ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧.੨੬ — ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਪਾਰ੍ਥਃ
श्रीमद्भगवद्गीता १.२६ — तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਰਥ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਅਪਰਿਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਵਜਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ — ਪਿਤਾ-ਤੁਲ੍ਯ ਗੁਰੂਜਨ ਅਤੇ ਦਾਦੇ, ਆਚਾਰੀਆ, ਮਾਮੇ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤਰੇ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਆਦਿ। ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਖਣਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਕ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮਾਨਵੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਮਾਰਮਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 26 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ 'ਅਰਜੁਨ ਵਿਸ਼ਾਦ ਯੋਗ' ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਥ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਜੁਨ ਇਕੱਠੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਸੰਜੈ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਵਾਂ, ਆਚਾਰੀਆਂ, ਸਵਜਨਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ — ਉਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੋ ਉਸ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸੰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸਵਜਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਰੁਣਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਭੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹੀ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤਾ ਦਾ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ — ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰਵਉੱਚ ਗਿਆਨ ਉਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਪਾਰ੍ਥਃ ਪਿਤ੍ਰਿ़ਨਥ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍। ਆਚਾਰ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤੁਲਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਿ़ਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪੌਤ੍ਰਾਨ੍ਸਖੀਂਸ੍ਤਥਾ॥
tatrāpaśhyat sthitān pārthaḥ pitṝīn atha pitāmahān āchāryān mātulān bhrātṝīn putrān pautrān sakhīṁs tathā śhvaśhurān suhṛidaśh chaiva senayor ubhayor api
ਅਰਥ:ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦਿਆਂ, ਆਚਾਰੀਆਂ, ਮਾਮਿਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
श्रीमद्भगवद्गीता १.२६ — तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਗੀਤਾ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਮਾਨਵੀ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਵਜਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸਕਤੀ ਉੱਤੇ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਤੱਵ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਹ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਲਈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਰਚਦਾ ਹੈ
ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ
ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਦ ਕਿਉਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
श्रीमद्भगवद्गीता १.२६ — तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹੋ, ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਚਲਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵ ਦੇ ਬੋਧ ਨੂੰ ਢੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰੇ ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠਾ ਕੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ श्रीमद्भगवद्गीता १.२६ — तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ