యమునాష్టకమ్
यमुनाष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Yamunashtakam (Shri Vallabhacharya's stotras, Pushtimarg tradition) · Shri Vallabhacharya (Vallabha Mahaprabhu) · 15th–16th century CE
Shri Vallabhacharya, the founder of the Pushtimarg path of grace, held the river Yamuna in the highest reverence as Shri Yamunaji, the eternal beloved of Lord Krishna and the very embodiment of His grace flowing into the world. Composing the Yamunashtakam, he glorified her as the daughter of the sun, the purifier of all worlds, and the giver of love for Krishna. The hymn remains a central daily prayer in the Pushtimarg, sung especially during seva and bathing in her sacred waters.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
It is told in the tradition that the Yamuna's waters, bearing the dust of Krishna's lotus feet, remove the torments of Yama himself — for being the sister of Yama, those who bathe in her and serve her are spared his punishments. Devotees recount that sincere worship of Shri Yamunaji through this Ashtakam awakens spontaneous love for Krishna and fulfils long-cherished spiritual desires.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
నమామి యమునామహం సకలసిద్ధిహేతుం ముదా మురారిపదపఙ్కజస్ఫురదమన్దరేణూత్కటామ్। తటస్థనవకాననప్రకటమోదపుష్పామ్బునా సురాసురసుపూజితస్మరపితుః శ్రియం బిభ్రతీమ్॥
namāmi yamunām ahaṃ sakala-siddhi-hetuṃ mudā murāri-pada-paṅkaja-sphurad-amanda-reṇūtkaṭām | taṭastha-nava-kānana-prakaṭa-moda-puṣpāmbunā surāsura-supūjita-smara-pituḥ śriyaṃ bibhratīm ||
అర్థం:मैं आनन्दपूर्वक यमुना को प्रणाम करता हूँ, जो समस्त सिद्धियों की हेतु हैं, मुरारि के चरण-कमलों की प्रचुर चमकती रज से समृद्ध हैं; जिनका जल उनके तटों के नवीन उपवनों के प्रफुल्ल पुष्पों की सुगन्ध से युक्त है, और जो देवों-असुरों से पूजित कामदेव के पिता (कृष्ण) की शोभा धारण करती हैं।
కలిన్దగిరిమస్తకే పతదమన్దపూరోజ్జ్వలా విలాసగమనోల్లసత్ప్రకటగణ్డశైలోన్నతా। సఘోషగతిదన్తురా సమధిరూఢదోలోత్తమా ముకున్దరతివర్ధినీ జయతి పద్మబన్ధోః సుతా॥
kalinda-giri-mastake patad-amanda-pūrojjvalā vilāsa-gamanollasat-prakaṭa-gaṇḍa-śailonnatā | saghoṣa-gati-danturā samadhirūḍha-dolottamā mukunda-rati-vardhinī jayati padma-bandhoḥ sutā ||
అర్థం:कलिन्द-गिरि के शिखर से प्रबल धारा रूप में गिरती हुई उज्ज्वल, अपनी लीलामयी गति में प्रकट शिलाओं के ऊपर उठती हुई ऊँची, ध्वनि करते जल-प्रपातों से युक्त और श्रेष्ठ झूले के समान झूलती हुई — मुकुन्द के प्रति प्रेम बढ़ाने वाली सूर्यपुत्री यमुना की जय हो!
భువం భువనపావనీమధిగతామనేకస్వనైః ప్రియాభిరివ సేవితాం శుకమయూరహంసాదిభిః। తరఙ్గభుజకఙ్కణప్రకటముక్తికావాలుకా- నితమ్బతటసున్దరీం నమత కృష్ణతుర్యప్రియామ్॥
bhuvaṃ bhuvana-pāvanīm adhigatām aneka-svanaiḥ priyābhir iva sevitāṃ śuka-mayūra-haṃsādibhiḥ | taraṅga-bhuja-kaṅkaṇa-prakaṭa-muktikā-vālukā- nitamba-taṭa-sundarīṃ namata kṛṣṇa-turya-priyām ||
అర్థం:पृथ्वी पर आकर समस्त लोकों को पवित्र करती हुई, तोते-मोर-हंस आदि के अनेक स्वरों से मानो प्रियजनों द्वारा सेवित, जिनकी लहरें भुजाएँ हैं, प्रकट मोती जिनके कंगन हैं, और रेत के तट जिनके सुन्दर नितम्ब हैं — उन कृष्ण-प्रिया को प्रणाम करो।
అనన్తగుణభూషితే శివవిరిఞ్చిదేవస్తుతే ఘనాఘననిభే సదా ధ్రువపరాశరాభీష్టదే। విశుద్ధమథురాతటే సకలగోపగోపీవృతే కృపాజలధిసంశ్రితే మమ మనఃసుఖం భావయ॥
ananta-guṇa-bhūṣite śiva-viriñci-deva-stute ghanāghana-nibhe sadā dhruva-parāśarābhīṣṭa-de | viśuddha-mathurā-taṭe sakala-gopa-gopī-vṛte kṛpā-jaladhi-saṃśrite mama manaḥ-sukhaṃ bhāvaya ||
అర్థం:हे अनन्त गुणों से विभूषित, शिव-ब्रह्मा और देवों से स्तुत, सघन मेघ के समान श्याम, ध्रुव और पराशर के अभीष्ट देने वाली; जिनके विशुद्ध तट पर मथुरा है, जो समस्त गोप-गोपियों से घिरी हैं, कृपा-सागर का आश्रय हैं — मेरे मन को सुख प्रदान करें।
యయా చరణపద్మజా మురరిపోః ప్రియం భావుకా సమాగమనతోఽభవత్సకలసిద్ధిదా సేవతామ్। తయా సదృశతామియాత్కమలజా సపత్నీవ యద్ హరిప్రియకలిన్దయా మనసి మే సదా స్థీయతామ్॥
yayā caraṇa-padma-jā mura-ripoḥ priyaṃ bhāvukā samāgamanato 'bhavat sakala-siddhi-dā sevatām | tayā sadṛśatām iyāt kamalajā sapatnīva yad hari-priya-kalindajā manasi me sadā sthīyatām ||
అర్థం:जिनके स्पर्श से मुरारि के चरणों से उत्पन्न कमल भी उन्हें प्रिय हुआ और उनके संग से सेवकों को समस्त सिद्धि देने वाला बना — जिनके समान होने की कमला (लक्ष्मी) भी सपत्नी रूप में इच्छा करें — वे हरि-प्रिया कालिन्दी सदा मेरे मन में विराजें।
నమోఽస్తు యమునే సదా తవ చరిత్రమత్యద్భుతం న జాతు యమయాతనా భవతి తే పయఃపానతః। యమోఽపి భగినీసుతాన్కథము హన్తి దుష్టానపి ప్రియో భవతి సేవనాత్తవ హరేర్యథా గోపికాః॥
namo 'stu yamune sadā tava caritram aty-adbhutaṃ na jātu yama-yātanā bhavati te payaḥ-pānataḥ | yamo 'pi bhaginī-sutān katham u hanti duṣṭān api priyo bhavati sevanāt tava harer yathā gopikāḥ ||
అర్థం:हे यमुने! आपको सदा नमस्कार हो; आपका चरित्र अत्यन्त अद्भुत है — आपका जल पीने से कभी यम-यातना नहीं होती। यम भी अपनी बहन के पुत्रों को, चाहे वे दुष्ट ही क्यों न हों, कैसे दण्ड दें? आपकी सेवा से प्राणी हरि को वैसे ही प्रिय हो जाता है जैसे गोपियाँ।
మమాస్తు తవ సన్నిధౌ తనునవత్వమేతావతా న దుర్లభతమా రతిర్మురరిపౌ ముకున్దప్రియే। అతోఽస్తు తవ లాలనా సురధునీ పరం సఙ్గమాత్ తవైవ భువి కీర్తితా న తు కదాపి పుష్టిస్థితైః॥
mamāstu tava sannidhau tanu-navatvam etāvatā na durlabhatamā ratir mura-ripau mukunda-priye | ato 'stu tava lālanā sura-dhunī paraṃ saṅgamāt tavaiva bhuvi kīrtitā na tu kadāpi puṣṭi-sthitaiḥ ||
అర్థం:आपके सान्निध्य में मुझे नवीन देह प्राप्त हो; इससे, हे मुकुन्दप्रिये, मुरारि में प्रीति अत्यन्त दुर्लभ नहीं रहती। अतः मुझ पर आपका लालन हो। देवनदी गंगा भी आपके संगम से ही गौरवान्वित है; इस भूमि पर वस्तुतः आप ही कीर्तित हैं — पुष्टिमार्ग में स्थित जन इसमें कभी सन्देह नहीं करते।
స్తుతిం తవ కరోతి కః కమలజాసపత్ని ప్రియే హరేర్యదనుసేవయా భవతి సౌఖ్యమామోక్షతః। ఇయం తవ కథాధికా సకలగోపికాసఙ్గమ- స్మరశ్రమజలాణుభిః సకలగాత్రజైః సఙ్గతా॥
stutiṃ tava karoti kaḥ kamalajā-sapatni priye harer yad-anusevayā bhavati saukhyam ā-mokṣataḥ | iyaṃ tava kathādhikā sakala-gopikā-saṅgama- smara-śrama-jalāṇubhiḥ sakala-gātra-jaiḥ saṅgatā ||
అర్థం:हे कमला की प्रिय सपत्नी! आपकी स्तुति कौन कर सकता है, जिनकी हरि-सेवा से मोक्ष-पर्यन्त सुख प्राप्त होता है? आपकी महिमा इससे भी अधिक है — आप उन गोपियों के समस्त अंगों से युक्त हैं, जो कृष्ण के संग से उत्पन्न श्रम-जल की बूँदों सहित आपके पास आईं।
తవాష్టకమిదం ముదా పఠతి సూరసూనుర్ముదా భవేత్సపది తత్క్షణాత్తదఖిలం హరేస్తత్పరమ్। సదా భవతు సేవనే వ్రజవనే నగాధీశ్వరీ ప్రకాశితనిజార్థదా హరిరయం దదాతి శ్రియమ్॥
tavāṣṭakam idaṃ mudā paṭhati sūra-sūnur mudā bhavet sapadi tat-kṣaṇāt tad akhilaṃ hares tat-param | sadā bhavatu sevane vraja-vane nagādhīśvarī prakāśita-nijārtha-dā harir ayaṃ dadāti śriyam ||
అర్థం:जो भी आनन्दपूर्वक आपके इस अष्टक का पाठ करता है, वह उसी क्षण सर्वथा हरि-परायण हो जाता है। व्रज के वनों में सेवा के समय पर्वतों की अधीश्वरी यमुना सदा उपस्थित रहें; अपना निज धन प्रकट करते हुए ये हरि श्री (दिव्य सम्पदा) प्रदान करते हैं।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
यमुनाष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Increases pure love and devotion (rati/prema) for Lord Krishna
Worship of Yamuna is said to bestow all spiritual perfections (sakala-siddhi)
Believed to free the devotee from the torments of Yama (suffering at death)
Purifies the heart and mind, granting deep inner peace
Draws the grace of Krishna, by which one becomes dear to Him like the gopis
Central to Pushtimarg seva; recitation invites Yamuna's motherly, protective care
Anyone who recites the Ashtakam joyfully is said to become wholly devoted to Hari
यमुनाष्टकम् పారాయణ విధి
Sit or stand facing the Yamuna (or any sacred water, or an image of Krishna) and recite the eight verses with devotion and a joyful heart, dwelling on Yamuna as the beloved of Krishna and the bestower of His love. It is traditionally chanted while offering worship or taking a holy bath. Devotees of the Pushtimarg recite it daily as part of seva, concluding with a prayer for ever-growing love for Krishna.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి यमुनाष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి