ਗੌਰੀਦਸ਼ਕਮ੍
गौरीदशकम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗੌਰੀਦਸ਼ਕਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਦੇਵੀ ਗੌਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ / ਅੰਬਿਕਾ) ਦੀ ਦਸ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਗੌਰੀਮੰਬਾਮੰਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ' ਦੀ ਟੇਕ ਉੱਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਪਰਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ-ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ੍-ਚਿਤ੍-ਆਨੰਦਮਯੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਰਧਾਂਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਭਿੰਨ ਹੈ। ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸ਼ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਕ੍-ਸਿੱਧੀ, ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਭਗਤੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya (Shakta / Advaita tradition) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE (traditional attribution)
ਗੌਰੀਦਸ਼ਕਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ, ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲ ਪੱਖ (ਸ਼ਕਤੀ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਅਦ੍ਵੈਤ ਨਿਰਪੇਖ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ; ਇੱਥੇ ਉਹ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਰਾ ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਰੁਣਾਮਯੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਅਦ੍ਵੈਤ ਤੱਤਵ-ਗਿਆਨ, ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਯੋਗ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬੁਣਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਭਗਤ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਟੀਕਾਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਗੌਰੀਦਸ਼ਕਮ੍ ਦਾ ਸੱਚਾ ਨਿਤ ਪਾਠ ਵਾਕ੍-ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਪ੍ਰਭਾਵੀ, ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਠਕਰਤਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਹੱਤਵ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਫਲਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਅਡੋਲ ਭਗਤੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਲੀਲਾਰਬ੍ਧਸ੍ਥਾਪਿਤਲੁਪ੍ਤਾਖਿਲਲੋਕਾਂ ਲੋਕਾਤੀਤੈਰ੍ਯੋਗਿਭਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚਿਰਮ੍ਰਿਗ੍ਯਾਮ੍ । ਬਾਲਾਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰੇਣਿਸਮਾਨਦ੍ਯੁਤਿਪੁਞ੍ਜਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੧॥
līlārabdhasthāpitaluptākhilalokāṃ lokātītairyogibhirantaściramṛgyām | bālādityaśreṇisamānadyutipuñjāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 1||
ਅਰਥ:1. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਲੀਲਾਮਾਤਰ ਨਾਲ ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਤੀਤ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਅੰਤਹਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਖੋਜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਦਿਤ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਪੰਕਤੀ ਵਰਗੀ ਦ੍ਯੁਤਿਪੁੰਜ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰਧ੍ਯਾਨਸਮਾਧਿਸ੍ਥਿਤਿਭਾਜਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰਿਤਿਕਾਸ਼੍ਠਾਂ ਕਲਯਨ੍ਤੀਮ੍ । ਸਤ੍ਯਜ੍ਞਾਨਾਨਨ੍ਦਮਯੀਂ ਤਾਂ ਤਨੁਰੂਪਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੨॥
pratyāhāradhyānasamādhisthitibhājāṃ nityaṃ citte nirvṛtikāṣṭhāṃ kalayantīm | satyajñānānandamayīṃ tāṃ tanurūpāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 2||
ਅਰਥ:2. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰ-ਧ੍ਯਾਨ-ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਾਧਕਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਪਰਮ ਨਿਰਵ੍ਰਿਤੀ (ਆਨੰਦ) ਦੀ ਕਾਸ਼ਠਾ ਹੈ — ਜੋ ਸਤ੍-ਚਿਤ੍-ਆਨੰਦਮਯੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਪੀਡਾਨਨ੍ਦਿਤਮਨ੍ਦਸ੍ਮਿਤਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਪੀਡਾਲਙ੍ਕ੍ਰਿਤਨੀਲਾਲਕਭਾਰਾਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਰ੍ਚਿਤਪਾਦਾਮ੍ਬੁਰੁਹਾਂ ਤਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੩॥
candrāpīḍānanditamandasmitavaktrāṃ candrāpīḍālaṅkṛtanīlālakabhārām | indropendrādyarcitapādāmburuhāṃ tāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 3||
ਅਰਥ:3. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖ ਮੰਦ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੀਲ ਕੇਸ਼ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲ ਇੰਦਰ-ਉਪੇਂਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹਨ।
ਆਦਿਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਮਕ੍ਸ਼ਰਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਲਸਨ੍ਤੀਂ ਭੂਤੇ ਭੂਤੇ ਭੂਤਕਦਮ੍ਬਪ੍ਰਸਵਿਤ੍ਰੀਮ੍ । ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਦਮਯੀਂ ਤਾਂ ਤਟਿਦਾਭਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੪॥
ādikṣāntāmakṣaramūrtyā vilasantīṃ bhūte bhūte bhūtakadambaprasavitrīm | śabdabrahmānandamayīṃ tāṃ taṭidābhāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 4||
ਅਰਥ:4. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ 'ਅ' ਤੋਂ 'ਕ੍ਸ਼' ਤੱਕ ਸਮੂਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਲਸਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਭੂਤ ਵਿੱਚ ਭੂਤਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਸਵਿਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦਬ੍ਰਹਮ-ਆਨੰਦਮਯੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮੂਲਾਧਾਰਾਦੁਤ੍ਥਿਤਰੂਪਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਾਡੀ- ਮਧ੍ਯਾਕਾਸ਼ੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਰੀਚਿਂ ਪ੍ਰਕਟਨ੍ਤੀਮ੍ । ਹਸ੍ਤੇ ਮੁਦ੍ਰਾਮਕ੍ਸ਼ਵਲੀਂ ਪੁਸ੍ਤਕਮਮ੍ਬਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੫॥
mūlādhārādutthitarūpāṃ śaśināḍī- madhyākāśe śuddhamarīciṃ prakaṭantīm | haste mudrāmakṣavalīṃ pustakamambāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 5||
ਅਰਥ:5. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਮੂਲਾਧਾਰ ਤੋਂ ਊਰਧਵ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਸ਼ਿਨਾੜੀ (ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ) ਦੇ ਮੱਧਾਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਕਿਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਦ੍ਰਾ, ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਨਿਸ਼੍ਕਲ ਏਕੋ ਜਗਦੀਸ਼ਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਗਵਿਧੌ ਸਂਹਰਣੇ ਚ । ਵਿਸ਼੍ਵਤ੍ਰਾਣਕ੍ਰੀਡਨਲੋਲਾਂ ਸ਼ਿਵਪਤ੍ਨੀਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੬॥
nityaḥ śuddho niṣkala eko jagadīśaḥ sākṣī yasyāḥ sargavidhau saṃharaṇe ca | viśvatrāṇakrīḍanalolāṃ śivapatnīṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 6||
ਅਰਥ:6. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਨਿਤ-ਸ਼ੁੱਧ-ਨਿਸ਼ਕਲ-ਇੱਕ ਜਗਦੀਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸੰਹਾਰ ਦੀ ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ — ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਰਿਤ੍ਰਾਣ ਦੀ ਕ੍ਰੀੜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਲੀਨਮਖਣ੍ਡਂ ਜਗਦਣ੍ਡਂ ਭੂਯੋ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਦੁਤ੍ਥਿਤਮੇਵ । ਪਤ੍ਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਾਂ ਰਜਤਾਦ੍ਰੌ ਨਿਵਸਨ੍ਤੀਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੭॥
yasyāḥ kukṣau līnamakhaṇḍaṃ jagadaṇḍaṃ bhūyo bhūyaḥ prādurabhūdutthitameva | patyā sārdhaṃ tāṃ rajatādrau nivasantīṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 7||
ਅਰਥ:7. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਕਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਜਤਾਦ੍ਰਿ (ਕੈਲਾਸ਼) ਉੱਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਮੋਤਂ ਪ੍ਰੋਤਮਸ਼ੇਸ਼ਂ ਮਣਿਮਾਲਾ- ਸੂਤ੍ਰੇ ਯਦ੍ਵਤ੍ਕ੍ਵਾਪਿ ਚਰਂ ਚਾਪ੍ਯਚਰਂ ਚ । ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਂ ਸਰ੍ਵਗਤਾਂ ਸਤ੍ਯਵਿਰੂਪਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੮॥
yasyāmotaṃ protamaśeṣaṃ maṇimālā- sūtre yadvatkvāpi caraṃ cāpyacaraṃ ca | tāṃ sarvajñāṃ sarvagatāṃ satyavirūpāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 8||
ਅਰਥ:8. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹ ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਓਤਪ੍ਰੋਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਮਣਿਮਾਲਾ ਪਰੋਈ ਹੋਵੇ — ਜੋ ਸਰਵਗ੍ਯਾ, ਸਰਵਵਿਆਪਿਨੀ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਸਰੂਪਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਕਾਰੈਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਕਦਮ੍ਬੈਰ੍ਭੁਵਨਾਨਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵੈਰਂ ਕ੍ਰੀਡਤਿ ਯੈਸ਼ਾ ਸ੍ਵਯਮੇਕਾ । ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਤਾਂ ਕਲ੍ਪਲਤਾਮਾਨਤਿਭਾਜਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੯॥
nānākāraiḥ śaktikadambairbhuvanāni vyāpya svairaṃ krīḍati yaiṣā svayamekā | kalyāṇīṃ tāṃ kalpalatāmānatibhājāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 9||
ਅਰਥ:9. ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਕੱਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵਿਵਿਧ ਸ਼ਕਤੀਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮੂਹ ਭੁਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਛੰਦ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਜੋ ਕਲਯਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਲਪਲਤਾ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਕ੍ਲੇਸ਼ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਵਿਦਧਾਨਾਂ ਪਾਦਾਮ੍ਭੋਜਧ੍ਯਾਨਪਰਾਣਾਂ ਪੁਰੁਸ਼ਾਣਾਮ੍ । ਈਸ਼ਾਮੀਸ਼ਾਰ੍ਧਾਙ੍ਗਹਰਾਂ ਤਾਮਭਿਰਾਮਾਂ ਗੌਰੀਮਮ੍ਬਾਮਮ੍ਬੁਰੁਹਾਕ੍ਸ਼ੀਮਹਮੀਡੇ ॥ ੧੦॥
āśāpāśakleśavināśaṃ vidadhānāṃ pādāmbhojadhyānaparāṇāṃ puruṣāṇām | īśāmīśārdhāṅgaharāṃ tāmabhirāmāṃ gaurīmambāmamburuhākṣīmahamīḍe || 10||
ਅਰਥ:10. ਮੈਂ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲ ਦੇ ਧ੍ਯਾਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਾ-ਪਾਸ਼ ਰੂਪੀ ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਜੋ ਈਸ਼ਵਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਰਧਾਂਗ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ (ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਰੂਪ)।
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਭਾਵਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨਾਤ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਲ੍ਪਤਿ ਗੌਰੀਦਸ਼ਕਂ ਯਃ । ਵਾਚਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਦਮਗ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤ੍ਯਚਿਰਾਨ੍ਮਾਤ੍ਰਿਸਮੇਤਾ ॥ ੧੧॥
prātaḥkāle bhāvaviśuddhaḥ praṇidhānāt bhaktyā nityaṃ jalpati gaurīdaśakaṃ yaḥ | vācāṃ siddhiṃ sampadamagryāṃ śivabhaktiṃ tasya prayacchatyacirānmātṛsametā || 11||
ਅਰਥ:11. ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਨਿਤ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨ ਨਾਲ ਇਸ ਗੌਰੀਦਸ਼ਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਤਾ (ਸੁਆਮੀ ਸਹਿਤ) ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਾਕ੍-ਸਿੱਧੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਭਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
गौरीदशकम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸ਼ਲੋਕ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਕ੍-ਸਿੱਧੀ (ਬਾਣੀ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੰਪਤੀ (ਸੰਪਦਮ੍ ਅਗ੍ਰ੍ਯਾਮ੍) ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਅਦ੍ਵੈਤ (ਸਚਿਦਾਨੰਦ) ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਤੋਤ੍ਰ
ਧ੍ਯਾਨ ਅਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ (ਪੰਜਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ)
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਭਗਤੀਪੂਰਵਕ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਪਰਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾਮਯੀ, ਕਮਲਨਯਨਾ ਮਾਤਾ ਦੋਵਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸੱਚੇ ਸਾਧਕਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰਕ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ (ਆਸ਼ਾ-ਪਾਸ਼) ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ
गौरीदशकम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਿਵੇਂ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਗੌਰੀਦਸ਼ਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ (ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ) ਸ਼ੁੱਧ ਹਿਰਦੇ (ਭਾਵ-ਵਿਸ਼ੁੱਧ) ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਪਿੱਛੋਂ ਗੌਰੀ/ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬਾਭਿਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੋ, ਦਸੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਰਥ-ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰੋ। ਵਾਕ੍-ਸਿੱਧੀ, ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਫਲ ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਿਤ ਪਾਠ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ गौरीदशकम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ