શ્રી તુલસી આરતી
श्री तुलसी आरती in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
તુલસી આરતી પવિત્ર તુલસીની સ્તુતિમાં ગાવામાં આવે છે, જેમને દેવી વૃંદા અને ભગવાન વિષ્ણુની સૌથી પ્રિય માનવામાં આવે છે. આરોગ્ય, પવિત્રતા, સમૃદ્ધિ અને પાપનાશ માટે દીપક અને ઘંટ સાથે પૂજાના અંતે આ કરવામાં આવે છે. કાર્તિક માસ, તુલસી વિવાહ અને એકાદશીએ આ વિશેષ રૂપે શુભ છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
તુલસી, પવિત્ર તુલસી, દેવી વૃંદા રૂપે પૂજાય છે — એક ભક્ત એટલી પવિત્ર કે તેઓ ભગવાન વિષ્ણુની સૌથી પ્રિય બન્યાં, જે તેમના પાનને પોતાના શીશ પર ધારણ કરે છે અને તેમના વિના કોઈ ભોગ સ્વીકારતા નથી. ગૃહ મંદિરમાં પ્રતિદિન તેમની પૂજા થાય છે, ખાસ કરીને કાર્તિક માસ અને તુલસી વિવાહએ, અને સંધ્યા સમયે તુલસીના છોડ સમક્ષ દીપક સાથે તેમની આરતી ગાવામાં આવે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
તુલસીના પાન વિના વિષ્ણુ કે કૃષ્ણની કોઈ પૂજા પૂર્ણ થતી નથી, અને જે ઘરમાં તુલસીની પૂજા થાય છે તે રોગ અને દુર્ભાગ્યથી રક્ષિત રહે છે, એમ કહેવાય છે. ભક્તો પ્રત્યેક સંધ્યાએ તેમના ચરણોમાં દીપક પ્રગટાવે છે, ખાસ કરીને પવિત્ર કાર્તિક માસમાં, અને આરોગ્ય તથા કૃપા માટે આ આરતી ગાય છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
મૈયા જય તુલસી માતા । સબ જગ કી સુખદાતા સબકી વરમાતા ॥
Maiya jaya tulasi mata Saba jaga ki sukhadata sabaki varamata
અર્થ:હે માતા, તમારી જય હો, માતા તુલસી; સમસ્ત જગતને સુખ આપનારી, સૌની વરદાયિની માતા.
સબ યોગોં સે ઊપર સબ રોગોં સે ઊપર । રજ સે રક્ષ કરકે સબકી ભવ ત્રાતા ॥
Saba yogom se upara saba rogom se upara Raja se raksha karake sabaki bhava trata
અર્થ:સમસ્ત યોગોથી ઉપર અને સમસ્ત રોગોથી ઉપર; સૌને (પાપની) રજથી બચાવીને, તમે સૌને ભવસાગરથી તારનારી છો.
બટુ પુત્રી હૈ શ્યામા સુર બલ્લી હૈ ગ્રામ્યા । વિષ્ણુપ્રિય જો નર તુમકો સેવે સો નર તર જાતા ॥
Batu putri hai shyama sura balli hai gramya Vishnupriya jo nara tumako seve so nara tara jata
અર્થ:તમે શ્યામવર્ણા શ્યામા છો અને ગામની વેલ છો; વિષ્ણુને પ્રિય જે પણ મનુષ્ય તમારી સેવા કરે છે — તે તરી જાય છે.
હરિ કે શીશ વિરાજત ત્રિભુવન સે હો વન્દિત । પતિત જનોં કી તારિણી તુમ હો વિખ્યાતા ॥
Hari ke shisha virajata tribhuvana se ho vandita Patita janom ki tarini tuma ho vikhyata
અર્થ:તમે હરિ (વિષ્ણુ)ના શીશ પર બિરાજો છો અને ત્રણેય લોકથી વંદિત છો; પતિત જનોને તારનારી તરીકે વિખ્યાત છો.
લેકર જન્મ વિજન મેં આઈ દિવ્ય ભવન મેં । માનવ લોક તુમ્હીં સે સમ્પતિ પાતા ॥
Lekara janma vijana mem ai divya bhavana mem Manava loka tumhim se sampati pata
અર્થ:નિર્જનમાં જન્મ લઈને તમે દિવ્ય ભવનમાં આવ્યાં; તમારા દ્વારા જ મનુષ્ય-લોક સંપત્તિ પામે છે.
હરિ કો તુમ અતિ પ્યારી શ્યામવર્ણ સુકુમારી । પ્રેમ અજબ હૈ ઉનકા તુમસે કૈસા નાતા ॥
Hari ko tuma ati pyari shyamavarna sukumari Prema ajaba hai unaka tumase kaisa nata
અર્થ:તમે હરિને અતિ પ્રિય છો, શ્યામવર્ણ અને સુકુમારી; અદ્ભુત છે તેમનો પ્રેમ — તમારો તેમની સાથે કેવો અનોખો નાતો છે!
હમારી વિપદ હરો તુમ કૃપા કરો માતા ॥
Hamari vipada haro tuma kripa karo mata
અર્થ:અમારી વિપત્તિ હરો; અમારા પર કૃપા કરો, હે માતા.
श्री तुलसी आरती પાઠના લાભ
પવિત્ર તુલસીની સ્તુતિમાં ગાવામાં આવે છે, જેમને દેવી વૃંદા અને ભગવાન વિષ્ણુની સૌથી પ્રિય રૂપે પૂજવામાં આવે છે.
આરોગ્ય, પવિત્રતા, સમૃદ્ધિ અને પાપનાશ માટે ગાવામાં આવે છે — ગૃહ મંદિર અને તુલસીના છોડ સમક્ષ પ્રતિદિન તુલસીની પૂજા થાય છે.
કાર્તિક માસ, તુલસી વિવાહ અને એકાદશીએ વિશેષ રૂપે શુભ; તેમના પાન વિષ્ણુ અને કૃષ્ણની પૂજા માટે અનિવાર્ય છે.
श्री तुलसी आरती જપ વિધિ
ઘી અથવા કપૂરનો દીપક પ્રગટાવો અને તેને હાથમાં લઈ દેવતા સમક્ષ ફેરવતા, આદર્શ રૂપે ઘંટ સાથે આરતી કરો. પુષ્પ અને પ્રસાદ અર્પણ કરો, અને અંતે આરતીનો આશીર્વાદ લો (હાથોને જ્યોતિ ઉપર લઈ જઈ આંખે અડાડો). ભક્તિ અને સ્થિર હૃદયથી ગાઓ.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्री तुलसी आरती શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ