ગણપતિ અથર્વશીર્ષ
गणपति अथर्वशीर्ष in Gujarati · ગુજરાતી
ઉત્પત્તિ અને કથા
Atharva Veda tradition (Atharvashirsha Upanishad) · Traditional (Vedic-Upanishadic) · Ancient
The Ganpati Atharvashirsha belongs to the family of late Upanishadic 'Atharvashirsha' texts that exalt a chosen deity as the supreme Brahman. Here Lord Ganesha — the remover of obstacles invoked before every undertaking — is revealed as the very Reality from which all creation arises, in which it abides, and into which it dissolves. Long cherished by the Ganapatya tradition, it is recited daily across Maharashtra and all of India, especially during abhishekam of the Lord.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
The text itself promises that one who recites it a thousand times accomplishes any desire, that worship with durva grass makes one prosperous as Kubera, and that recitation during a solar eclipse on a river bank makes the mantra fully potent. For centuries devotees have recited the Atharvashirsha 21 or 1,000 times during Ganesh festivals and abhishekam, trusting its closing assurance: 'he becomes all-knowing; he is never afraid, ever again.'
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
॥ શાન્તિ પાઠ ॥ ૐ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવાઃ । ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્યજત્રાઃ ॥ સ્થિરૈરઙ્ગૈસ્તુષ્ટુવાંસસ્તનૂભિઃ । વ્યશેમ દેવહિતં યદાયુઃ ॥ ૐ સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ । સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ ॥ સ્વસ્તિ નસ્તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિઃ । સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્દધાતુ ॥ ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
Shanti patha Om bhadram karnebhih sharinuyama devah Bhadram pashyemakshabhiryajatrah Sthirairangaistushtuvamsastanubhih Vyashema devahitam yadayuh Om svasti na indro vriddhashravah Svasti nah pusha vishvavedah Svasti nastarkshyo arishtanemih Svasti no brihaspatirdadhatu Om shantih shantih shantih
અર્થ:शान्ति पाठ: हे देवगण! हम कानों से शुभ सुनें, नेत्रों से शुभ देखें; स्थिर अंगों व शरीर से स्तुति करते हुए देवप्रदत्त आयु का पूर्ण उपभोग करें। वृद्धकीर्ति इन्द्र, सर्वज्ञ पूषा, अरिष्टनेमि तार्क्ष्य और बृहस्पति हमारा कल्याण करें। ॐ शान्ति शान्ति शान्ति।
॥ ઉપનિષત્ ॥ ૐ નમસ્તે ગણપતયે ॥ ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં તત્ત્વમસિ ॥ ત્વમેવ કેવલં કર્તાઽસિ ॥ ત્વમેવ કેવલં ધર્તાઽસિ ॥ ત્વમેવ કેવલં હર્તાઽસિ ॥ ત્વમેવ સર્વં ખલ્વિદં બ્રહ્માસિ ॥ ત્વં સાક્ષાદાત્માઽસિ નિત્યમ્ ॥ ૧॥
Upanishat Om namaste ganapataye Tvameva pratyaksham tattvamasi Tvameva kevalam kartasi tvameva kevalam dhartasi Tvameva kevalam hartasi Tvameva sarvam khalvidam brahmasi Tvam sakshadatmasi nityam
અર્થ:उपनिषत्: हे गणपति! आपको नमस्कार। आप ही प्रत्यक्ष तत्त्व हैं; आप ही एकमात्र कर्ता, धर्ता और हर्ता हैं; आप ही यह सब ब्रह्म हैं; आप ही साक्षात् नित्य आत्मा हैं।
॥ સ્વરૂપ તત્ત્વ ॥ ઋતં વચ્મિ ॥ સત્યં વચ્મિ ॥ ૨॥ અવ ત્વં મામ્ ॥ અવ વક્તારમ્ ॥ અવ શ્રોતારમ્ ॥ અવ દાતારમ્ ॥ અવ ધાતારમ્ ॥ અવાનૂચાનમવ શિષ્યમ્ ॥ અવ પશ્ચાત્તાત્ ॥ અવ પુરસ્તાત્ ॥ અવોત્તરાત્તાત્ ॥ અવ દક્ષિણાત્તાત્ ॥ અવ ચોર્ધ્વાત્તાત્ ॥ અવાધરાત્તાત્ ॥ સર્વતો માં પાહિ પાહિ સમન્તાત્ ॥ ૩॥
Svarupa tattva Ritam vachmi satyam vachmi Ava tvam mam ava vaktaram ava shrotaram Ava dataram ava dhataram Avanuchanamava shishyam Ava pashchattat ava purastat Avottarattat ava dakshinattat Ava chordhvattat avadharattat Sarvato mam pahi pahi samantat
અર્થ:स्वरूप तत्त्व: मैं ऋत कहता हूँ, सत्य कहता हूँ। मेरी, वक्ता की और श्रोता की रक्षा करें; आगे-पीछे, ऊपर-नीचे और सब दिशाओं से सर्वत्र मेरी रक्षा करें।
ત્વં વાઙ્મયસ્ત્વં ચિન્મયઃ ॥ ત્વમાનન્દમયસ્ત્વં બ્રહ્મમયઃ ॥ ત્વં સચ્ચિદાનન્દાદ્વિતીયોઽસિ ॥ ત્વં પ્રત્યક્ષં બ્રહ્માસિ ॥ ત્વં જ્ઞાનમયો વિજ્ઞાનમયોઽસિ ॥ ૪॥
Tvam vanmayastvam chinmayah Tvamanandamayastvam brahmamayah Tvam sachchidanandadvitiyosi Tvam pratyaksham brahmasi Tvam jnanamayo vijnanamayosi
અર્થ:आप वाङ्मय और चिन्मय हैं; आनन्दमय और ब्रह्ममय हैं; अद्वितीय सच्चिदानन्द हैं; प्रत्यक्ष ब्रह्म हैं; ज्ञानमय और विज्ञानमय हैं।
સર્વં જગદિદં ત્વત્તો જાયતે ॥ સર્વં જગદિદં ત્વત્તસ્તિષ્ઠતિ ॥ સર્વં જગદિદં ત્વયિ લયમેષ્યતિ ॥ સર્વં જગદિદં ત્વયિ પ્રત્યેતિ ॥ ત્વં ભૂમિરાપોઽનલોઽનિલો નભઃ ॥ ત્વં ચત્વારિ વાક્પદાનિ ॥ ૫॥
Sarvam jagadidam tvatto jayate Sarvam jagadidam tvattastishthati Sarvam jagadidam tvayi layameshyati Sarvam jagadidam tvayi pratyeti Tvam bhumiraponalonilo nabhah Tvam chatvari vakpadani
અર્થ:यह सम्पूर्ण जगत आपसे उत्पन्न होता है, आप में स्थित रहता है और आप में ही लय को प्राप्त होता है। आप ही पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु और आकाश हैं; आप ही वाणी के चार पद हैं।
ત્વં ગુણત્રયાતીતઃ ॥ ત્વમવસ્થાત્રયાતીતઃ ॥ ત્વં દેહત્રયાતીતઃ ॥ ત્વં કાલત્રયાતીતઃ ॥ ત્વં મૂલાધારસ્થિતોઽસિ નિત્યમ્ ॥ ત્વં શક્તિત્રયાત્મકઃ ॥ ત્વાં યોગિનો ધ્યાયન્તિ નિત્યમ્ ॥ ત્વં બ્રહ્મા ત્વં વિષ્ણુસ્ત્વં રુદ્રસ્ત્વમિન્દ્રસ્ત્વમગ્નિસ્ત્વં વાયુસ્ત્વં સૂર્યસ્ત્વં ચન્દ્રમાસ્ત્વં બ્રહ્મ ભૂર્ભુવઃસ્વરોમ્ ॥ ૬॥
Tvam gunatrayatitah tvamavasthatrayatitah Tvam dehatrayatitah tvam kalatrayatitah Tvam muladharasthitosi nityam Tvam shaktitrayatmakah Tvam yogino dhyayanti nityam Tvam brahma tvam vishnustvam rudrastvamindrastvamagnistvam Vayustvam suryastvam chandramastvam brahma bhurbhuvahsvarom
અર્થ:आप तीन गुणों, तीन अवस्थाओं, तीन देहों और तीन कालों से परे हैं; मूलाधार में नित्य स्थित हैं; तीन शक्तियों के स्वरूप हैं; योगी सदा आपका ध्यान करते हैं। आप ही ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, इन्द्र, अग्नि, वायु, सूर्य, चन्द्र तथा भूः-भुवः-स्वः रूप ब्रह्म और ॐ हैं।
॥ ગણેશ મન્ત્ર ॥ ગણાદિં પૂર્વમુચ્ચાર્ય વર્ણાદિં તદનન્તરમ્ ॥ અનુસ્વારઃ પરતરઃ ॥ અર્ધેન્દુલસિતમ્ ॥ તારેણ ઋદ્ધમ્ ॥ એતત્તવ મનુસ્વરૂપમ્ ॥ ગકારઃ પૂર્વરૂપમ્ ॥ અકારો મધ્યમરૂપમ્ ॥ અનુસ્વારશ્ચાન્ત્યરૂપમ્ ॥ બિન્દુરુત્તરરૂપમ્ ॥ નાદઃ સન્ધાનમ્ ॥ સંહિતાસન્ધિઃ ॥ સૈષા ગણેશવિદ્યા ॥ ગણકઋષિઃ ॥ નિચૃદ્ગાયત્રીચ્છન્દઃ ॥ ગણપતિર્દેવતા ॥ ૐ ગં ગણપતયે નમઃ ॥ ૭॥
Ganesha mantra Ganadim purvamuchcharya varnadim tadanantaram Anusvarah paratarah ardhendulasitam tarena riddham Etattava manusvarupam Gakarah purvarupam akaro madhyamarupam Anusvarashchantyarupam binduruttararupam Nadah sandhanam samhitasandhih Saisha ganeshavidya ganakarishih Nichridgayatrichchhandah ganapatirdevata Om gam ganapataye namah
અર્થ:गणेश मन्त्र: 'ग' वर्ण, उसके बाद 'अ', ऊपर अनुस्वार, अर्धचन्द्र से युक्त और ॐ से अलंकृत — यही आपके मन्त्र का स्वरूप है। यही गणेशविद्या है; ऋषि गणक, छन्द निचृद्गायत्री, देवता गणपति — ॐ गं गणपतये नमः।
॥ ગણેશ ગાયત્રી ॥ એકદન્તાય વિદ્મહે । વક્રતુણ્ડાય ધીમહિ ॥ તન્નો દન્તિઃ પ્રચોદયાત્ ॥ ૮॥
Ganesha gayatri Ekadantaya vidmahe vakratundaya dhimahi Tanno dantih prachodayat
અર્થ:गणेश गायत्री: हम एकदन्त को जानें, वक्रतुण्ड का ध्यान करें; वह दन्ती (गणेश) हमें प्रेरित करें।
॥ ગણેશ રૂપ ॥ એકદન્તં ચતુર્હસ્તં પાશમઙ્કુશધારિણમ્ ॥ રદં ચ વરદં હસ્તૈર્બિભ્રાણં મૂષકધ્વજમ્ ॥ રક્તં લમ્બોદરં શૂર્પકર્ણકં રક્તવાસસમ્ ॥ રક્તગન્ધાનુલિપ્તાઙ્ગં રક્તપુષ્પૈઃ સુપૂજિતમ્ ॥ ભક્તાનુકમ્પિનં દેવં જગત્કારણમચ્યુતમ્ ॥ આવિર્ભૂતં ચ સૃષ્ટ્યાદૌ પ્રકૃતેઃ પુરુષાત્પરમ્ ॥ એવં ધ્યાયતિ યો નિત્યં સ યોગી યોગિનાં વરઃ ॥ ૯॥
Ganesha rupa Ekadantam chaturhastam pashamankushadharinam Radam cha varadam hastairbibhranam mushakadhvajam Raktam lambodaram shurpakarnakam raktavasasam Raktagandhanuliptangam raktapushpaih supujitam Bhaktanukampinam devam jagatkaranamachyutam Avirbhutam cha srishtyadau prakriteh purushatparam Evam dhyayati yo nityam sa yogi yoginam varah
અર્થ:गणेश रूप: एकदन्त, चतुर्भुज, पाश-अंकुश धारण किए, वर देते हुए, मूषकध्वज; रक्तवर्ण, लम्बोदर, सूपकर्ण, रक्तवस्त्रधारी; भक्तों पर कृपालु, जगत् के कारण, अच्युत, सृष्टि के आदि में प्रकट, प्रकृति-पुरुष से परे — जो नित्य ऐसा ध्यान करता है वह योगियों में श्रेष्ठ है।
॥ અષ્ટ નામ ગણપતિ ॥ નમો વ્રાતપતયે ॥ નમો ગણપતયે ॥ નમઃ પ્રમથપતયે ॥ નમસ્તેઽસ્તુ લમ્બોદરાયૈકદન્તાય ॥ વિઘ્નનાશિને શિવસુતાય ॥ શ્રીવરદમૂર્તયે નમો નમઃ ॥ ૧૦॥
Ashta nama ganapati Namo vratapataye namo ganapataye Namah pramathapataye Namastestu lambodarayaikadantaya Vighnanashine shivasutaya Shrivaradamurtaye namo namah
અર્થ:अष्ट नाम: व्रातपति, गणपति और प्रमथपति को नमस्कार; लम्बोदर, एकदन्त, विघ्ननाशी, शिवसुत और श्रीवरदमूर्ति को बार-बार नमस्कार।
॥ ફલશ્રુતિ ॥ એતદથર્વશીર્ષં યોઽધીતે ॥ સ બ્રહ્મભૂયાય કલ્પતે ॥ સ સર્વતઃ સુખમેધતે ॥ સ સર્વવિઘ્નૈર્ન બાધ્યતે ॥ સ પઞ્ચમહાપાપાત્પ્રમુચ્યતે ॥ સાયમધીયાનો દિવસકૃતં પાપં નાશયતિ ॥ પ્રાતરધીયાનો રાત્રિકૃતં પાપં નાશયતિ ॥ સાયં પ્રાતઃ પ્રયુઞ્જાનો અપાપો ભવતિ ॥ સર્વત્રાધીયાનોઽપવિઘ્નો ભવતિ ॥ ધર્માર્થકામમોક્ષં ચ વિન્દતિ ॥
Phalashruti Etadatharvashirsham yodhite sa brahmabhuyaya kalpate Sa sarvatah sukhamedhate sa sarvavighnairna badhyate Sa panchamahapapatpramuchyate Sayamadhiyano divasakritam papam nashayati Prataradhiyano ratrikritam papam nashayati Sayam pratah prayunjano apapo bhavati Sarvatradhiyanopavighno bhavati Dharmarthakamamoksham cha vindati
અર્થ:फलश्रुति: जो इस अथर्वशीर्ष का अध्ययन करता है वह ब्रह्मरूप हो जाता है, सर्वत्र सुखी रहता है, किसी विघ्न से बाधित नहीं होता और पंचमहापापों से मुक्त होता है। सायंकाल पाठ से दिन का और प्रातःकाल पाठ से रात्रि का पाप नष्ट होता है; वह धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष को प्राप्त करता है।
ઇદમથર્વશીર્ષમશિષ્યાય ન દેયમ્ ॥ યો યદિ મોહાદ્દાસ્યતિ સ પાપીયાન્ ભવતિ ॥ સહસ્રાવર્તનાદ્યં યં કામમધીતે તં તમનેન સાધયેત્ ॥ ૧૧॥ અનેન ગણપતિમભિષિઞ્ચતિ સ વાગ્મી ભવતિ ॥ ચતુર્થ્યામનશ્નન્ જપતિ સ વિદ્યાવાન્ ભવતિ ॥ ઇત્યથર્વણવાક્યમ્ ॥ બ્રહ્માદ્યાવરણં વિદ્યાત્ ॥ ન બિભેતિ કદાચનેતિ ॥ ૧૨॥
Idamatharvashirshamashishyaya na deyam Yo yadi mohaddasyati sa papiyan bhavati Sahasravartanadyam yam kamamadhite tam tamanena sadhayet Anena ganapatimabhishinchati sa vagmi bhavati Chaturthyamanashnan japati sa vidyavan bhavati Ityatharvanavakyam Brahmadyavaranam vidyat na bibheti kadachaneti
અર્થ:यह अयोग्य शिष्य को न दें; मोहवश देने वाला पापी होता है। हजार आवृत्तियों से जो कामना की जाए वह सिद्ध होती है। इससे गणपति का अभिषेक करने वाला वाग्मी होता है, चतुर्थी को उपवास सहित जप करने वाला विद्यावान और यशस्वी होता है; ऐसा जानने वाला कभी नहीं डरता।
યો દૂર્વાઙ્કુરૈર્યજતિ સ વૈશ્રવણોપમો ભવતિ ॥ યો લાજૈર્યજતિ સ યશોવાન્ ભવતિ ॥ સ મેધાવાન્ ભવતિ ॥ યો મોદકસહસ્રેણ યજતિ સ વાઞ્છિતફલમવાપ્નોતિ ॥ યઃ સાજ્યસમિદ્ભિર્યજતિ સ સર્વં લભતે સ સર્વં લભતે ॥ ૧૩॥ અષ્ટૌ બ્રાહ્મણાન્ સમ્યગ્ગ્રાહયિત્વા સૂર્યવર્ચસ્વી ભવતિ ॥ સૂર્યગ્રહે મહાનદ્યાં પ્રતિમાસન્નિધૌ વા જપ્ત્વા સિદ્ધમન્ત્રો ભવતિ ॥ મહાવિઘ્નાત્પ્રમુચ્યતે ॥ મહાદોષાત્પ્રમુચ્યતે ॥ મહાપાપાત્પ્રમુચ્યતે ॥ સ સર્વવિદ્ભવતિ સ સર્વવિદ્ભવતિ ॥ ય એવં વેદ ॥ ઇત્યુપનિષત્ ॥ ૧૪॥
Yo durvankurairyajati sa vaishravanopamo bhavati Yo lajairyajati sa yashovan bhavati sa medhavan bhavati Yo modakasahasrena yajati sa vanchhitaphalamavapnoti Yah sajyasamidbhiryajati sa sarvam labhate sa sarvam labhate Ashtau brahmanan samyaggrahayitva suryavarchasvi bhavati Suryagrahe mahanadyam pratimasannidhau va japtva siddhamantro bhavati Mahavighnatpramuchyate mahadoshatpramuchyate mahapapatpramuchyate Sa sarvavidbhavati sa sarvavidbhavati ya evam veda ityupanishat
અર્થ:जो दूर्वांकुरों से पूजता है वह कुबेर के समान होता है; लाजा (खील) से पूजने वाला यशस्वी व मेधावी; हजार मोदकों से पूजने वाला वाञ्छित फल; घृत-समिधा से पूजने वाला सब कुछ प्राप्त करता है। आठ ब्राह्मणों को भलीभाँति यह पढ़ाने वाला सूर्य के समान तेजस्वी होता है; सूर्यग्रहण में, महानदी के तट पर या प्रतिमा के समीप जप से सिद्धमन्त्र हो जाता है; वह महाविघ्न, महादोष और महापाप से मुक्त होकर सर्वज्ञ हो जाता है — यही उपनिषद् है।
॥ શાન્તિ મન્ત્ર ॥ ૐ સહનાવવતુ ॥ સહ નૌ ભુનક્તુ ॥ સહ વીર્યં કરવાવહૈ ॥ તેજસ્વિનાવધીતમસ્તુ મા વિદ્વિષાવહૈ ॥ ૐ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવાઃ । ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥ ॥ ઇતિ શ્રીગણપત્યથર્વશીર્ષં સમાપ્તમ્ ॥
Shanti mantra Om sahanavavatu saha nau bhunaktu Saha viryam karavavahai Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai Om bhadram karnebhih sharinuyama devah Om shantih shantih shantih Iti shriganapatyatharvashirsham samaptam
અર્થ:शान्ति मन्त्र: ॐ वह हम दोनों (गुरु-शिष्य) की रक्षा करे, दोनों का पालन करे; हम साथ मिलकर सामर्थ्य प्राप्त करें; हमारा अध्ययन तेजस्वी हो; हम परस्पर द्वेष न करें। ॐ शान्ति शान्ति शान्ति। इस प्रकार श्रीगणपत्यथर्वशीर्ष समाप्त हुआ।
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
गणपति अथर्वशीर्ष પાઠના લાભ
The Ganpati Atharvashirsha is among the most powerful and revered Ganesha texts — an Upanishad that identifies Ganesha with Brahman, the supreme Reality.
Daily recitation is said to free one from all obstacles, the five great sins, and fear, and to bestow dharma, wealth, fulfilment and liberation (the four purusharthas).
Reciting it morning and evening cleanses the sins of day and night; a thousand recitations are said to fulfil any sincere desire.
Worship with durva grass brings prosperity; with modakas, the fulfilment of wishes — as the Phalashruti promises.
Sharpens intellect, memory and eloquence — treasured by students and seekers; one who fasts and recites it on Chaturthi becomes learned and renowned.
Recited at the start of all Ganesha worship and abhishekam; especially powerful on Sankashti and Vinayaka Chaturthi, Wednesdays and Ganesh Chaturthi.
गणपति अथर्वशीर्ष જપ વિધિ
Bathe and sit facing east before an image of Ganesha. Begin and end with the Shanti Path (peace invocation). Recite the Upanishad slowly and with understanding, dwelling on Ganesha as the supreme Reality. For abhishekam, pour water over the Linga/idol while reciting. A traditional practice is to recite it 21 times, or 1,000 times over days to fulfil a cherished wish. Offer durva grass and modak.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ गणपति अथर्वशीर्ष શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ