ਕਲ੍ਯਾਣ ਮਨ੍ਦਿਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰ
कल्याण मन्दिर स्तोत्र in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਕਲਿਆਣ ਮੰਦਿਰ ਸਤੋਤਰ ਤੇਈਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੈਨ ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਆਚਾਰਯ ਸਿੱਧਸੇਨ ਦਿਵਾਕਰ (ਕੁਮੁਦਚੰਦਰ) ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਕਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ ਸਮਾਨ ਇਸ ਦੇ ਚੁਆਲੀ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਤੁਲਨੀਯ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਮਠ ਦੇ ਦੁਰਭਾਵ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ-ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਅਤਿਅੰਤ ਪੂਜਯ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Kalyana Mandira Stotra (Jain devotional literature) · Acharya Siddhasena Divakara (Kumudachandra) · c. 5th–7th century CE
ਕਲਿਆਣ ਮੰਦਿਰ ਸਤੋਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਆਚਾਰਯ ਸਿੱਧਸੇਨ ਦਿਵਾਕਰ ਨੇ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧਸੇਨ ਨੇ ਜਿਨ ਦੀ ਸਰਵੋੱਚਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਿਆ; ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸ਼ਲੋਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਗਏ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੰਦਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਤੋਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਭਕਤਾਮਰ ਦੇ ਦੈਵੀ ਸਮਕਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ, ਇਹ ਸ਼੍ਵੇਤਾਂਬਰ ਅਤੇ ਦਿਗੰਬਰ ਦੋਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਚਾਰਯ ਸਿੱਧਸੇਨ ਦਿਵਾਕਰ ਨੇ ਕਲਿਆਣ ਮੰਦਿਰ ਸਤੋਤਰ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮੰਦਿਰ ਫਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਦੀ ਸੁਯੰ ਪ੍ਰਗਟ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਕਲ੍ਯਾਣ-ਮਨ੍ਦਿਰ-ਮੁਦਾਰ-ਮਵਦ੍ਯ-ਭੇਦਿ ਭੀਤਾਭਯ-ਪ੍ਰਦ-ਮਨਿਨ੍ਦਿਤ-ਮਙ੍ਘ੍ਰਿ-ਪਦ੍ਮਮ੍। ਸਂਸਾਰ-ਸਾਗਰ-ਨਿਮਜ੍ਜਦ-ਸ਼ੇਸ਼-ਜਨ੍ਤੁ- ਪੋਤਾਯਮਾਨ-ਮਭਿਨਮ੍ਯ ਜਿਨੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ॥
Kalyāṇa-mandira-mudāra-mavadya-bhedi bhītābhaya-prada-maninditamaṅghri-padmam। Saṁsāra-sāgara-nimajjada-śeṣa-jantu- potāyamānamabhinamya jineśvarasya॥
ਅਰਥ:ਜੋ ਜਿਨੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਹਨ, ਉਦਾਰ ਹਨ, ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭੇਦਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਡਰੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਿੰਦਾ-ਰਹਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਬੇੜੀ ਸਮਾਨ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ:
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਸੁਰ-ਗੁਰੁਰ੍ਗਰਿਮਾਮ੍ਬੁ-ਰਾਸ਼ੇਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤ੍ਰਿਤ-ਮਤਿਰ੍ਨ ਵਿਭੁਰ੍ਵਿਧਾਤੁਮ੍। ਤੀਰ੍ਥੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਕਮਠ-ਸ੍ਮਯ-ਧੂਮ-ਕੇਤੋ- ਸ੍ਤਸ੍ਯਾਹਮੇਸ਼ ਕਿਲ ਸਂਸ੍ਤਵਨਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯੇ॥
Yasya svayaṁ sura-gururgarimāmbu-rāśeḥ stotraṁ suvistṛta-matirna vibhurvidhātum। Tīrtheśvarasya kamaṭha-smaya-dhūma-keto- stasyāhameṣa kila saṁstavanaṁ kariṣye॥
ਅਰਥ:ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਗੁਰੂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਮਠ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਲਈ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸਮਾਨ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥੇਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸਾਮਾਨ੍ਯਤੋऽਪਿ ਤਵ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਸ੍ਵਰੂਪ- ਮਸ੍ਮਾਦ੍ਰਿਸ਼ਃ ਕਥਮਧੀਸ਼! ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਧੀਸ਼ਾਃ। ਧ੍ਰਿਸ਼੍ਟੋऽਪਿ ਕੌਸ਼ਿਕ-ਸ਼ਿਸ਼ੁਰ੍ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਾਨ੍ਧੋ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਰੂਪਯਤਿ ਕਿਂ ਕਿਲ ਧਰ੍ਮ-ਰਸ਼੍ਮੇਃ॥
Sāmānyato'pi tava varṇayituṁ svarūpa- masmādṛśaḥ kathamadhīśa! bhavantyadhīśāḥ। Dhṛṣṭo'pi kauśika-śiśuryadi vā divāndho rūpaṁ prarūpayati kiṁ kila dharma-raśmeḥ॥
ਅਰਥ:ਹੇ ਅਧੀਸ਼! ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਅਧੀਸ਼ ਵੀ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਤਦ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਆਪ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਉੱਲੂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮੋਹਕ੍ਸ਼ਯਾਦਨੁਭਵਨ੍ਨਪਿ ਨਾਥ! ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਨੂਨਂ ਗੁਣਾਨ੍ ਗਣਯਿਤੁਂ ਨ ਤਵ ਕ੍ਸ਼ਮੇਤ। ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤ-ਵਾਨ੍ਤ-ਪਯਸਃ ਪ੍ਰਕਟੋऽਪਿ ਯਸ੍ਮਾ- ਨ੍ਮੀਯੇਤ ਕੇਨ ਜਲਧੇਰ੍ਨਨੁ ਰਤ੍ਨ-ਰਾਸ਼ਿਃ॥
Mohakṣayādanubhavannapi nātha! martyo nūnaṁ guṇān gaṇayituṁ na tava kṣameta। Kalpānta-vānta-payasaḥ prakaṭo'pi yasmā- nmīyeta kena jaladhernanu ratna-rāśiḥ॥
ਅਰਥ:ਹੇ ਨਾਥ! ਮੋਹ ਦੇ ਖੈ ਨਾਲ ਆਪ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੀ ਆਪ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਲਯਕਾਲ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਰਤਨ-ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਗਿਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਨਾਥਾਯ ਨਮਃ॥
Oṁ hrīṁ śrīṁ pārśvanāthāya namaḥ॥
ਅਰਥ:ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
कल्याण मन्दिर स्तोत्र ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਤੇਈਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪਾਠ ਨਾਲ ਕਲਿਆਣ (ਮੰਗਲ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਆਕੁਲ ਜਾਂ ਡਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਜਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਸੰਕਟਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇੱਕ ਕਾਵਯਮਈ ਧਿਆਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
कल्याण मन्दिर स्तोत्र ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਪਵਿੱਤਰ, ਸਥਿਰ ਮਨ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅੱਗੇ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਸੰਪੂਰਨ ਸਤੋਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸੰਤਤਿਲਕਾ ਛੰਦ ਵਿੱਚ 44 ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ; ਭਗਤ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰ ਉਚਾਰੋ, ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼੍ਵਨਾਥ ਨੂੰ ਬੀਜ-ਮੰਤਰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਸਫਾਈ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪਾਠ ਨੂੰ ਸਬਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ कल्याण मन्दिर स्तोत्र ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ