ଅଯମ୍ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ
अयम् आत्मा ब्रह्म in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଅୟମ୍ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ ଅର୍ଥାତ୍ 'ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ', ମାଣ୍ଡୂକ୍ୟ ଉପନିଷଦ (ଅଥର୍ବବେଦ)ର ମହାବାକ୍ୟ ଏବଂ ଉପନିଷଦର ଚାରି ମହାବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ହିଁ 'ସର୍ବଂ ହ୍ୟେତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ' (ଏହି ସବୁ ବ୍ରହ୍ମ) ତଥା 'ଅୟମ୍ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ' ଉଭୟ କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାପରେ ଆତ୍ମାର ଚାରି ଅବସ୍ଥା — ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ, ସୁଷୁପ୍ତି ଓ ତୁରୀୟ — ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ବି ମାଣ୍ଡୂକ୍ୟ ଉପନିଷଦ ଓଁ ଓ ଆତ୍ମାର ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Mandukya Upanishad, Verse 2 · Traditional (Upanishadic) · Vedic / Upanishadic
ମାଣ୍ଡୂକ୍ୟ ଉପନିଷଦ ଏହି ଘୋଷଣାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯେ ଓଁ ଅକ୍ଷର ହିଁ ଏହି ସବୁ, ସମସ୍ତ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ, ତଥା ଯାହା କିଛି କାଳାତୀତ। ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ ପ୍ରତିପାଦନ କରେ — 'ଏହି ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ; ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ,' ଏବଂ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଏହି ଆତ୍ମାର ଚାରି ପାଦ ଅଛି। ତାପରେ ଉପନିଷଦ ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ସୁଷୁପ୍ତି ଅବସ୍ଥା ତଥା ଶେଷରେ ତୁରୀୟ — ଚତୁର୍ଥ, ମୌନ, ଅଦ୍ୱୈତ ଆତ୍ମା — ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଏହାର ଶିକ୍ଷା ଏତେ ସଘନ ଯେ ପରମ୍ପରା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଗୌଡ଼ପାଦଙ୍କ କାରିକା ସହିତ ଏକା ମାଣ୍ଡୂକ୍ୟର ଅଧ୍ୟୟନ ହିଁ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନରେ ସମର୍ଥ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରାରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦ ମଧ୍ୟରେ ଏକା ମାଣ୍ଡୂକ୍ୟ ହିଁ ଉତ୍ସୁକ ସାଧକଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ — କାରଣ 'ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ' ଘୋଷଣା କରି ଏବଂ ତୁରୀୟକୁ ପ୍ରକଟ କରି, ଏହା ବାରଟି ଶ୍ଳୋକରେ ସେହି ସାକ୍ଷାତ୍ ଅନୁଭୂତି ଦିଏ ଯେ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାର ସାକ୍ଷୀ ଆତ୍ମା ହିଁ ଅମର ପରମ ସତ୍ତା।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ସର୍ଵଂ ହ୍ଯେତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଅଯମ୍ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ । ସୋଽଯମ୍ ଆତ୍ମା ଚତୁଷ୍ପାତ୍ ॥
sarvaṁ hyetad brahma ayam ātmā brahma so'yam ātmā catuṣpāt
ଅର୍ଥ:ଏହି ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ। ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ। ଏହି ଆତ୍ମା ଚାରି ପାଦ (ଅବସ୍ଥା) ବିଶିଷ୍ଟ — ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ, ସୁଷୁପ୍ତି ଏବଂ ତୁରୀୟ (ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା) ଯାହା ଶୁଦ୍ଧ ଚୈତନ୍ୟସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଯାହାର ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରିବାକୁ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
अयम् आत्मा ब्रह्म ପାଠର ଲାଭ
ଉପନିଷଦର ଚାରି ମହାବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଅନ୍ତରତମ ଆତ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଘୋଷଣା କରେ।
ପ୍ରକଟ କରେ ଯେ ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ସୁଷୁପ୍ତିର ସାକ୍ଷୀ ଆତ୍ମା ହିଁ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ବ୍ରହ୍ମ (ତୁରୀୟ)।
ଓଁ ଓ ଚେତନାର ଚାରି ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯାହା ସାକ୍ଷାତ୍ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ।
ସାଧକଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥ, ସଦା-ମୁକ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଚୈତନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥାପିତ କରି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଆତ୍ମାକୁ ସମସ୍ତ ଅନୁଭବ ପଛରେ ମୌନ ସାକ୍ଷୀ ରୂପେ ଦେଖାଇ ଗଭୀର ଶାନ୍ତି ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଦିଏ।
ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତର ଆଧାର, ମାଣ୍ଡୂକ୍ୟ ଉପନିଷଦ ଏକା ହିଁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
अयम् आत्मा ब्रह्म ପାଠ ବିଧି
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଓଁର ଧ୍ୟାନ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଚିନ୍ତନ ପାଇଁ। 'ଅୟମ୍ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ' ପାଠ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାପରେ ଦେଖନ୍ତୁ ଯେ ସେହି ଏକା 'ମୁଁ' ଜାଗ୍ରତରେ ଉପସ୍ଥିତ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ଟିକି ରହେ, ଏବଂ ସ୍ୱପ୍ନହୀନ ନିଦ୍ରାରେ ବି ରହେ — ତଥାପି କୌଣସି ବିଷୟରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ। ଏହି ସାକ୍ଷୀ ଚେତନା (ତୁରୀୟ)କୁ ବ୍ରହ୍ମ, ଆପଣଙ୍କ ଯଥାର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ ଚିହ୍ନନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ଓଁର ଧୀର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ, ଏବଂ ମନକୁ ସେହି ନୀରବତାରେ ସ୍ଥିର ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ଯହିଁରୁ ଓଁ ଉଠେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ अयम् आत्मा ब्रह्म ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ