ಅಷ್ಟಭುಜಾಷ್ಟಕಮ್
अष्टभुजाष्टकम् in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಅಷ್ಟಭುಜಾಷ್ಟಕಂ ಸ್ವಾಮಿ ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರು ರಚಿಸಿದ ಶರಣಾಗತಿ (ಪ್ರಪತ್ತಿ) ಯ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ, ಕಾಂಚೀಪುರಂನ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕರಂ ದಿವ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅಷ್ಟಭುಜ ಪೆರುಮಾಳ್ — ವಿಷ್ಣುವಿನ ದುರ್ಲಭ ಅಷ್ಟಭುಜ ರೂಪ — ವನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಭಗವಂತ ಧಾವಿಸಿದ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ದೇಶಿಕರು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ತಮ್ಮನ್ನು ಭಗವಂತನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಆತನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಕೈಂಕರ್ಯ ಆನಂದವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಜೀವದ ದೈನ್ಯಕ್ಕೆ, ಭಗವಂತನ ಸೌಲಭ್ಯಪೂರ್ಣ ಕೃಪೆಗೆ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Ashtabhuja Ashtakam (eight verses on the Ashtabhuja Perumal of Kanchipuram) · Vedanta Desika (Venkatanatha) · 13th-14th century CE
ಸ್ವಾಮಿ ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರು, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಕಾಂಚೀಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕಳೆದವರು, ಈ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಅಷ್ಟಭುಜ ಪೆರುಮಾಳ್ — ಅಷ್ಟಭುಜಾಕರಂ ದಿವ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಂಟು ಭುಜದ ರೂಪ — ಕ್ಕೆ ಪ್ರಪತ್ತಿ ರೂಪವಾಗಿ ರಚಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನ ಸೌಂದರ್ಯ, ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮುಗ್ಧರಾಗಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಷಯಗಳೆಂಬ ಮೊಸಳೆಯಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಸಹಾಯ ಗಜೇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡು, ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸದೆ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸೇವೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಭಗವಂತ ಒಂದು ಮಹಾ ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಘ್ನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾಂಚೀಪುರಂನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಭುಜ (ಎಂಟು ಭುಜದ) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಎಂಟು ಭುಜಗಳ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಒಮ್ಮೆ ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹಾರಿಬಂದವರೇ, ಈ ಅಷ್ಟಕದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಶರಣುಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಗಜೇನ್ದ್ರರಕ್ಷಾತ್ವರಿತಂ ಭವನ್ತಂ ಗ್ರಾಹೈರಿವಾಹಂ ವಿಷಯೈರ್ವಿಕೃಷ್ಟಃ । ಅಪಾರವಿಜ್ಞಾನದಯಾನುಭಾವಮ್ ಆಪ್ತಂ ಸತಾಮಷ್ಟಭುಜಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ ೧ ॥
gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ | apāravijñānadayānubhāvam āptaṃ satāmaṣṭabhujaṃ prapadye || 1 ||
ಅರ್ಥ:ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಮೊಸಳೆ ಎಳೆದಂತೆ, ನಾನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದ, ಸಾಧುಗಳ ಆಶ್ರಯವಾದ, ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನ-ದಯೆ-ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳ ಆ ಅಷ್ಟಭುಜ ಭಗವಂತನನ್ನು ನಾನು ಶರಣುಹೊಂದುತ್ತೇನೆ.
ತ್ವದೇಕಶೇಷೋಽಹಮನಾತ್ಮತನ್ತ್ರಸ್ತ್ವತ್ಪಾದಲಿಪ್ಸಾಂ ದಿಶತಾ ತ್ವಯೈವ । ಅಸತ್ಸಮೋಽಪ್ಯಷ್ಟಭುಜಾಸ್ಪದೇಶ ಸತ್ತಾಮ್ ಇದಾನೀಮ್ ಉಪಲಮ್ಭಿತೋಽಸ್ಮಿ ॥ ೨ ॥
tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva | asatsamo'pyaṣṭabhujāspadeśa sattām idānīm upalambhito'smi || 2 ||
ಅರ್ಥ:ನಾನು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮವನು (ನಿಮಗೆ ಅಧೀನ), ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ನನಗಿತ್ತ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ, ಅಸತ್ತಿಗೆ ಸಮಾನನಾದರೂ, ಈಗ ನಾನು ಸತ್ತೆಯನ್ನು (ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು) ಪಡೆದೆನು — ಓ ಅಷ್ಟಭುಜ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ವಾಮಿಯೇ!
ಸ್ವರೂಪರೂಪಾಸ್ತ್ರವಿಭೂಷಣಾದ್ಯೈಃ ಪರತ್ವಚಿನ್ತಾಂ ತ್ವಯಿ ದುರ್ನಿವಾರಾಮ್ । ಭೋಗೇ ಮೃದೂಪಕ್ರಮತಾಮ್ ಅಭೀಪ್ಸನ್ ಶೀಲಾದಿಭಿರ್ವಾರಯಸೀವ ಪುಂಸಾಮ್ ॥ ೩ ॥
svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām | bhoge mṛdūpakramatām abhīpsan śīlādibhirvārayasīva puṃsām || 3 ||
ಅರ್ಥ:ನಿಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪ, ರೂಪ, ಅಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿಮ್ಮ ಪರತ್ವದ (ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ) ದುರ್ನಿವಾರ ಭಾವವನ್ನು — ಭೋಗದಲ್ಲಿ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಶೀಲಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ನೀವು ತೊಲಗಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ.
ಶಕ್ತಿಂ ಶರಣ್ಯಾನ್ತರಶಬ್ದಭಾಜಾಂ ಸಾರಂ ಚ ಸನ್ತೋಲ್ಯ ಫಲಾನ್ತರಾಣಾಮ್ । ತ್ವದ್ದಾಸ್ಯಹೇತೋಸ್ತ್ವಯಿ ನಿರ್ವಿಶಙ್ಕಂ ನ್ಯಸ್ತಾತ್ಮನಾಂ ನಾಥ ಬಿಭರ್ಷಿ ಭಾರಮ್ ॥ ೪ ॥
śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām | tvaddāsyahetostvayi nirviśaṅkaṃ nyastātmanāṃ nātha bibharṣi bhāram || 4 ||
ಅರ್ಥ:ಓ ನಾಥಾ! ಇತರ 'ಶರಣ' ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಇತರ ಫಲಗಳ ಸಾರವನ್ನೂ ತೂಗಿ, ನಿಮ್ಮ ದಾಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವರ ಭಾರವನ್ನು ನೀವು ಹೊರುತ್ತೀರಿ.
ಅಭೀತಿಹೇತೋರನುವರ್ತನೀಯಂ ನಾಥ ತ್ವದನ್ಯಂ ನ ವಿಭಾವಯಾಮಿ । ಭಯಂ ಕುತಃ ಸ್ಯಾತ್ ತ್ವಯಿ ಸಾನುಕಮ್ಪೇ ರಕ್ಷಾ ಕುತಃ ಸ್ಯಾತ್ ತ್ವಯಿ ಜಾತರೋಷೇ ॥ ೫ ॥
abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi | bhayaṃ kutaḥ syāt tvayi sānukampe rakṣā kutaḥ syāt tvayi jātaroṣe || 5 ||
ಅರ್ಥ:ಓ ನಾಥಾ! ಅಭಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೊಬ್ಬರನ್ನು ನಾನು ಊಹಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಸಾನುಕಂಪರಾದರೆ ಭಯವೆಲ್ಲಿ? ನೀವೇ (ಒಂದು ವೇಳೆ) ರುಷ್ಟರಾದರೆ ರಕ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲಿಂದ?
ತ್ವದೇಕತನ್ತ್ರಂ ಕಮಲಾಸಹಾಯ ಸ್ವೇನೈವ ಮಾಂ ರಕ್ಷಿತುಮ್ ಅರ್ಹಸಿ ತ್ವಮ್ । ತ್ವಯಿ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಮಮ ಕಿಂ ಪ್ರಯಾಸೈಸ್ತ್ವಯ್ಯಪ್ರವೃತ್ತೇ ಮಮ ಕಿಂ ಪ್ರಯಾಸೈಃ ॥ ೬ ॥
tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam | tvayi pravṛtte mama kiṃ prayāsaistvayyapravṛtte mama kiṃ prayāsaiḥ || 6 ||
ಅರ್ಥ:ಓ ಕಮಲಾಸಹಾಯನೇ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ)! ನಾನು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನು, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ. ನೀವು ಮುಂದಾದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನೀವು ಮುಂದಾಗದಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಏನು?
ಸಮಾಧಿಭಙ್ಗೇಷ್ವಪಿ ಸಮ್ಪತತ್ಸು ಶರಣ್ಯಭೂತೇ ತ್ವಯಿ ಬದ್ಧಕಕ್ಷ್ಯೇ । ಅಪತ್ರಪೇ ಸೋಢುಮ್ ಅಕಿಞ್ಚನೋಽಹಂ ದೂರಾಧಿರೋಹಂ ಪತನಂ ಚ ನಾಥ ॥ ೭ ॥
samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye | apatrape soḍhum akiñcano'haṃ dūrādhirohaṃ patanaṃ ca nātha || 7 ||
ಅರ್ಥ:ಸಮಾಧಿ ಭಂಗವಾದರೂ, ವಿಘ್ನಗಳು ಬಂದೆರಗಿದರೂ, ಶರಣ್ಯರಾದ ನೀವು ಸೊಂಟ ಬಿಗಿದು (ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ) ಇರುವಾಗ, ನಾನು ಅಕಿಂಚನನು, ನಿರ್ಲಜ್ಜನು, ಓ ನಾಥಾ, ಕಠಿಣ ಆರೋಹಣವನ್ನೂ ಪತನವನ್ನೂ — ಎರಡನ್ನೂ ಸಹಿಸಬಲ್ಲೆನು.
ಪ್ರಾಪ್ತಾಭಿಲಾಷಂ ತ್ವದನುಗ್ರಹಾನ್ಮಾಮ್ ಪದ್ಮಾನಿಷೇವ್ಯೇ ತವ ಪಾದಪದ್ಮೇ । ಆದೇಹಪಾತಾದಪರಾಧದೂರಮ್ ಆತ್ಮಾನ್ತಕೈಙ್ಕರ್ಯರಸಂ ವಿಧೇಯಾಃ ॥ ೮ ॥
prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme | ādehapātādaparādhadūram ātmāntakaiṅkaryarasaṃ vidheyāḥ || 8 ||
ಅರ್ಥ:ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆದು, ಓ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಾದಪದ್ಮಗಳುಳ್ಳವನೇ! ಈ ದೇಹ ಪತನದವರೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಅಪರಾಧದಿಂದ ದೂರವಿಡುತ್ತಾ, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರಂಗ ಕೈಂಕರ್ಯ ರಸದಿಂದ ಕೂಡಿದವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
अष्टभुजाष्टकम् ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಅಷ್ಟಭುಜ ಪೆರುಮಾಳ್, ತಮ್ಮ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧರಾದ ಎಂಟು ಭುಜದ ಭಗವಂತನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ
ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅನುಭವಿಸುವವರಿಗೆ, ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷದಂತೆ, ಶರಣಾಗತಿಯ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ತಮ್ಮನ್ನು ಶರಣುಹೊಂದಿದವರ ಭಾರವನ್ನು ಭಗವಂತನೇ ಹೊರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ
ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ, ಅಂತರಂಗ ಕೈಂಕರ್ಯ (ಸೇವೆ) ದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕರಂ ದಿವ್ಯದೇಶದ ಭಕ್ತರಿಂದ, ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಂದ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ದಯೆ, ಕೃಪೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ತೊಲಗಿಸುತ್ತದೆ
अष्टभुजाष्टकम् ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಶುಚಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ, ವಿಷ್ಣು — ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಅಷ್ಟಭುಜ ಪೆರುಮಾಳ್ — ಚಿತ್ರದ ಮುಂದೆ. ಗಜೇಂದ್ರನ ಕಥೆಯನ್ನು, ಭಗವಂತನ ಶೀಘ್ರ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ನಂತರ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ವಾಮಿ ದೇಶಿಕರಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಆತನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊದಲ, ಆರನೇ, ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಶರಣಾಗತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ. ಕೊನೆಗೆ ಅಪರಾಧದಿಂದ ದೂರವಿಡಲ್ಪಡಲು, ಭಗವಂತನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ವಕ ಸೇವೆಯ ರಸವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಮುಗಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ अष्टभुजाष्टकम्ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ