ಆಪೋ ಹಿ ಷ್ಠಾ ಮಯೋಭುವಃ
आपो हि ष्ठा मयोभुवः in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಈ ಮೂರು ಋಕ್ಕುಗಳು ದಿವ್ಯ ಜಲಗಳನ್ನು (ಆಪಃ) ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ, ಋಗ್ವೇದದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಋಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; ಇವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಮಾರ್ಜನ — ಪವಿತ್ರ ಜಲ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ — ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಜಲವನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ, ಬಲ, ನವಜೀವನದ ಮೂಲವೆಂದು ಕೊಂಡಾಡಿ ಪ್ರೇಮಮಯ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತವೆ, ಅದರ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಆನಂದಮಯ ರಸದ ಅಂಶವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ತಲೆ, ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಜಲ ಚಿಮುಕಿಸಿ ಅಂತರ್-ಬಾಹ್ಯ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Rigveda 10.9.1–3 (also in Yajurveda); used in Sandhyavandana Marjana · Rishi Sindhudvipa (Ambarisha) · Vedic
ಜಲಗಳಿಗಾಗಿ (ಆಪಃ) ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತ ವೇದದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪದೇಪದೇ ಜಪಿಸಲಾಗುವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಋಗ್ವೇದದ ದಶಮ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಸಿಂಧುದ್ವೀಪರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾದ ಇದು ಜಲವನ್ನು ಬಲ, ಆನಂದ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನವಜೀವನ ನೀಡುವ ದಿವ್ಯ, ಮಾತೃಸಮ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮೂರ್ತೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲ ಮಹಾ ಶೋಧಕವಾದ್ದರಿಂದ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಈ ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಮಾರ್ಜನ-ಕರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಉಪಾಸಕನು ಇವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಜಲ ಚಿಮುಕಿಸಿ ಪವಿತ್ರದ ಸಮೀಪ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ವೈದಿಕ ಋಷಿಗಳು ಜಲವನ್ನು ಅಮರತ್ವದ ಅಮೃತವೆಂದೂ ಸಮಸ್ತ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದೆಂದೂ ಭಾವಿಸಿದರು; ಆಪಃ-ಸೂಕ್ತಗಳು ಜಲದಲ್ಲೇ ಸರ್ವ ಔಷಧಿಗಳು, ಶರೀರವನ್ನು ನೀರೋಗಗೊಳಿಸುವ ಭೇಷಜ ಇವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಋಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮಾಡುವ ನಿಜವಾದ ಮಾರ್ಜನ ಶಾರೀರಿಕ ಮಲಿನತೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಲೆಗಳನ್ನೂ ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಓಂ ಆಪೋ ಹಿ ಷ್ಠಾ ಮಯೋಭುವಸ್ತಾ ನ ಊರ್ಜೇ ದಧಾತನ। ಮಹೇ ರಣಾಯ ಚಕ್ಷಸೇ॥
Om Apo Hi Shtha Mayo-Bhuvas-Ta Na Urje Dadhatana. Mahe Ranaya Chakshase.
ಅರ್ಥ:ಓ ಜಲವೇ! ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಖ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೂಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಬಲ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ನೀಡು, ಅದರಿಂದ ನಾವು ಮಹಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಲ್ಲೆವು. ನಿನ್ನ ಆ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ರಸದ ಅಂಶವನ್ನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ನೀಡು — ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಆತುರವಾದ ಆ ಪ್ರೇಮಮಯ ತಾಯಂದಿರಂತೆ. ಆ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿನ್ನ ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇವೆ, ಯಾವ ಧಾಮದ ಕಡೆ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತೀಯೋ; ಓ ಜಲವೇ, ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ನವಜೀವನ ನೀಡು. (ಇದು ಮಾರ್ಜನ-ಸೂಕ್ತ, ನಿತ್ಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.)
ಯೋ ವಃ ಶಿವತಮೋ ರಸಸ್ತಸ್ಯ ಭಾಜಯತೇಹ ನಃ। ಉಶತೀರಿವ ಮಾತರಃ॥
Yo Vah Shivatamo Rasas-Tasya Bhajayateha Nah. Ushatir-Iva Matarah.
ತಸ್ಮಾ ಅರಂ ಗಮಾಮ ವೋ ಯಸ್ಯ ಕ್ಷಯಾಯ ಜಿನ್ವಥ। ಆಪೋ ಜನಯಥಾ ಚ ನಃ॥
Tasma Aram Gamama Vo Yasya Kshayaya Jinvatha. Apo Janayatha Cha Nah.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
आपो हि ष्ठा मयोभुवः ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಶರೀರ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸಿದ ಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ವೈದಿಕ ಮಾರ್ಜನ ಮಂತ್ರ
ದಿವ್ಯ ಜಲಗಳನ್ನು ಬಲ, ಪೋಷಣೆ, ನವಜೀವನದ ದಾತೃಗಳಾಗಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ
ಜಪ, ಪೂಜೆ, ಹೋಮ ಅಥವಾ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಶುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ
ಜಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತೃಸಮ, ಜೀವದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ಆರೋಗ್ಯ, ಓಜಸ್ಸು, ದೃಷ್ಟಿ ನಿರ್ಮಲತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ ('ಮಹೇ ರಣಾಯ ಚಕ್ಷಸೇ')
ನಿತ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸರಳ, ಸರ್ವತ್ರ ಬಳಸುವ ಋಗ್ವೇದ ಮಂತ್ರ
आपो हि ष्ठा मयोभुवः ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಬಲ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ಚಮಚದಲ್ಲಿ (ಉದ್ಧರಣಿ) ಸ್ವಚ್ಛ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಮೂರು ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ದರ್ಭೆ-ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಜಲದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ತಲೆ, ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿ (ಮಾರ್ಜನ), ಅಥವಾ ಒದ್ದೆ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ತಲೆ, ಕಣ್ಣುಗಳು, ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ. ಪ್ರತಿ ಋಕ್ಕಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಲ ಚಿಮುಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿಟ್ಟು, ಜಲವನ್ನು ದಿವ್ಯ ಶೋಧಕ ಆಪಃ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ आपो हि ष्ठा मयोभुवःವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ