિશેષ રૂપે એકાદશી અને વિષ્ણુ પર્વોમાં વાંચી શકાય છે. અંતે કૃપા અને રક્ષણ માટે પ્રાર્થના કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ रङ्गनाथाष्टकम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ