અતિથિર્યસ્ય ભગ્નાશો
अतिथिर्यस्य भग्नाशो in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
'અતિથિર્યસ્ય ભગ્નાશો' અતિથિ-સત્કારના પવિત્ર ભારતીય કર્તવ્ય પર એક માર્મિક સુભાષિત છે. તે ઘોષણા કરે છે કે નિરાશ પાછો ફેરવેલો અતિથિ ગૃહસ્થનું સંચિત પુણ્ય લઈ જાય છે અને પોતાના પાપ ત્યાં જ છોડી જાય છે. આ શ્લોક 'અતિથિ દેવો ભવ' ના પ્રાચીન આદર્શને, આતિથ્યમાં ચૂકના આધ્યાત્મિક મૂલ્યને સ્પષ્ટ કરતાં રેખાંકિત કરે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Subhashita (Sanskrit niti literature) · Traditional (anonymous wisdom verse) · Classical Sanskrit literature
વૈદિક અને ધાર્મિક આદર્શ 'અતિથિ દેવો ભવ' — 'અતિથિને ઈશ્વર સમાન માનો' — માં નિહિત આ શ્લોક સંસ્કૃતની સુભાષિત પરંપરાનો અંગ છે. તે આતિથ્યના કર્તવ્યને નાટકીય રીતે રજૂ કરે છે, એ અદૃશ્ય પુણ્ય-પાપના વિનિમયનું વર્ણન કરતાં જે ત્યારે થાય છે જ્યારે અતિથિનું સ્વાગત કરાય છે અથવા, દુર્ભાગ્યવશ, તૂટેલી આશા સાથે પાછો ફેરવાય છે, અને આ રીતે ગૃહસ્થને દરેક આગંતુકનું સન્માન કરવાનું શીખવે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પારંપરિક રીતે માનવામાં આવે છે કે જે ઘરો કોઈ અતિથિને ક્યારેય પાછો ફેરવતા નથી, તે સમૃદ્ધિ અને કૃપાથી ધન્ય થાય છે, જ્યારે એક પણ નિરાશ આગંતુકને પાછો ફેરવવામાં ગુમાવેલું પુણ્ય વર્ષોના સત્કર્મોને ચૂપચાપ નષ્ટ કરી શકે છે — એવું મહત્વ શાસ્ત્રો અતિથિ-સત્કારને આપે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અતિથિર્યસ્ય ભગ્નાશો ગૃહાત્પ્રતિનિવર્તતે। સ તસ્મૈ દુષ્કૃતં દત્ત્વા પુણ્યમાદાય ગચ્છતિ॥
atithir yasya bhagnāśo gṛhāt pratinivartate। sa tasmai duṣkṛtaṁ dattvā puṇyam ādāya gacchati॥
અર્થ:જે અતિથિ કોઈના ઘરથી પોતાની આશા તૂટેલી (નિરાશ) પાછો ફરી જાય છે, તે તે ગૃહસ્થને પોતાના પાપ આપીને અને તેનું પુણ્ય લઈને ચાલ્યો જાય છે. આ શ્લોક ચેતવણી આપે છે કે અતિથિને નિરાશ પાછો ફેરવવો એ પોતાનું પુણ્ય ગુમાવવું અને અતિથિના પાપોને ગ્રહણ કરવા સમાન છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
अतिथिर्यस्य भग्नाशो પાઠના લાભ
અતિથિઓના સ્વાગત અને સન્માનના કાલજયી ધર્મને સુદૃઢ કરે છે
ગૃહસ્થને આતિથ્યના આધ્યાત્મિક ફળોનું સ્મરણ કરાવે છે
આવનાર સૌ પ્રત્યે ઉદારતા, સ્નેહ અને નિઃસ્વાર્થતા વિકસાવે છે
'અતિથિ દેવો ભવ' — અતિથિને દેવતા માનવાના વૈદિક આદર્શની પ્રતિધ્વનિ કરે છે
ઘર-પરિવારને પ્રોત્સાહિત કરે છે કે કોઈ જરૂરિયાતમંદ કે આગંતુકને નિરાશ પાછો ન ફેરવે
એક સજીવ સ્મરણ કે અતિથિ પર દર્શાવેલી દયા પોતાના જ પુણ્યની રક્ષા કરે છે
अतिथिर्यस्य भग्नाशो જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ આ સંદેશ પ્રત્યે જાગૃતિ સાથે કરો કે નિરાશ અતિથિ તમારું પુણ્ય લઈ જાય છે. તે તમારા દ્વાર પર આવનાર પ્રત્યેક વ્યક્તિ પ્રત્યે હૂંફાળું, અનિચ્છારહિત સ્વાગત પ્રેરિત કરે. અતિથિ-સત્કારના પ્રાચીન આદર્શ પર ચિંતન કરો અને સંકલ્પ લો કે કોઈ અતિથિ કે જરૂરિયાતમંદ આગંતુકને ક્યારેય ખાલી હાથ કે હતાશ થઈને પાછો ન ફેરવશો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ अतिथिर्यस्य भग्नाशो શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ