ਅਙ੍ਗਂ ਹਰੇਃ ਪੁਲਕਭੂਸ਼ਣਮ੍
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਰਚਿਤ ਕਨਕਧਾਰਾ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਹਿਲਾ ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਟਾਕਸ਼-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਅੰਗ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਭੌਰੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲੇ ਤਮਾਲ ਰੁੱਖ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹ ਐਸ਼ਵਰਜ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਸਮਾਇਆ ਹੈ। ਭਗਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਵੇ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Kanakadhara Stotram (verse 1 of the descriptive verses), composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਲ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਗਰੀਬ ਔਰਤ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਂਵਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਤੇ-ਸਿੱਧ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਸ਼ਲੋਕ — 'ਅੰਗੰ ਹਰੇਃ ਪੁਲਕਭੂਸ਼ਣਮ੍' — ਉਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਕਨਕਧਾਰਾ ਸਤੋਤਰ, ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਂਵਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸ਼ੰਕਰਵਿਜੈ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਬਾਲ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਘਿਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਗਰੀਬ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਂਵਲੇ ਵਰ੍ਹੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਸਦਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਆਰੰਭਕ ਸ਼ਲੋਕ ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦਾ ਆਦਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੂਨਯ ਤੋਂ ਧਨ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤਾ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਙ੍ਗਂ ਹਰੇਃ ਪੁਲਕਭੂਸ਼ਣਮਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤੀ ਭ੍ਰਿਙ੍ਗਾਙ੍ਗਨੇਵ ਮੁਕੁਲਾਭਰਣਂ ਤਮਾਲਮ੍ । ਅਙ੍ਗੀਕ੍ਰਿਤਾਖਿਲਵਿਭੂਤਿਰਪਾਙ੍ਗਲੀਲਾ ਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਦਾऽਸ੍ਤੁ ਮਮ ਮਙ੍ਗਲਦੇਵਤਾਯਾਃ ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti Bhringanganeva mukulabharanam tamalam Angikritakhilavibhutirapangalila Mangalyadastu mama mangaladevatayah
ਅਰਥ:ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਕਾਲੇ ਤਮਾਲ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਭੌਰੀ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਦੇ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਅੰਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੀ — ਜਿਸ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਸਮੂਹ ਐਸ਼ਵਰਜ ਅਤੇ ਵਿਭੂਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਉਹ ਕਟਾਕਸ਼-ਲੀਲਾ; ਸਰਬ ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮੰਗਲਦੇਵੀ ਦੀ ਉਹ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਨਕਧਾਰਾ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਆਵਾਹਨ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਟਾਕਸ਼ (ਕ੍ਰਿਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਪੂਰਾ ਸਤੋਤਰ ਨਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਆਦਰਸ਼
ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੁਹੱਪਣ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਭਗਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਸੱਦੇ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, ਦੀਵਾਲੀ ਅਤੇ ਧਨਤੇਰਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਮਾਂਗਲਯ — ਸ਼ੁਭਤਾ, ਵਿਆਹਕ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚਾ ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ। ਕਮਲ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ 11 ਜਾਂ 108 ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਰੁਣਾਮਈ ਕਟਾਕਸ਼-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੋਈ ਚਿਤਵੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬਲ ਬੀਜ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਕਨਕਧਾਰਾ ਸਤੋਤਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ