பவாநீபுஜங்கம்
भवानीभुजङ्गम् in Tamil · தமிழ்
உங்கள் மொழி/எழுத்தில் படியுங்கள்
தோற்றம் & கதை
Devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya (Sri Vidya / Shakta tradition) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE (traditional attribution)
The Bhavani Bhujangam belongs to Adi Shankaracharya's celebrated 'Bhujangam' hymns, composed in the serpentine Bhujanga-prayata metre. Like the Soundarya Lahari, it fuses tender devotion with the esoteric science of Sri Vidya and Kundalini yoga: the poet traces the Goddess's presence from the root chakra up the Sushumna to the crown, praising her at once as the beautiful Mother and as the Para-Shakti beyond mind and speech. It closes with one of the most moving surrenders in Shakta literature.
✦ சாத்திரங்களில் கூறியபடி
The hymn itself declares its fruit: one who recites it daily with a settled, devoted mind 'conquers death, attains wisdom and prosperity, and in another body wins liberation.' Devotees cherish the seventeenth verse as a lifeline — calling Bhavani the only boat across the ocean of existence — and recount finding refuge and rescue in her grace through its constant repetition.
பொருளுடன் முழுப் பாடல்
எந்த வரியையும் அல்லது ▶ பொத்தானைத் தொட்டு கேளுங்கள்
ஷடாதாரபங்கேருஹாந்தர்விராஜத் ஸுஷும்நாந்தராலேऽதிதேஜோல்லஸந்தீம் । ஸுதாமண்டலம் த்ராவயந்தீம் பிபந்தீம் ஸுதாமூர்திமீடே சிதாநந்தரூபாம் ॥ ௧॥
ṣaḍādhārapaṅkeruhāntarvirājat suṣumnāntarāle'titejollasantīm | sudhāmaṇḍalaṃ drāvayantīṃ pibantīṃ sudhāmūrtimīḍe cidānandarūpām || 1||
பொருள்:1. मैं उस नेक्टार-स्वरूपा, चिदानन्द-रूपा देवी की स्तुति करता हूँ — जो षट्चक्रों के कमलों के भीतर विराजती हैं, सुषुम्ना के मध्य में अति तेज से देदीप्यमान हैं, और जो अमृत-मण्डल को द्रवित करके पान करती हैं।
ஜ்வலத்கோடிபாலார்கபாஸாருணாங்கீம் ஸுலாவண்யஶ்ரு'ங்காரஶோபாபிராமாம் । மஹாபத்மகிஞ்ஜல்கமத்யே விராஜத்- த்ரிகோணே நிஷண்ணாம் பஜே ஶ்ரீபவாநீம் ॥ ௨॥
jvalatkoṭibālārkabhāsāruṇāṅgīṃ sulāvaṇyaśṛṅgāraśobhābhirāmām | mahāpadmakiñjalkamadhye virājat- trikoṇe niṣaṇṇāṃ bhaje śrībhavānīm || 2||
பொருள்:2. मैं श्रीभवानी की उपासना करता हूँ, जिनके अंग करोड़ों उदित बालसूर्यों की आभा-से अरुण हैं, जो सुलावण्य एवं शृंगार की शोभा से अभिराम हैं, और जो महापद्म के किंजल्क के मध्य विराजमान त्रिकोण पर आसीन हैं।
க்வணத்கிங்கிணீநூபுரோத்பாஸிரத்ந- ப்ரபாலீடலாக்ஷார்த்ரபாதாப்ஜயுக்மாம் । அஜேஶாச்யுதாத்யைஃ ஸுரைஃ ஸேவ்யமாநாம் மஹாத்ரிபுராம் ஶ்ரீஶிவாம் பாவயாமி ॥ ௩॥
kvaṇatkiṅkiṇīnūpurodbhāsiratna- prabhālīḍhalākṣārdrapādābjayugmām | ajeśācyutādyaiḥ suraiḥ sevyamānāṃ mahātripurāṃ śrīśivāṃ bhāvayāmi || 3||
பொருள்:3. मैं महात्रिपुरा, श्रीशिवा (शक्ति) का ध्यान करता हूँ, जिनके चरण-कमल — रत्नजटित क्वणित किंकिणी-नूपुरों की प्रभा से दीप्त और लाक्षारस से आर्द्र — ब्रह्मा, शिव, विष्णु आदि देवों से सेवित हैं।
ஸுஶோணாம்பராபத்தநீவீவிராஜந்- மஹாரத்நகாஞ்சீகலாபம் நிதம்பம் । ஸ்புரத்தக்ஷிணாவர்தநாபிம் ச தஸ்யா பஜே வல்லரீவத்விஶாலம் த்ரிவல்லீம் ॥ ௪॥
suśoṇāmbarābaddhanīvīvirājan- mahāratnakāñcīkalāpaṃ nitambam | sphuraddakṣiṇāvartanābhiṃ ca tasyā bhaje vallarīvadviśālaṃ trivallīm || 4||
பொருள்:4. मैं उनके नितम्ब की उपासना करता हूँ, जो सुशोण वस्त्र की नीवी और महारत्न-काञ्ची से सुशोभित है, जिनकी नाभि दक्षिणावर्त है, तथा जिनकी त्रिवली लता-सी विशाल एवं मनोहर है।
லஸத்வ்ரு'த்தகம்பீரநாபீஸரோஜம் நிஜாங்கோத்பவஸ்தூலரோமாவலீபிஃ । ப்ரமத்ப்ரமராடம்பரம் ஸுந்தராக்யம் பஜே தத்தடித்கோடிகாந்தம் பவாந்யாஃ ॥ ௫॥
lasadvṛttagambhīranābhīsarojaṃ nijāṅgodbhavasthūlaromāvalībhiḥ | bhramadbhramarāḍambaraṃ sundarākhyaṃ bhaje tattaṭitkoṭikāntaṃ bhavānyāḥ || 5||
பொருள்:5. मैं भवानी के उस नाभि-कमल की उपासना करता हूँ — गोल, गम्भीर और सुन्दर — जो शरीर से उत्पन्न रोमावली से भ्रमरसमूह-सा घिरा है, और जो करोड़ों विद्युत्-सा कान्तिमान है।
குசௌ குங்குமாகாரகர்பப்ரவாலௌ பராபீதிமுத்ராகரஸ்யோபகண்டௌ । ரமாமந்திரௌ சாமராராதிகும்பௌ பஜே சந்தநாலிப்தகௌ பவ்யரூபௌ ॥ ௬॥
kucau kuṅkumāgāragarbhapravālau parābhītimudrākarasyopakaṇṭhau | ramāmandirau cāmarārātikumbhau bhaje candanāliptakau bhavyarūpau || 6||
பொருள்:6. मैं उनके दोनों कुचों की उपासना करता हूँ, जो कुंकुम-भण्डार-से प्रवाल-वर्ण हैं, अभय एवं वर-मुद्रा वाले हाथ के समीप हैं, जो रमा (लक्ष्मी) के मन्दिर एवं गजकुम्भ-से हैं, चन्दन से लिप्त और भव्यरूप हैं।
லலாடஶ்ரியம் வல்லபைகாநுபாவாம் புஜாமூலவிந்யஸ்தசூதாக்ரகோடிம் । கலங்காதிவாஸம் ஹஸச்சந்த்ரபிம்பம் ஶ்ரியே நௌமி கஸ்தூரிகாதிப்ரஸந்நம் ॥ ௭॥
lalāṭaśriyaṃ vallabhaikānubhāvāṃ bhujāmūlavinyastacūtāgrakoṭim | kalaṅkādhivāsaṃ hasaccandrabimbaṃ śriye naumi kastūrikātiprasannam || 7||
பொருள்:7. श्री (समृद्धि) के लिए मैं उनके ललाट की शोभा को प्रणाम करता हूँ — जो वल्लभ (शिव) के लिए अनुपम है, भुजमूल पर रखे आम्र-पल्लव-अग्र से युक्त है, जो कलंक (चन्द्रकला) का निवास हसते चन्द्रबिम्ब-सा है, और कस्तूरी से अति प्रसन्न है।
பஜே வக்த்ரமப்ஜப்ரபாஜாலலோலம் லஸத்வாரிஜாக்ஷீயுகம் விப்ரமாக்ஷம் । லலாடாந்தராலம்பிமாணிக்யபூஷம் வஹந்தீம் சலத்குண்டலோத்யோதகண்டம் ॥ ௮॥
bhaje vaktramabjaprabhājālalolaṃ lasadvārijākṣīyugaṃ vibhramākṣam | lalāṭāntarālambimāṇikyabhūṣaṃ vahantīṃ calatkuṇḍalodyotagaṇḍam || 8||
பொருள்:8. मैं उनके मुख की उपासना करता हूँ, जो कमल-प्रभा के जाल से चंचल है, जो दीप्त कमलनयन एवं विभ्रमयुक्त नेत्रों को धारण करता है, ललाट पर लटकते माणिक्य से भूषित है, और चलते कुण्डलों की द्युति से जिनके कपोल प्रकाशित हैं।
ஸுபுல்லாரவிந்தாயதாக்ஷீம் ஸுவக்ஷோ- ருஹாம் சாருஹாஸாம் ஸுகர்ணாவதம்ஸாம் । ஸுமத்யாம் ஸுவ்ரு'த்தஸ்தநீம் ஸுஸ்மிதாஸ்யாம் பஜே ஶ்ரீமஹேஶீம் பவாநீம் பவாநீம் ॥ ௯॥
suphullāravindāyatākṣīṃ suvakṣo- ruhāṃ cāruhāsāṃ sukarṇāvataṃsām | sumadhyāṃ suvṛttastanīṃ susmitāsyāṃ bhaje śrīmaheśīṃ bhavānīṃ bhavānīm || 9||
பொருள்:9. मैं श्रीमहेशी, भवानी, भवानी की उपासना करता हूँ — सुविकसित कमल-से दीर्घ नेत्रों वाली, सुन्दर वक्ष वाली, मनोहर हास वाली, सुकर्ण-आभूषणों वाली, सुमध्या, सुवृत्त-स्तनी और सुस्मित-मुखी।
ஸுநாஸாபுடம் ஸுந்தரப்ரூலலாடம் தரங்காயதாக்ஷம் ஸுதாதௌதகண்டம் । ஸுபிம்பாதரம் குந்ததந்தப்ரபாட்யம் பஜே சந்த்ரசூடாலஸத்கேஶபாஶம் ॥ ௧௦॥
sunāsāpuṭaṃ sundarabhrūlalāṭaṃ taraṅgāyatākṣaṃ sudhādhautagaṇḍam | subimbādharaṃ kundadantaprabhāḍhyaṃ bhaje candracūḍālasatkeśapāśam || 10||
பொருள்:10. मैं उनकी उपासना करता हूँ — सुन्दर नासापुट, मनोहर भ्रू एवं ललाट, तरंग-से दीर्घ नेत्र, अमृत-धौत कपोल, बिम्बफल-से अधर, कुन्द-दन्त-प्रभा से युक्त, और चन्द्रचूड से सुशोभित केशपाश वाली।
பராஶக்திராஜ்ஞீஸமாக்ராந்தவிஶ்வாம் பராம் போகமோக்ஷப்ரதாம் ஶாம்பவீம் தாம் । பராகாரகாமேஶ்வரீம் காமகோடிம் பஜே சித்ஸ்வரூபாம் ஜகந்மாதரம் ஶ்ரீம் ॥ ௧௧॥
parāśaktirājñīsamākrāntaviśvāṃ parāṃ bhogamokṣapradāṃ śāmbhavīṃ tām | parākārakāmeśvarīṃ kāmakoṭiṃ bhaje citsvarūpāṃ jaganmātaraṃ śrīm || 11||
பொருள்:11. मैं श्री, जगन्माता, चिद्रूपा की उपासना करता हूँ — परा-शक्ति, समस्त विश्व पर अधिष्ठित राज्ञी, भोग एवं मोक्ष दोनों देने वाली शाम्भवी, परा कामेश्वरी एवं कामकोटि।
ஶ்ருதீநாம் முஹுர்பூஷணம் தர்ககம்யம் மநோவாக்பதாதீதமத்யந்ததூரம் । நிஜாநந்தபீஜம் ஸதா புத்திநிஷ்டம் நிராகாரமோங்காரகம்யம் பஜேऽஹம் ॥ ௧௨॥
śrutīnāṃ muhurbhūṣaṇaṃ tarkagamyaṃ manovākpathātītamatyantadūram | nijānandabījaṃ sadā buddhiniṣṭhaṃ nirākāramoṅkāragamyaṃ bhaje'ham || 12||
பொருள்:12. मैं उसकी उपासना करता हूँ, जो वेदों का सदा भूषण है, तर्क से ग्राह्य किन्तु मन-वाणी के पथ से अतीत एवं अत्यन्त दूर है, निज-आनन्द का बीज है, सदा बुद्धि में निष्ठित है, निराकार है और ओंकार द्वारा गम्य है।
மஹாயோகபீடே பரிப்ராஜமாநே நிஷண்ணம் ஶிவேநாபி ஸாம்யம் வஹந்தீம் । ஸஹஸ்ராரபத்மே ஸதா பாவயாமி ப்ரபுத்தாம் பராம் சிச்சரீராம் பவாநீம் ॥ ௧௩॥
mahāyogapīṭhe paribhrājamāne niṣaṇṇaṃ śivenāpi sāmyaṃ vahantīm | sahasrārapadme sadā bhāvayāmi prabuddhāṃ parāṃ cicchharīrāṃ bhavānīm || 13||
பொருள்:13. मैं देदीप्यमान महायोगपीठ में, सहस्रार-कमल में, सदा भवानी का ध्यान करता हूँ — जो प्रबुद्ध, परा, चित्-शरीरा हैं और जो वहाँ शिव के साथ साम्य धारण किए विराजती हैं।
இதம் யஸ்து நித்யம் ஸமாதாய சித்தம் படேத்பக்தியுக்தோ பவாநீபுஜங்கம் । ஸ ம்ரு'த்யும் விஜித்யாபி மேதாம் ஶ்ரியம் ச ஸமாஸாத்ய தேஹாந்தரே முக்திமேதி ॥ ௧௪॥
idaṃ yastu nityaṃ samādhāya cittaṃ paṭhedbhaktiyukto bhavānībhujaṅgam | sa mṛtyuṃ vijityāpi medhāṃ śriyaṃ ca samāsādya dehāntare muktimeti || 14||
பொருள்:14. जो भक्तियुक्त होकर चित्त को एकाग्र कर नित्य इस भवानीभुजंग का पाठ करता है, वह मृत्यु को भी जीतकर मेधा एवं श्री प्राप्त करता है और देहान्त के पश्चात् मुक्ति को प्राप्त होता है।
கவித்வம் ச வாக்மித்வமேதாதிகம் ச ப்ரஸந்நா பவாநீ ததாத்யேவ தஸ்மை । இதம் ஸ்தோத்ரராஜம் படந்தி ப்ரகாமம் நரா யே நிதாந்தம் ப்ரஸீதேந்மஹேஶீ ॥ ௧௫॥
kavitvaṃ ca vāgmitvamedhādikaṃ ca prasannā bhavānī dadātyeva tasmai | idaṃ stotrarājaṃ paṭhanti prakāmaṃ narā ye nitāntaṃ prasīdenmaheśī || 15||
பொருள்:15. प्रसन्न भवानी उसे कवित्व, वाग्मिता, मेधा आदि अवश्य प्रदान करती हैं। जो मनुष्य इस स्तोत्रराज का इच्छानुसार पाठ करते हैं, उन पर महेशी नितान्त प्रसन्न हों।
பவாநி த்வதீயாங்க்ரிஸேவாநுரக்தாந் ஜநாந்பாஹி காருண்யபூர்ணைஃ கடாக்ஷைஃ । ஜகந்மாதரஸ்மாத்ரு'ஶாம் பாமராணாம் கதிஸ்த்வம் விநா நைவ லோகே மதம்ப ॥ ௧௬॥
bhavāni tvadīyāṅghrisevānuraktān janānpāhi kāruṇyapūrṇaiḥ kaṭākṣaiḥ | jaganmātarasmādṛśāṃ pāmarāṇāṃ gatistvaṃ vinā naiva loke madamba || 16||
பொருள்:16. हे भवानि! अपने चरणों की सेवा में अनुरक्त जनों की करुणापूर्ण कटाक्षों से रक्षा कीजिए। हे जगन्माता! हम-जैसे पामरों के लिए संसार में आपके बिना कोई गति नहीं है, हे मेरी अम्बा।
பவாநி த்வதீயம் பதாம்போஜபோதம் ப்ரபந்நாய யாச்சம்பவே தேஹி மாதஃ । பவாம்போதிமக்நம் ஸமுத்தர்துமீஶே பவாநி த்வமேகா கதிர்மே பவாநி ॥ ௧௭॥
bhavāni tvadīyaṃ padāmbhojapotaṃ prapannāya yācchambhave dehi mātaḥ | bhavāmbhodhimagnaṃ samuddhartumīśe bhavāni tvamekā gatirme bhavāni || 17||
பொருள்:17. हे भवानि! शरणागत मुझे शिव तक पहुँचाने वाली अपने पादाम्भोज की नौका प्रदान कीजिए, हे माता। आप संसार-सागर में डूबते को उद्धार करने में समर्थ हैं। हे भवानि! आप ही मेरी एकमात्र गति हैं, हे भवानि।
சொல்-சொல்லாகப் பொருள்
உச்சரிப்பைக் கேட்க எந்தச் சொல்லையும் தட்டவும்
भवानीभुजङ्गम् பாராயணப் பலன்கள்
Promises victory over the fear of death and the attainment of liberation (verse 14)
Bestows poetic genius (kavitva), eloquence (vagmitva) and sharp intellect (medha) (verse 15)
Grants both worldly enjoyment (bhoga) and final liberation (moksha), as Bhavani is Bhoga-Moksha-prada
A complete head-to-foot (or foot-to-head) meditation on the Goddess, ideal for visualisation
Aids the inner ascent of awareness from the Muladhara through the chakras to the Sahasrara
Cultivates deep devotion and the spirit of total surrender (sharanagati) to the Divine Mother
Brings prosperity (Shri) and the protective grace of the Goddess's compassionate side-glances
भवानीभुजङ्गम् பாராயண முறை
Sit before an image or Sri Chakra of the Goddess after bathing. Recite the seventeen verses slowly with a composed, devoted mind (the hymn itself says it should be read 'samadhaya chittam' — with a settled mind). Follow the description from her feet upward through the chakras, visualising each form, and end in the spirit of surrender of the closing verses. It is traditionally recited daily; concluding with the final 'Bhavani tvam eka gatir me Bhavani' as a heartfelt prayer.
அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்
இவையும் படியுங்கள்
ॐ
முழு भवानीभुजङ्गम्ஐ வரிக்கு-வரி பொருளுடன் படியுங்கள், அல்லது மேலும் புனித பாடல்களைக் காணுங்கள்