સંકટ મોચન હનુમાનાષ્ટક
संकट मोचन हनुमानाष्टक in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
સંકટ મોચન હનુમાનાષ્ટક ભગવાન હનુમાનને સમર્પિત આઠ ચોપાઈઓનું સ્તોત્ર છે, જે તેમને 'સંકટોમાંથી ઉગારનાર' (સંકટ મોચન) કહીને સ્તુતિ કરે છે. ગોસ્વામી તુલસીદાસ રચિત આ સ્તોત્ર હનુમાનની ભક્તિથી સર્વ પ્રકારના સંકટ, ભય અને અવરોધો દૂર કરે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Composed by Tulsidas, associated with Sankat Mochan Temple, Varanasi · Goswami Tulsidas · 16th century CE
તુલસીદાસે આ અષ્ટકની રચના વારાણસીમાં કરી, જ્યાં તેમને ભગવાન હનુમાનનાં પ્રત્યક્ષ દર્શન થયાં હોવાનું મનાય છે. તેમણે એ જ સ્થાને પ્રસિદ્ધ સંકટ મોચન હનુમાન મંદિરની સ્થાપના કરી, જ્યાં તેમને આ દિવ્ય અનુભૂતિ થઈ. આ સ્તોત્ર હનુમાનના સંકટોના પરમ નિવારક રૂપને પ્રગટ કરે છે અને આ પવિત્ર મંદિરની મૂળ પ્રાર્થના બની.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
વારાણસીનું સંકટ મોચન મંદિર, જ્યાં આ અષ્ટક રોજ વંચાય છે, અસંખ્ય ચમત્કારિક રોગમુક્તિ અને સંકટોમાંથી ઉદ્ધારનું સ્થાન રહ્યું છે; ભક્તો પોતાનાં પ્રાણઘાતક સંકટોમાંથી બચાવનો શ્રેય આ જ પ્રાર્થનાની શક્તિને આપે છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
બાલપના સોં હનુમંત અતિ ખેલેં। દુર્ગમ કાજ સવારત સહજ મેં મેલેં॥ કીન્હોં એક પારન તોં સોં રબિ મગ મેં ધાયો। જબ ભાગવત બખાનત તાહિ ગ્રસન કો ધાયો॥૧॥
Baalpana Son Hanumant Ati Khelen. Durgam Kaaj Savarat Sahaj Mein Melen. Keenho Ek Paaran To Son Rabi Mag Mein Dhayo. Jab Bhagavat Bakhanat Tahi Grasan Ko Dhayo.
અર્થ:બાળપણમાં હનુમાન બહુ આનંદથી રમતા; દુર્ગમ કાર્યોને તેઓ સહજમાં પૂર્ણ કરી દેતા. એક છલાંગમાં તેઓ સૂર્યના માર્ગ તરફ ઊડ્યા; શાસ્ત્રો કહે છે, તેઓ સૂર્યને ગળી જવા દોડ્યા.
બાલપના મેં ખેલત તહં દેખે ફલન કી બારી। મન મેં ભઈ ઉમંગ તાહિ ખાવત ગ્રસન કો ધારી॥ પાંવ તર દાબત ધરની કો ધરત ગિરિ ભારી। મારુત નંદન મહાબલી બલ અતુલ અતિ ભારી॥૨॥
Baalpana Mein Khelat Tahan Dekhe Phalan Ki Baari. Man Mein Bhayi Umang Tahi Khavat Grasan Ko Dhari. Panv Tar Dabat Dharni Ko Dharat Giri Bhari. Marut Nandan Mahabali Bal Atul Ati Bhari.
અર્થ:બાળપણમાં રમતાં તેમણે ફળોની વાડી જોઈ; બહુ ઉત્સાહથી તેઓ એ બધાંને ખાઈ જવા દોડ્યા. પગ નીચે પૃથ્વીને દબાવી તેમણે ભારે પર્વતો ઊંચક્યા. પવનપુત્ર અતુલનીય ને અપરિમિત બળવાળા છે.
અંજનિ પુત્ર બલવંત શંકર સુવન। કેસરી નંદન રામદૂત પ્રિય ભગવન॥ લંક વિદેશ કો સુન કરત બજરંગ। હે પ્રભુ બીર હનૂમાન સ્વામી ચરન મંગ॥૩॥
Anjani Putra Balwant Shankar Suvan. Kesari Nandan Ramdoot Priya Bhagwan. Lank Videsh Ko Sun Karat Bajrang. He Prabhu Beer Hanuman Swami Charan Mang.
અર્થ:અંજનિપુત્ર, બળવાન, શિવના અવતાર; કેસરીનંદન, રામના પ્રિય દૂત. વિદેશ લંકાનો સમાચાર સાંભળી બજરંગ ત્યાં દોડ્યા. હે પ્રભુ, વીર હનુમાન, હું તમારા ચરણોની શરણ માગું છું.
દાનવદલન રણકર્મ અતિ ભયંકર। જિનકે ભય સે કાંપત સદા રજનીચર॥ નિત્ય બિરાજત સિય રામ કે દરબાર મેં। કીરતિ બિમલ વિરાજત ત્રિભુવન સંસાર મેં॥૪॥
Danav Dalan Rankarm Ati Bhayankara. Jinke Bhay Se Kanpat Sada Rajnichar. Nitya Birajat Siya Ram Ke Darbar Mein. Keerti Bimal Birajat Tribhuvan Sansar Mein.
અર્થ:દાનવોનું દલન કરનાર, રણકર્મમાં અતિ ભયંકર; જેમના ભયથી નિશાચર સદા કાંપે છે. તેઓ નિત્ય સીતા-રામના દરબારમાં વિરાજે છે; તેમની નિર્મળ કીર્તિ ત્રણેય લોકમાં શોભે છે.
સરનાગત કી રક્ષા સંકટ કો હરૈં। જો સુમિરત હિય હરષત મોદ મંગલ ભરૈં॥ ઐસે પ્રભુ હનુમાન સદા જન કે હિતકારી। મોરે દોષ બિચારિ કેહિ નાથ ન ટારી॥૫॥
Sarnaagat Ki Raksha Sankat Ko Harain. Jo Sumirat Hiy Harshat Mod Mangal Bharain. Aise Prabhu Hanuman Sada Jan Ke Hitkari. More Dosh Bichari Kehi Nath Na Tari.
અર્થ:તેઓ શરણાગતની રક્ષા કરી સંકટ હરે છે; જે તેમને સ્મરે છે તેમનું હૃદય હર્ષ ને મંગળથી ભરાય છે. એવા પ્રભુ હનુમાન સદા ભક્તોના હિતકારી છે. હે નાથ, મારા દોષ વિચારી મને ન ઠુકરાવો.
જય જય જય હનુમાન ગોસાઈં। તુમ બિન ઔર ન કોઊ સહાઈ॥ રામ દૂત અતુલિત બલ ધામા। બડ़ે ભાગ મોહિ મિલે શ્રીરામા॥૬॥
Jai Jai Jai Hanuman Gosain. Tum Bin Aur Na Kou Sahai. Ram Doot Atulit Bal Dhama. Bade Bhag Mohi Mile Shrirama.
અર્થ:જય જય જય હનુમાન ગોસાંઈ! તમારા વિના બીજો કોઈ સહાયક નથી. હે રામના દૂત, અતુલિત બળના ધામ. મહા ભાગ્યે મને તમારા દ્વારા શ્રીરામ મળ્યા.
પવન પુત્ર બલવંત બજરંગી। મહાબીર કુમતિ નિવાર સુમતિ કે સંગી॥ સંકટ મોચન હનુમાન બિરદ તુમ્હારો। સંકટ સે મોહિ આન ઉબારો॥૭॥
Pavan Putra Balwant Bajrangi. Mahabir Kumati Nivar Sumati Ke Sangi. Sankat Mochan Hanuman Birad Tumharo. Sankat Se Mohi Aan Ubaro.
અર્થ:પવનપુત્ર, બળવાન બજરંગી; મહાવીર, કુમતિ દૂર કરી સુમતિ આપનાર. 'સંકટ મોચન' તમારું બિરુદ (યશ) છે. હે પ્રભુ, આવીને મને સર્વ સંકટોમાંથી ઉગારો.
જય જય જય હનુમંત અગાધા। કરહુ કૃપા ગુરુદેવ સમાના॥ જો સત બાર પાઠ કર કોઈ। સંકટ મિટે સદા સુખ હોઈ॥૮॥
Jai Jai Jai Hanumant Agadha. Karahu Kripa Gurudev Samana. Jo Sat Bar Path Kar Koi. Sankat Mite Sada Sukh Hoi.
અર્થ:જય જય જય અગાધ હનુમંત! ગુરુદેવ સમાન કૃપા કરો. જે કોઈ આનો સો વાર પાઠ કરે, તેના સંકટ મટી જાય ને સદા સુખ થાય.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
संकट मोचन हनुमानाष्टक પાઠના લાભ
જીવનના સર્વ પ્રકારના સંકટ અને વિપત્તિઓ દૂર કરે છે.
ભગવાન હનુમાનની દિવ્ય રક્ષા આપે છે.
ભય, ચિંતા અને માનસિક અશાંતિ દૂર કરે છે.
શાંતિ, સુખ અને મંગળ લાવે છે.
દુષ્ટ આત્માઓ અને નકારાત્મક ઊર્જાથી રક્ષા કરે છે.
મુશ્કેલીઓ પર વિજય મેળવવા સાહસ અને બળ આપે છે.
સાચા ભક્તોની ધર્મસંગત કામનાઓ પૂર્ણ કરે છે.
અશુભ ગ્રહ પ્રભાવોના દોષ દૂર કરે છે.
संकट मोचन हनुमानाष्टक જપ વિધિ
સ્નાન પછી હનુમાનની મૂર્તિ કે ચિત્ર સામે બેસો. ઘી કે રાઈના તેલનો દીવો કરો. હનુમાનને લાલ ફૂલ અને સિંદૂર અર્પણ કરો. પૂર્ણ ભક્તિથી હનુમાનાષ્ટકનો 8 વાર પાઠ કરો. 40 દિવસના અનુષ્ઠાન માટે રોજ વિના ખંડ પાઠ કરો. આ સ્તોત્ર વારાણસીના સંકટ મોચન હનુમાન મંદિર કે કોઈ પણ હનુમાન મંદિરમાં વાંચવાથી ખાસ પ્રભાવશાળી છે. પાઠની અવધિમાં શાકાહાર અને શુદ્ધ આચરણ જાળવો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ संकट मोचन हनुमानाष्टक શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ