ਅਰ੍ਜੁਨਕ੍ਰਿਤ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
अर्जुनकृत दुर्गा स्तोत्रम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਅਰਜੁਨਕ੍ਰਿਤ ਦੁਰਗਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਉਹ ਸ੍ਤੁਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਵਿੱਚ ਕਹੀ — ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਭੀਸ਼੍ਮਪਰਵ (ਅਧਿਆਯ 23, ਜੋ ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵਿਜਯ ਲਈ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਰਜੁਨ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਉਗਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਯ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ੍ਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਜਯ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਜਯ, ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Mahabharata, Bhishma Parva, Chapter 23 (Bhagavad-Gita Parva, the chapter preceding the Gita) · Veda Vyasa (the hymn spoken by Arjuna at Krishna's bidding) · Itihasa (Epic) period
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੇਨਾਵਾਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਸਜੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਸਨ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਆਪਣੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰੋ।' ਅਰਜੁਨ ਤੁਰੰਤ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਸਿੱਧਸੇਨਾਨੀ, ਕਾਲਿ, ਭਦ੍ਰਕਾਲਿ, ਮਹਾਕਾਲਿ, ਚੰਡਿ, ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਿ, ਵਿਜਯਾ, ਕੌਸ਼ਿਕਿ ਅਤੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰਮਰਦਿਨੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਜਯ ਦਾ ਵਰ ਦੇ ਅੰਤਰ੍ਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਜਯ ਦਾ ਆਸ਼੍ਵਾਸਨ ਪਾ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਤਦ ਹੀ ਅਮਰ ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ; ਸ੍ਵਯੰ ਨਾਰਾਯਣ ਤੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੇਯ ਹੈਂ।' ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਸੱਚਾ ਭਗਤ ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਉਹੀ ਆਸਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ — ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਧਰਮਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਵਿਜਯ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਿਦ੍ਧਸੇਨਾਨਿ ਆਰ੍ਯੇ ਮਨ੍ਦਰਵਾਸਿਨਿ। ਕੁਮਾਰਿ ਕਾਲਿ ਕਾਪਾਲਿ ਕਪਿਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਪਿਙ੍ਗਲੇ॥
namaste siddha-senāni ārye mandara-vāsini | kumāri kāli kāpāli kapile kṛṣṇa-piṅgale ||
ਅਰਥ:ਹੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੇਨਾ ਦੀ ਸੇਨਾਪਤਿ! ਹੇ ਮੰਦਰਾਚਲ 'ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਰ੍ਯੇ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ — ਹੇ ਕੁਮਾਰਿ, ਹੇ ਕਾਲਿ, ਹੇ ਕਾਪਾਲਿ, ਹੇ ਕਪਿਲੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਪਿੰਗਲੇ!
ਭਦ੍ਰਕਾਲਿ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਮਹਾਕਾਲਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ। ਚਣ੍ਡਿ ਚਣ੍ਡੇ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਤਾਰਿਣਿ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ॥
bhadrakāli namas-tubhyaṃ mahākāli namo'stu te | caṇḍi caṇḍe namas-tubhyaṃ tāriṇi vara-varṇini ||
ਅਰਥ:ਹੇ ਮੰਗਲਮਯੀ ਭਦ੍ਰਕਾਲਿ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਮਹਾਕਾਲਿ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਚੰਡਿ, ਹੇ ਚੰਡੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਤਾਰਿਣਿ, ਹੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ!
ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਕਰਾਲਿ ਵਿਜਯੇ ਜਯੇ। ਸ਼ਿਖਿਪਿਚ੍ਛਧ੍ਵਜਧਰੇ ਨਾਨਾਭਰਣਭੂਸ਼ਿਤੇ॥
kātyāyani mahā-bhāge karāli vijaye jaye | śikhi-piccha-dhvaja-dhare nānā-bharaṇa-bhūṣite ||
ਅਰਥ:ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨੀ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਿ, ਹੇ ਕਰਾਲਿ, ਹੇ ਵਿਜਯੇ, ਹੇ ਜਯੇ! ਹੇ ਮਯੂਰਪਿੱਛ ਦੀ ਧ੍ਵਜਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਨਾਨਾ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਦੇਵਿ!
ਅਟ੍ਟਸ਼ੂਲਪ੍ਰਹਰਣੇ ਖਡ੍ਗਖੇਟਕਧਾਰਿਣਿ। ਗੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਨੁਜੇ ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠੇ ਨਨ੍ਦਗੋਪਕੁਲੋਦ੍ਭਵੇ॥
aṭṭa-śūla-praharaṇe khaḍga-kheṭaka-dhāriṇi | gopendrasyānuje jyeṣṭhe nanda-gopa-kulodbhave ||
ਅਰਥ:ਹੇ ਵਿਕਰਾਲ ਸ਼ੂਲ (ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ) ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਖੜਗ ਅਤੇ ਢਾਲ ਧਾਰਿਣਿ! ਹੇ ਗੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਦੀ ਅਨੁਜਾ, ਹੇ ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠੇ, ਹੇ ਨੰਦਗੋਪ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ!
ਮਹਿਸ਼ਾਸ੍ਰਿਕ੍ਪ੍ਰਿਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕੌਸ਼ਿਕਿ ਪੀਤਵਾਸਿਨਿ। ਅਟ੍ਟਹਾਸੇ ਕੋਕਮੁਖੇ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਰਣਪ੍ਰਿਯੇ॥
mahiṣāsṛk-priye nityaṃ kauśiki pīta-vāsini | aṭṭa-hāse koka-mukhe namas-te'stu raṇa-priye ||
ਅਰਥ:ਹੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਰਕਤ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਾਰਿਣੀ ਕੌਸ਼ਿਕਿ! ਹੇ ਅੱਟਹਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੇ (ਵਿਕਰਾਲ) ਕੋਕਮੁਖੀ! ਹੇ ਰਣਪ੍ਰਿਯੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ!
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
अर्जुनकृत दुर्गा स्तोत्रम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਯੁੱਧਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਜਯ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ
ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਉਗਰ, ਦੈਤ੍ਯਨਾਸ਼ਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਾਹਸ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਮਸਤ ਡਰ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਿਜਯ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਵਨ ਹੈ
अर्जुनकृत दुर्गा स्तोत्रम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ, ਪੂਰਨ ਸ਼੍ਰੱਧਾ ਅਤੇ ਵੀਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਇਸ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਦਾ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਜਯ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਠਿਨ ਕਾਰਜ, ਪਰੀਕਸ਼ਾ, ਯਾਤ੍ਰਾ ਜਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਦੇਵੀ — ਵਿਜਯ ਦੀ ਦਾਤ੍ਰੀ — ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਦਾਯੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ अर्जुनकृत दुर्गा स्तोत्रम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ